زندگانی یعقوب و یوسف علیه‌السلام از دیدگاه قرآن و حدیث (تفسیر موضوعی المیزان) صفحه 202

ظاهر عبارت "وارد مصر شويد!"در اين است كه يوسف به منظور استقبال از پدر و مادر و خاندانش از مصر بيرون آمده بود و در خارج شهر ايشان را در آغوش گرفته اســت و آن گــاه به منظــور احتــرام و رعـايت ادب گفتـه اسـت: داخـل مصـر شـويد!

در عبارتي كه بلافاصله بعد از اذن ورود به مصر به كار برده ـ انشاءاللّه ايمن هستيد! - يوسف ادبي را رعايت كرده كه بي‌سابقه و بديع است. چون هم به پدر و خاندانش امنيت داده و هم رعايت سنت و روش پادشاهان را كه حكم صادر مي‌كنند، نمــوده و هم ايــن كــه اين حكــم را مقيــد به مشيت خداي تعالي كرده است، تا بفهماند كه مشيت آدمي مانند ساير اسباب اثر خود را نمي‌كند مگر وقتي كه مشيت الهي هم

(372) زندگاني يعقوب و يوسف عليه‌السلام

مـوافـق آن بـاشــد و اين خود مقتضـاي توحيد خـالص است.

ظاهر اين سياق مي‌رساند كه خاندان يعقوب بدون داشتن جواز از ناحيه پادشاه نمي‌تــوانستند وارد مصر شوند و به همين جهت بوده كه يوسف در ابتداء امر به ايشـان امنيت داده است.

بحثي درباره مادر يوسف

قــرآن در آيــه فــوق مــادر يوســف را با عبــارت "اَبَوَيْه" ذكــر مي‌كنــد، كه در آن لحظـــه زنـده بــود و مـــورد استقبـــال و روبــوسي يــوســف قــرار گــرفــت.

برخي از مفسرين گفته‌اند كه همسر يعقوب در اين زمان خاله يوسف بود نه مادر

بحثي درباره مادر يوسف (373)

حقيقي‌اش و اگر قرآن او را مادر خوانده به اين عنايت است كه مادر يوسف در دوران خردسالي او از دنيا رفت بود. ولي قرآن مجيد چيزي كه يكي از اين دو احتمـال را تقويت كنـد بيـان نمـي‌كنـد جـز اين كـه كلمـه "اَبَـوَيْـن" ظاهـر است در پــدر و مــادر حقيقـي!