- تاریخ پیامبران علیهم السلام 1
- ابراهیم علیه السلام در قرآن 2
- محورهای مورد بحث: 2
- فصل اوّل: 7
- اشاره 7
- قدرت خدا فوق همه قدرتهاست 8
- مقام رفیع حضرت ابراهیم علیه السلام 11
- اشاره 12
- فلسفه رفعت مقام ابراهیم پیامبر علیه السلام 12
- الف) عدم وحشت از تنهایی در مسیر حقّ 13
- ب) شجاعت فوقالعاده 15
- اشاره 19
- فصل دوم: 19
- آزر که بود؟ 21
- اشاره 25
- فصل سوم: 25
- 1. حفظ آرامش و اجتناب از عصبانیّت 29
- 2. مدارا و همراهی، سپس مبارزه و مقابله 29
- نکات آموزنده 29
- 3. غروب و افول 31
- اشاره 32
- 4. فلسفه پرستش اجرام آسمانی 32
- اوّل: منجّم ملعون است! 33
- دوم: منجّمین را تصدیق نکنید 34
- هشدار! هشدار! 35
- سرچشمه خرافات 36
- فصل چهارم: 39
- اشاره 39
- گناهان زبان 42
- اشاره 42
- دلیل اوّل: بتپرستی مخالف عقل است 43
- دلیل دوم: رجوع جاهل به عالم 43
- اشاره 43
- تقلید ممدوح و مذموم! 44
- دلیل چهارم: وجوب دفع ضرر محتمل 46
- اشاره 46
- دلیل سوم: بتپرستی کار شیطانی است 46
- لجاجت آزر 47
- 1. حفظ آرامش در مقابل انسانهای لجوج 48
- درسهای چهارگانه 48
- 2. نهراسیدن از تهدیدهای دشمن 49
- 3. ادیان الهی منادی رحمتند 50
- 4. بدی را با خوبی جواب دهیم 51
- فصل پنجم: 55
- اشاره 55
- شرح و تفسیر 55
- اشاره 55
- 3. ظرفیّتهای متفاوت 56
- 1. سنّ حضرت ابراهیم علیه السلام 56
- 2. قبل از پرتاب در آتش، یا پس از آن؟ 56
- اشاره 59
- 4. حقیقت مرگ و زندگی 59
- حیات و زندگی معجزه قرآن کریم 60
- 5. مغالطه و جدل 62
- حجاب عادت! 62
- 6. عقیده بتپرستان 64
- 7. هدایت و ضلالت 65
- فصل ششم: 71
- اشاره 71
- پیروی از نیاکان ممدوح است یا مذموم؟ 73
- آغاز بتشکنی 77
- وجدان چیست؟ 82
- 1. درس توحید 87
- درسهای ماندگار 87
- 2. درس استقامت 88
- زیانکارترین مردم 89
- 4. توکّل بر خدا 89
- 3. درس شجاعت 89
- فصل هفتم: 95
- اشاره 95
- اهمیّت هجرت 96
- جایزه حضرت ابراهیم علیه السلام 97
- اشاره 97
- 1. هدایت مردم 98
- 2. کار خیر 99
- 3 و 4. نماز و زکات 100
- اهمیّت فوقالعاده جایزه حضرت ابراهیم علیه السلام 101
- 5. توحید و یکتاپرستی 101
- اشاره 103
- بشارت فرزنددار شدن حضرت ابراهیم علیه السلام 103
- اشاره 105
- 1. میهمانی 105
- آداب میهمانداری 107
- 2. ثروت شایسته و ناشایست 109
- فصل هشتم: 115
- اشاره 115
- 1. معاد جسمانی 117
- اشاره 117
- درسها و نکتهها 117
- 2. تفسیر عرفانی 118
- 3. آثار ایمان به معاد 119
- علی علیه السلام و تقاضای بیمورد عقیل 120
- تأثیر ایمان به معاد در زندگی حضرت علی علیه السلام 120
- علی و هدیه شبانه! 122
- آیةاللَّه العظمی بروجردی رحمه الله از زبان یکی از یاران 124
- اشاره 127
- فصل نهم: 127
- مقدّمات ساختن کعبه 128
- چاه زمزم 129
- درسها و نکتهها 132
- بازسازی کعبه 134
- دعاهای ابراهیم خلیل علیه السلام 137
- اشاره 145
- فصل دهم: 145
- قربانی ابراهیمی 149
- امتحان دیروز و آثار امروز 149
- 1. آزمایش و امتحان 150
- 2. تفاوت امتحان اشخاص 150
- نکتهها و درسها 150
- 3. پاداشهای الهی 151
- اشاره 155
- فصل یازدهم: 155
- شکر نعمت 160
- نکتهها و درسها 160
