- تاریخ پیامبران علیهم السلام 1
- محورهای مورد بحث: 2
- ابراهیم علیه السلام در قرآن 2
- فصل اوّل: 7
- اشاره 7
- قدرت خدا فوق همه قدرتهاست 8
- مقام رفیع حضرت ابراهیم علیه السلام 11
- فلسفه رفعت مقام ابراهیم پیامبر علیه السلام 12
- اشاره 12
- الف) عدم وحشت از تنهایی در مسیر حقّ 13
- ب) شجاعت فوقالعاده 15
- اشاره 19
- فصل دوم: 19
- آزر که بود؟ 21
- فصل سوم: 25
- اشاره 25
- نکات آموزنده 29
- 2. مدارا و همراهی، سپس مبارزه و مقابله 29
- 1. حفظ آرامش و اجتناب از عصبانیّت 29
- 3. غروب و افول 31
- 4. فلسفه پرستش اجرام آسمانی 32
- اشاره 32
- اوّل: منجّم ملعون است! 33
- دوم: منجّمین را تصدیق نکنید 34
- هشدار! هشدار! 35
- سرچشمه خرافات 36
- فصل چهارم: 39
- اشاره 39
- گناهان زبان 42
- اشاره 42
- اشاره 43
- دلیل اوّل: بتپرستی مخالف عقل است 43
- دلیل دوم: رجوع جاهل به عالم 43
- تقلید ممدوح و مذموم! 44
- اشاره 46
- دلیل سوم: بتپرستی کار شیطانی است 46
- دلیل چهارم: وجوب دفع ضرر محتمل 46
- لجاجت آزر 47
- درسهای چهارگانه 48
- 1. حفظ آرامش در مقابل انسانهای لجوج 48
- 2. نهراسیدن از تهدیدهای دشمن 49
- 3. ادیان الهی منادی رحمتند 50
- 4. بدی را با خوبی جواب دهیم 51
- فصل پنجم: 55
- شرح و تفسیر 55
- اشاره 55
- اشاره 55
- 2. قبل از پرتاب در آتش، یا پس از آن؟ 56
- 1. سنّ حضرت ابراهیم علیه السلام 56
- 3. ظرفیّتهای متفاوت 56
- 4. حقیقت مرگ و زندگی 59
- اشاره 59
- حیات و زندگی معجزه قرآن کریم 60
- 5. مغالطه و جدل 62
- حجاب عادت! 62
- 6. عقیده بتپرستان 64
- 7. هدایت و ضلالت 65
- اشاره 71
- فصل ششم: 71
- پیروی از نیاکان ممدوح است یا مذموم؟ 73
- آغاز بتشکنی 77
- وجدان چیست؟ 82
- 1. درس توحید 87
- درسهای ماندگار 87
- 2. درس استقامت 88
- زیانکارترین مردم 89
- 4. توکّل بر خدا 89
- 3. درس شجاعت 89
- فصل هفتم: 95
- اشاره 95
- اهمیّت هجرت 96
- جایزه حضرت ابراهیم علیه السلام 97
- اشاره 97
- 1. هدایت مردم 98
- 2. کار خیر 99
- 3 و 4. نماز و زکات 100
- اهمیّت فوقالعاده جایزه حضرت ابراهیم علیه السلام 101
- 5. توحید و یکتاپرستی 101
- بشارت فرزنددار شدن حضرت ابراهیم علیه السلام 103
- اشاره 103
- 1. میهمانی 105
- اشاره 105
- آداب میهمانداری 107
- 2. ثروت شایسته و ناشایست 109
- اشاره 115
- فصل هشتم: 115
- 1. معاد جسمانی 117
- اشاره 117
- درسها و نکتهها 117
- 2. تفسیر عرفانی 118
- 3. آثار ایمان به معاد 119
- علی علیه السلام و تقاضای بیمورد عقیل 120
- تأثیر ایمان به معاد در زندگی حضرت علی علیه السلام 120
- علی و هدیه شبانه! 122
- آیةاللَّه العظمی بروجردی رحمه الله از زبان یکی از یاران 124
- فصل نهم: 127
- اشاره 127
- مقدّمات ساختن کعبه 128
- چاه زمزم 129
- درسها و نکتهها 132
- بازسازی کعبه 134
- دعاهای ابراهیم خلیل علیه السلام 137
- اشاره 145
- فصل دهم: 145
- امتحان دیروز و آثار امروز 149
- قربانی ابراهیمی 149
- 1. آزمایش و امتحان 150
- 2. تفاوت امتحان اشخاص 150
- نکتهها و درسها 150
- 3. پاداشهای الهی 151
- اشاره 155
- فصل یازدهم: 155
- نکتهها و درسها 160
- شکر نعمت 160
- مقایسهای بین حجّ امروز و دیروز 161
- اهمیّت حج 162
- سخنی از دشمنی سرسخت! 165
