- تاریخ پیامبران علیهم السلام 1
- محورهای مورد بحث: 2
- ابراهیم علیه السلام در قرآن 2
- فصل اوّل: 7
- اشاره 7
- قدرت خدا فوق همه قدرتهاست 8
- مقام رفیع حضرت ابراهیم علیه السلام 11
- اشاره 12
- فلسفه رفعت مقام ابراهیم پیامبر علیه السلام 12
- الف) عدم وحشت از تنهایی در مسیر حقّ 13
- ب) شجاعت فوقالعاده 15
- فصل دوم: 19
- اشاره 19
- آزر که بود؟ 21
- فصل سوم: 25
- اشاره 25
- 1. حفظ آرامش و اجتناب از عصبانیّت 29
- نکات آموزنده 29
- 2. مدارا و همراهی، سپس مبارزه و مقابله 29
- 3. غروب و افول 31
- اشاره 32
- 4. فلسفه پرستش اجرام آسمانی 32
- اوّل: منجّم ملعون است! 33
- دوم: منجّمین را تصدیق نکنید 34
- هشدار! هشدار! 35
- سرچشمه خرافات 36
- اشاره 39
- فصل چهارم: 39
- اشاره 42
- گناهان زبان 42
- دلیل دوم: رجوع جاهل به عالم 43
- دلیل اوّل: بتپرستی مخالف عقل است 43
- اشاره 43
- تقلید ممدوح و مذموم! 44
- اشاره 46
- دلیل چهارم: وجوب دفع ضرر محتمل 46
- دلیل سوم: بتپرستی کار شیطانی است 46
- لجاجت آزر 47
- 1. حفظ آرامش در مقابل انسانهای لجوج 48
- درسهای چهارگانه 48
- 2. نهراسیدن از تهدیدهای دشمن 49
- 3. ادیان الهی منادی رحمتند 50
- 4. بدی را با خوبی جواب دهیم 51
- اشاره 55
- شرح و تفسیر 55
- فصل پنجم: 55
- اشاره 55
- 2. قبل از پرتاب در آتش، یا پس از آن؟ 56
- 1. سنّ حضرت ابراهیم علیه السلام 56
- 3. ظرفیّتهای متفاوت 56
- 4. حقیقت مرگ و زندگی 59
- اشاره 59
- حیات و زندگی معجزه قرآن کریم 60
- 5. مغالطه و جدل 62
- حجاب عادت! 62
- 6. عقیده بتپرستان 64
- 7. هدایت و ضلالت 65
- اشاره 71
- فصل ششم: 71
- پیروی از نیاکان ممدوح است یا مذموم؟ 73
- آغاز بتشکنی 77
- وجدان چیست؟ 82
- 1. درس توحید 87
- درسهای ماندگار 87
- 2. درس استقامت 88
- 4. توکّل بر خدا 89
- زیانکارترین مردم 89
- 3. درس شجاعت 89
- فصل هفتم: 95
- اشاره 95
- اهمیّت هجرت 96
- جایزه حضرت ابراهیم علیه السلام 97
- اشاره 97
- 1. هدایت مردم 98
- 2. کار خیر 99
- 3 و 4. نماز و زکات 100
- اهمیّت فوقالعاده جایزه حضرت ابراهیم علیه السلام 101
- 5. توحید و یکتاپرستی 101
- اشاره 103
- بشارت فرزنددار شدن حضرت ابراهیم علیه السلام 103
- 1. میهمانی 105
- اشاره 105
- آداب میهمانداری 107
- 2. ثروت شایسته و ناشایست 109
- فصل هشتم: 115
- اشاره 115
- 1. معاد جسمانی 117
- درسها و نکتهها 117
- اشاره 117
- 2. تفسیر عرفانی 118
- 3. آثار ایمان به معاد 119
- علی علیه السلام و تقاضای بیمورد عقیل 120
- تأثیر ایمان به معاد در زندگی حضرت علی علیه السلام 120
- علی و هدیه شبانه! 122
- آیةاللَّه العظمی بروجردی رحمه الله از زبان یکی از یاران 124
- فصل نهم: 127
- اشاره 127
- مقدّمات ساختن کعبه 128
- چاه زمزم 129
- درسها و نکتهها 132
- بازسازی کعبه 134
- دعاهای ابراهیم خلیل علیه السلام 137
- اشاره 145
- فصل دهم: 145
- قربانی ابراهیمی 149
- امتحان دیروز و آثار امروز 149
- 2. تفاوت امتحان اشخاص 150
- 1. آزمایش و امتحان 150
- نکتهها و درسها 150
- 3. پاداشهای الهی 151
- فصل یازدهم: 155
- اشاره 155
