شناخت قرآن(کمالی) صفحه 70

گفتيم كه براي فرصت طلبان تاريخ، آنجا كه تحريف متن سند ممكن نيست، تأويل هم كفايت مي‌كند. مگر نه آن است كه شكل چاپي مواد قوانين بشري هميشه در كتاب‌ها محفوظ است امّا ...

3- احتجاجات أمير مؤمنان، و همچنين فاطمه زهرا- سلام اللّه عليهما- براي احقاق حق خلافت و فدك، در كتب اخبار و سير، از طريقين، مفصلا مضبوط است، و در آنها هيچ اشاره‌اي نيست كه ايشان به وجود اسم در قرآن احتجاج كرده باشند، تا آنكه معاندان در صدد حذف آنها از قرآن باشند.

و اما احتمال تحريف از طرف «عثمان» ابعد است. زيرا گسترش اسلام و شيوع قرائت قرآن، اين عملي را كه در نزد مسلمانان شنيعترين گناه بود، غير ممكن ساخته بود. مضافا به آنكه داعي و انگيزه در كار نبود. مرور زمان، زعامت را براي او هموارتر ساخته بود و احتجاجي در مورد اصل خلافت در كار نبود. و در ميان اعتراضاتي كه مخالفان بر او داشتند و بر مي‌شمردند، نامي از تحريف قرآن نبود. اگر «ابن مسعود» يا ديگري بر جمع قرآن نمونه و امام ايراد داشتند، به عنوان تحريف در نصّ نبود. زيرا چنانچه خواهيم گفت، اختلاف قرائات متواتر و قبول آنها، به عنوان تغيير در قرآن منزل نبود، بلكه هر يك از آنها را كه پيغمبر اكرم تصويب فرموده بود، عنوان نصّ منزل من عند اللّه داشت؛ و اگر عثمان برخي از آنها را مانند مصحف ابن مسعود نمي‌پذيرفت، از نظر شذوذ آنها و عدم ثبوت قانوني آنها بود. ابن مسعود يا افراد قليلي مانند او، هر چند متهم نبودند، أما رأي خاص ايشان در برابر آراء عمومي كه أمير مؤمنان- عليه السلام- در ميان ايشان بود قابل قبول نبود: و اگر قرآن امام كه در دوران خلافت عثمان فراهم آمده، و همين است كه در دست ما است، محرّف بود، هر آينه بر علي- عليه السلام- واجب بود كه تصحيح آن را در صدر برنامه حكومت خويش قرار دهد، همچنان كه تغييراتي را كه عثمان در سنت پيغمبر داده، و زيان آنها كمتر از تحريف قرآن بود، در وقت اولين اعلام برنامه حكومت خويش يادآوري كرد؛ چنانچه فرمود تيول‌هائي را كه عثمان از بيت المال مسلمانان بخشيده است پس خواهم گرفت، هر چند به مهريه زنان و خريد غلامان داده باشند. پس اگر قرآن تحريف شده بود، چگونه هيچ اعتراضي بر اين نارواترين بدعت‌ها و زيان بخش‌ترين گناه‌ها براي ريشه و اساس اسلام نداشت، و همچنين بعد از او روش ائمه معصومين در تلاوت و استناد و عمل به همين