شناخت قرآن(کمالی) صفحه 58

«إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَ إِنَّا لَهُ لَحافِظُونَ» از همان آغاز كه بشر دريافت كه چيزي به نام سند و قانون هست، و بايد در برابر آنها تسليم شود به چاره‌جوئي پرداخت، تا هر جا با اميال و اغراض او موافق نباشند، با جعل و تزوير، مفاد آنها را به سود خود تغيير دهد. و اين تغيير به دو صورت انجام مي‌گرفت:

صورت اول: تغيير در الفاظ.

صورت دوم: تغيير در معاني و تأويل مراد.

تغيير در الفاظ به سه وجه انجام مي‌گرفت:

اول- تعويض لفظي به لفظ ديگر، مانند بكن و نكن، كه با تعويض باء امر به نون نفي، مراد بكلي وارونه مي‌شود.

دوم- زياد كردن لفظي بر الفاظ متن، مانند زياد كردن صفري در سمت راست عدد كه آن را به ده برابر افزايش مي‌دهد.

سوم- كم كردن لفظي از متن، مانند كم كردن صفري از سمت راست عدد و تبديل آن به يكدهم عدد اول.

توضيح:

مقصود ما از لفظ، هم كلمه، و هم كلام، و هم عدد است؛ و به هر حال نقشي است كه تغيير در آن، باعث تغيير مراد است.

صورت دوم، تغيير در معني است بر خلاف معني و مفادي كه معمولا اهل هر لغت از لغات مستعمله خود دريافت مي‌كنند. تغيير در معني، صورت‌هاي بسياري دارد، كه در بخش تفسير به رأي و بخش مكاتب تفسير، مفصلا گفته خواهد شد، و در