شناخت قرآن(کمالی) صفحه 71

قرآن موجود، قويترين دليل بر عدم تحريف آن است.

أما ادعاي تحريف بعد از عثمان؛ در اينكه «حجّاج بن يوسف»، آيات منزله درباره «بني اميّه» را از قرآن انداخته و همه قرآن‌ها را جمع و معدوم كرده باشد، به هذيان و خرافه اشبه است و احتياجي براي بطلان آن نداريم.

اما روايات دالّ بر تسميه منافقان در قرآن و حذف آنها قابل قبول نيست، زيرا سياق قرآن و رويّه اخلاقي پيغمبر اكرم و سيرت او در مماشات و حفظ مصلحت، آن را نمي‌پذيرد. مضافا به آنكه اگر چنين بود، آثار مهمي در جامعه اسلامي بر آن مترتب مي‌شد كه كمتر نشانه‌اي از آنها در تاريخ اسلام ديده نمي‌شود.

اما جواب دليل دوم قائلين به تحريف كه گويند جمع أجزاء متفرقه بدون ضياع قسمتي از آنها ممكن نيست، آن است كه جمع اجزاء متفرق بدون ضياع، عقلا ممكن است و اگر استبعادي به نظر مي‌رسد، استبعادي عادي است نه عقلي. و با ملاحظه شدت عنايت پيغمبر اسلام و صحابيان به ضبط قرآن در حافظه‌ها و صحيفه‌ها، اين استبعاد منتفي است، و در باب جمع قرآن مفصلا گفته خواهد شد.

جواب دليل سوم ايشان، كه اعتزال امير مؤمنان است براي جمع قرآن، و روايات وارده در آن، گوئيم:

قرآن فراهم آورده أمير المؤمنين، مازادي بر قرآن موجود نداشته، و اگر داشته بيانات تفسيري بوده است. زيرا همان طور كه گفتيم، اگر قرآن نمونه عثماني تحريفي به نقيصه داشت، بر أمير المؤمنين واجب بود كه در آغاز خلافت ظاهري خود به رفع آن نقيصه اقدام فرمايد.

جواب دليل چهارم ايشان، كه تشابه حوادث طاريّه بر امت اسلام با امم سالفه است، آن است كه مقصود از اين تشابه، مشابهت جزئيات وقايع در صور نيست، به دليل آنكه مسلمانان چون يهودان گوساله پرست نشده‌اند؛ بلكه مقصود تشابه در كليات انتزاعي است. در اين صورت مراد از تشابه در تحريف كلام اللّه، تحريف معاني قرآن و تفسير به رأي و تأويلات ناروا است، نه تغيير در متن آن.

خاتمه:

چنانچه در آغاز اين بحث گفتيم، هم گروهي از علماي عامه و هم گروهي از علماي اماميه، قائل به تحريف به نقيصه مي‌باشند. گذشته از آنكه اين قول اختصاصي