قهرمان توحید: شرح و تفسیر آیات مربوط به حضرت ابراهیم علیه‌السلام صفحه 200

ص: 210

می‌خوانیم:

«یَا أَیُّهَا النَّاسُ أَنْتُمُ الْفُقَرَاءُ إِلَی اللَّهِ».(1) به خلاف دوستی خداوند که همگی در آن یکسان نیستند.

در روایتی از امام صادق علیه السلام آمده است: «خداوند، اگر ابراهیم علیه السلام را به عنوان خلیل (دوست) انتخاب کرد، به خاطر نیاز به دوستی او نبود، بلکه به خاطر این بود که ابراهیم علیه السلام بنده مفید پروردگار و کوشا در راه رضای او بود».(2)

و امّا این که ابراهیم علیه السلام چه امتیازاتی داشت که خداوند این مقام را به او بخشید، در روایات علل مختلفی برای آن ذکر شده، که همه آنها می‌تواند دلیل این انتخاب بوده باشد. از جمله امام صادق علیه السلام در حدیثی می‌فرماید:

«انَّما اتَّخَذَ اللَّهُ ابْراهیمَ خَلیلًا لِانَّهُ لَمْ یَرُدَّ احَداً وَلَمْ یَسْئَلْ احَداً قَطُّ غَیْرَ اللَّهِ

؛ خداوند از آن جهت ابراهیم علیه السلام را به عنوان خلیل خود انتخاب کرد که هرگز تقاضاکننده‌ای را محروم نساخت، و هیچ‌گاه از کسی جز خدا تقاضا نکرد».(3) و از بعضی از روایات دیگر استفاده می‌شود که این مقام بر اثر کثرت سجود، اطعام گرسنگان، نماز در دل شب، و یا به خاطر کوشا بودن در راه اطاعت پروردگار بوده است.(4)

3. میهمان‌نوازی ابراهیم علیه السلام

حضرت ابراهیم علیه السلام فوق‌العاده میهمان‌نواز بود. داستان میهمان‌نوازی آن حضرت از فرشتگان الهی در سوره ذاریات آیات 24 تا 27 آمده، که قبلًا در مورد

1- سوره فاطر، آیه 15؛ ترجمه:« ای مردم! شما( همگی) نیازمند به خدایید»
2- مجمع البیان، ج 3، ص 201؛ تفسیر تبیان، ج 3، ص 342
3- عیون اخبارالرضا، ج 2، ص 76؛ بحارالانوار، ج 12، ص 4، و ج 93، ص 150
4- بحارالانوار، ج 12، ص 4، باب 1 از ابواب قصص ابراهیم علیه السلام