شناخت قرآن(کمالی) صفحه 97

قوله تعالي: «لَقَدْ جاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ ...»

تنبيه:

بهترين دليل براي آنكه به علي- عليه السلام- رجوع نكرده‌اند همين قول زيد است كه گويد: «نزد ديگري نيافتم».

اين قرآن فراهم شده نزد ابو بكر بود، و بعد نزد عمر، و پس از او نزد «حفصه» دختر او بود، تا عثمان براي مقابله با نسخه «إمام» آن را گرفت و رد كرد.

توضيح:

البته بر صحت مندرجات رقعه‌ها و صحيفه‌هاي تهيه شده در زمان پيغمبر- صلّي اللّه عليه و آله و سلم- و همچنين بر ضبط قرآن در حافظه‌ها بيمي نمي‌رفت. زيرا اسلوب خاص قرآن در حد اعجاز، و بازخواني آن در بيست و چند سال، و عنايت خاص پيغمبر و مسلمانان به ضبط و تلاوت آن به عنوان بزرگترين وظيفه و واجب ديني، كلمات و تركيبات آن را در امن كامل قرار داده بود.

تبصره:

اختلاف قرائات در حدي كه هم جايز بوده، هم تغييري در معني نمي‌داده، عللي دارد كه در بخش قرائت گفته خواهد شد.

اما آنچه مايه بيم بود، همانا از ميان رفتن رقعه‌ها، يا ضبط حافظه‌ها در اثر مرگ حافظان قرآن بود، زيرا تا آن وقت نسخه‌اي از قرآن به صورت بين الدّفتين، و به شكل امانت بزرگ جامعه فراهم نيامده بود. از نسخه موجود نزد علي بن ابيطالب هم به علل سياسي، چنانچه گفته شد، نمي‌خواستند نام ببرند و مورد استفاده قرار دهند.

بنابراين با از بين رفتن بسياري از قاريان در جنگ‌هاي «ردّه»، آن بيم و هراس بجا بود، و چه بسا شهرت اين مطلب كه علي- عليه السلام- در خانه مانده تا قرآن را فراهم سازد، انگيزه ديگري بود تا جامعه را از نسخه او بي‌نياز كنند و او را در انزواي بيشتري قرار دهند.

مضافا به آنكه واكنش اين مطلب در ذهن جامعه، كه حافظان بسياري مرده و محفوظات خود را به خاك سپرده‌اند و چه بسا بسياري از رقعه‌هاي قرآن كه نزد ايشان بوده از ميان رفته است، سخت زيان بخش بود، و مي‌بايست اعتماد جامعه به مصون بودن بزرگترين سند مقدس و مورد احترام خود سست نگردد، و اگر تزلزلي در افكار