- حج در قرآن 167
- حج و مراسم اجتماعی اسلام 168
- 1. آثار تربیتی و اخلاقی 170
- اشاره 170
- اسرار حج 170
- 2. آثار سیاسی 171
- 3. آثار علمی و فرهنگی 172
- 4. آثار اقتصادی 173
- فصل دوازدهم: 177
- اشاره 177
- شرح و تفسیر 177
- مقامات حضرت ابراهیم علیه السلام 181
- اشاره 182
- چند پرسش و نکته 182
- 1. امامت چیست؟ 183
- 2. همه پیامبران امام نبودهاند! 184
- اشاره 184
- امامت تکوینی 186
- 3. تفاوت «نبوّت» و «امامت» و «رسالت» 188
- 4. «امامت» یا آخرین سیر تکاملی ابراهیم علیه السلام 189
- 5. ظالم کیست؟ 190
- 6. امام از سوی خدا تعیین میشود 192
- 7. پاسخ به دو پرسش دیگر 193
- اشاره 197
- فصل سیزدهم: 197
- 1. ابراهیم علیه السلام یک امّت بود 198
- 2. او خلیل اللَّه بود 199
- 3. میهماننوازی ابراهیم علیه السلام 200
- 4. او بسیار راستگو بود 201
- 5. او از نیکان بود 202
- 6. بردباری ابراهیم علیه السلام 204
- 7. توکّل فوق العاده ابراهیم علیه السلام 204
- 10. آیین ابراهیم! 206
- 9. منطق قوی ابراهیم علیه السلام 206
- 8. شجاعت وصفناشدنی ابراهیم علیه السلام 206
- 12. همه افراد به شخصیّت او افتخار میکردند 207
- 11. او بنیانگذار حج بود 207
- اشاره 211
- فصل چهاردهم: 211
- الف) دوست، دیدار دوستش را دوست دارد! 211
- ب) بهترین مقدار عمر انسان! 212
- ج) سیمای متفاوت فرشته مرگ 213
ص: 61
ایستادن در زیر آفتاب آنجا را برای قرائت یک فاتحه جهت شادی اموات مدفون در آنجا، بهخصوص حضرت خدیجه و ابوطالب علیهما السلام ندارد، و به سایهای پناه میبرد؛ امّا مسلمانان صدر اسلام برای حفظ عقیده و آیین خود آن دوران بسیار سختی را تحمّل کردند، هر چند منتهی به پرداخت بهای سنگینی همچون از دست دادن ابوطالب رحمه الله شد.
امّا هنگامی که پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله مکّه را فتح میکند، و تمام دشمنان اسلام، از جمله عاملین آزارواذیّتوشکنجه مسلمانان را سر بزیر در مقابل خویش میبیند، دست در حلقه کعبه کرده، و خطاب به آنها میفرماید:
«ماذا تَقُولُونَ؟ ماذا تَظُنُّونَ؟
؛ نظرتان در مورد برخورد من با خودتان چیست؟ گمان میکنید که با شما چه خواهم کرد؟» آنها که از رحمت و رأفت اسلامی پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله مطّلع بودند پاسخ دادند:
«نَظُنُّ خَیْراً، وَنَقُولُ خَیْراً اخٌ کَریمٌ وَابْنُ اخٍ کَریم؛(1)
تو برای ما برادری کریم و بزرگوار از خانوادهای کریم و بزرگواری، و از تو جز خیر و خوبی انتظار نداریم».
حضرت رسول صلی الله علیه و آله که گویا تمام شرارتها و خشونتها و درشتیها و کینه و عناد آنها را به فراموشی سپرده بود، فرمان عفو عمومی آن جنایتکاران که در میان آنها عاملان مرگ حضرت ابوطالب و خدیجه علیهما السلام و قاتلان شهدای اسلام و رزمندگان مسلمان، مانند حضرت حمزه علیه السلام و دیگران بودند را صادر کرد و فرمود:
«فاذْهَبُوا فَانْتُمُ الطُّلَقَاء»(2)
آری! بر خلاف آنچه دشمنان تبلیغ میکنند ادیان الهی پیامآوران رحمت و رأفت الهی هستند.
4. بدی را با خوبی جواب دهیم
در مقابل برخوردهای زشت دیگران (مثل اینکه من از سفر مکّه آمدم و برادرم به دیدنم نیامد) امکان سه نوع برخورد وجود دارد:
1- بحارالانوار، ج 21، ص 135
2- بحارالانوار، ج 21، ص 132