شناخت قرآن(کمالی) صفحه 554

در «مجمع البيان» في قوله تعالي: «وَ رَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِيلًا»، ابو بصير از ابيعبد اللّه (ع) نقل مي‌كند كه فرمود:

مراد آن است كه در خواندن درنگ كني و نواي خود را نيكو گرداني.

امام رضا (ع) فرمود:

آواز خوب، بر حسن قرآن مي‌افزايد.

تصريح امام (ع) بر اينكه صوت حسن بر حسن قرآن مي‌افزايد دليل بر آن است كه قرائت به صوت حسن در الحان عرب از مقوّمات فهم كاملتر اعجاز قرآن است.

امام موسي بن جعفر (ع) فرمود:

امام زين العابدين چنان قرآن مي‌خواند كه راهگذري استماع مي‌كرد و از تأثير آن مي‌افتاد.

امام جعفر صادق (ع) فرمود:

ابا جعفر (ع) [امام محمد باقر] نيكوترين مردم در حسن صوت قرائت قرآن بود. چون در شب به آواز بلند قرائت مي‌نمود راهگذران و سقّايان براي استماع بر جاي مي‌ماندند.

منطق تعليمي قرآن متّكي به فطرت است‌

هر كس چيزي دانست تلاش مي‌كند آن را به ديگران تعليم دهد و به ايشان بفهماند و براي تفهيم ديگران راهي را انتخاب مي‌كند كه ايشان را اقناع كند و معتقد سازد. راه‌هاي اقناع، هر چه باشد، از خيالپردازي تا مقام شهود و حقّ اليقين، اگر متّكي به فطرت و نهاد خلق و ابداع تكويني الهي نباشد قابل فهم نيست، چه رسد به آنكه اقناع كند يا اعتقادآور باشد. در اين سخن الهي تدبّر كنيد كه مي‌فرمايد:

فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفاً فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْها لا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ. (الرّوم: 30) اوّلا به طور صريح و قاطع مي‌فرمايد كه اين مسأله مهمّ را بيشتر مردم نمي‌دانند و از آن بي خبرند؛ ثانيا اين نهاد و فطرت الهي قابل تغيير و تبديل نيست؛ ثالثا اين فطرت كه همان هيأت اولّيه خلقت نفس انساني است با دين هماهنگ است؛ رابعا دين قيّم و استوار همين است كه تشخيص و باور داشتن آن در فطرت انسان مخمّر شده است و دريافت آن با رجوع به فطرت حاصل مي‌گردد. پس اي محمّد (ص)، قصد و توجّه خود