- مقایسهای بین حجّ امروز و دیروز 161
- اهمیّت حج 162
- سخنی از دشمنی سرسخت! 165
- حج در قرآن 167
- حج و مراسم اجتماعی اسلام 168
- اشاره 170
- اسرار حج 170
- 1. آثار تربیتی و اخلاقی 170
- 2. آثار سیاسی 171
- 3. آثار علمی و فرهنگی 172
- 4. آثار اقتصادی 173
- فصل دوازدهم: 177
- اشاره 177
- شرح و تفسیر 177
- مقامات حضرت ابراهیم علیه السلام 181
- اشاره 182
- چند پرسش و نکته 182
- 1. امامت چیست؟ 183
- اشاره 184
- 2. همه پیامبران امام نبودهاند! 184
- امامت تکوینی 186
- 3. تفاوت «نبوّت» و «امامت» و «رسالت» 188
- 4. «امامت» یا آخرین سیر تکاملی ابراهیم علیه السلام 189
- 5. ظالم کیست؟ 190
- 6. امام از سوی خدا تعیین میشود 192
- 7. پاسخ به دو پرسش دیگر 193
- اشاره 197
- فصل سیزدهم: 197
- 1. ابراهیم علیه السلام یک امّت بود 198
- 2. او خلیل اللَّه بود 199
- 3. میهماننوازی ابراهیم علیه السلام 200
- 4. او بسیار راستگو بود 201
- 5. او از نیکان بود 202
- 7. توکّل فوق العاده ابراهیم علیه السلام 204
- 6. بردباری ابراهیم علیه السلام 204
- 9. منطق قوی ابراهیم علیه السلام 206
- 8. شجاعت وصفناشدنی ابراهیم علیه السلام 206
- 10. آیین ابراهیم! 206
- 11. او بنیانگذار حج بود 207
- 12. همه افراد به شخصیّت او افتخار میکردند 207
- اشاره 211
- الف) دوست، دیدار دوستش را دوست دارد! 211
- فصل چهاردهم: 211
- ب) بهترین مقدار عمر انسان! 212
- ج) سیمای متفاوت فرشته مرگ 213
ص: 138
جواب: زیرا کعبه قدیمیترین معبد در جهان است؛ بنابراین همه مسلمانان در سراسر کره زمین بر گرد آن به نماز ایستاده، و به پرستش خداوند میپردازند.
مقدّمات ساختن کعبه
خداوند متعال در آیات 37 تا 41 سوره ابراهیم، مقدّمات ساختن کعبه را بیان میکند. توضیح این که: حضرت ابراهیم علیه السلام دو همسر به نامهای «ساره» و «هاجر» داشت. ساره همسر اوّل، و هاجر که کنیزی بود، همسر دوم حضرت محسوب میشد. آن حضرت از هیچ کدام صاحب فرزند نشد. در سنّ کهولت و پیری، از خداوند تقاضای فرزند کرد. خداوند دعایش را مستجاب نمود.
ابتدا پسری از هاجر متولّد شد که نام او را اسماعیل نهادند، سپس خداوند به ساره هم پسری عنایت کرد و نام اسحاق برای او انتخاب شد.
هنگامی که هاجر بچّهدار شد و هنوز ساره صاحب فرزند نشده بود، ناراحت و غمگین شد، در نتیجه از حضرت ابراهیم علیه السلام تقاضا کرد هاجر را از نزد او ببرد.
خداوند به ابراهیم علیه السلام دستور داد که هاجر را با فرزند شیرخوارش به سرزمین مکه ببرد. فاصله شام تا مکّه زیاد بود. مکّه در آن زمان آب و آبادی نداشت، بلکه یک بیابان خشک و سوزان بود. طبق برخی از روایات، جبرئیل قافله کوچک ابراهیم و هاجر و اسماعیل علیهم السلام را همراهی کرد، و مرکبی در اختیار آنها گذاشت.
پس از طیّ این مسیر طولانی به جوار خانه کعبه رسیدند، یک درخت در وسط بیابان خشک و بی آب و علف بود. چادری بر روی آن انداخت، و هاجر و اسماعیل را با مقداری آب و غذا در آنجا گذاشت. هاجر گفت: ابراهیم! من زنی تنها، با این بچّه شیرخوار در وسط این بیابان خشک و سوزان و بی آب و علف، چه کنم؟ ابراهیم فرمود: آن کس که فرمان داد تو را به اینجا بیاورم، از تو حمایت خواهد کرد.