- نکتهها و درسها 160
- شکر نعمت 160
- مقایسهای بین حجّ امروز و دیروز 161
- اهمیّت حج 162
- سخنی از دشمنی سرسخت! 165
- حج در قرآن 167
- حج و مراسم اجتماعی اسلام 168
- 1. آثار تربیتی و اخلاقی 170
- اشاره 170
- اسرار حج 170
- 2. آثار سیاسی 171
- 3. آثار علمی و فرهنگی 172
- 4. آثار اقتصادی 173
- اشاره 177
- فصل دوازدهم: 177
- شرح و تفسیر 177
- مقامات حضرت ابراهیم علیه السلام 181
- اشاره 182
- چند پرسش و نکته 182
- 1. امامت چیست؟ 183
- اشاره 184
- 2. همه پیامبران امام نبودهاند! 184
- امامت تکوینی 186
- 3. تفاوت «نبوّت» و «امامت» و «رسالت» 188
- 4. «امامت» یا آخرین سیر تکاملی ابراهیم علیه السلام 189
- 5. ظالم کیست؟ 190
- 6. امام از سوی خدا تعیین میشود 192
- 7. پاسخ به دو پرسش دیگر 193
- اشاره 197
- فصل سیزدهم: 197
- 1. ابراهیم علیه السلام یک امّت بود 198
- 2. او خلیل اللَّه بود 199
- 3. میهماننوازی ابراهیم علیه السلام 200
- 4. او بسیار راستگو بود 201
- 5. او از نیکان بود 202
- 6. بردباری ابراهیم علیه السلام 204
- 7. توکّل فوق العاده ابراهیم علیه السلام 204
- 8. شجاعت وصفناشدنی ابراهیم علیه السلام 206
- 10. آیین ابراهیم! 206
- 9. منطق قوی ابراهیم علیه السلام 206
- 11. او بنیانگذار حج بود 207
- 12. همه افراد به شخصیّت او افتخار میکردند 207
- اشاره 211
- الف) دوست، دیدار دوستش را دوست دارد! 211
- فصل چهاردهم: 211
- ب) بهترین مقدار عمر انسان! 212
- ج) سیمای متفاوت فرشته مرگ 213
ص: 110
این روایت، علاوه بر بیان وسعت دایره عمل صالح، به این مطلب اشاره دارد که اسلام به کوچکترین مسائل زندگی مسلمانها عنایت ویژهای دارد.
3 و 4. نماز و زکات
خداوند پس از آن که به اعمال خیر به عنوان یک ویژگی ممتاز فرزندان ابراهیم اشاره کرد، دو نمونه از مهمترین اعمال خیر را نام میبرد؛ یکی نماز و دیگری زکات. نماز رابطه انسان با خدای خویش، و زکات ارتباط انسانها با یکدیگر است. اگر انسانها این دو رابطه را ایجاد کنند، و آنها که ایجاد کردهاند آن را تقویت نمایند، همه چیز حل میشود.
یکی از امتیازات مولای متّقیان علی علیه السلام، که مدّعی هستیم شیعه اوییم، آن است که به نماز فوقالعاده اهمیّت میداد. آن حضرت گاه در یک شب هزار رکعت نماز بجا میآورد. بعضی در این مسأله تردید کرده و میپرسند: مگر ممکن است که در یک شب هزار رکعت نماز خوانده شود؟
مرحوم علّامه امینی در کتاب ارزشمند الغدیر در پاسخ این سؤال میفرماید:
در نجف اشرف افرادی را سراغ دارم که به تبعیّت از مولای خود برخی از شبها هزار رکعت نماز خواندهاند! جالب این که پیامبر صلی الله علیه و آله چنین شخصی را توصیه به نماز میکند. آیا علی علیه السلام نیازی به سفارش به نماز داشت؟ نه، بلکه این سفارش پیامبر همانند سفارش به هدایت مردم، برای من و شماست که خود را پیرو آن بزرگان دانسته، و دم از ولایت آنها میزنیم. برخی از مردم به نماز و رابطه بین خود و خدا اهمیّت میدهند، امّا در بخش رابطه با خلق مشکل دارند و تصوّر میکنند تمام آنچه را که خداوند به آنها ارزانی داشته برای خودشان است، و بههمین علّت حقوق شرعیّه آن را نمیپردازند.