قهرمان توحید: شرح و تفسیر آیات مربوط به حضرت ابراهیم علیه‌السلام صفحه 58

ص: 68

بنابراین لطف و رحمت خدا شامل حالشان شده و خواسته‌شان به اجابت نمی‌رسد. نمونه بارز این‌گونه افراد «ثعلبه» است. توجّه فرمایید:

«ثعلبة بن حاطب» مرد فقیری بود، و مرتّب به مسجد پیامبر صلی الله علیه و آله می‌رفت، اصرار داشت پیامبر صلی الله علیه و آله دعا کند؛ تا خداوند مال فراوانی به او بدهد!

پیغمبر صلی الله علیه و آله به او فرمود:

«قَلیلٌ تُؤَدِّی شُکْرَهُ خَیْرٌ مِنْ کَثِیرٍ لاتُطِیقُهُ؛

مقدار کمی که بتوانی حقّش را ادا کنی، بهتر از مقدار زیادی است که توانایی ادای حقش را نداشته باشی». آیا بهتر نیست به پیامبر خدا تأسّی جویی، و به زندگی ساده‌ای قناعت کنی؟ ولی ثعلبه دست‌بردار نبود، و سرانجام به پیامبر صلی الله علیه و آله عرض کرد: «به خدایی که تو را به حق فرستاده سوگند یاد می‌کنم، اگر خداوند ثروتی به من عنایت کند، تمام حقوق آن را خواهم پرداخت».

پیامبر صلی الله علیه و آله برای او دعا کرد، چیزی نگذشت که (طبق روایتی) پسر عموی ثروتمندش از دنیا رفت، و ثروت سرشاری به او رسید. و طبق روایت دیگری، گوسفندی خرید، و زاد و ولد کرد، آن چنان که نگهداری آنها در مدینه ممکن نبود، ناچار به آبادی‌های اطراف مدینه روی آورد، و آن چنان مشغول و سرگرم زندگی مادّی شد، که در جماعت و حتّی نماز جمعه نیز شرکت نمی‌کرد.

پس از مدّتی پیامبر صلی الله علیه و آله مأمور جمع‌آوری زکات را نزد او فرستاد، تا زکات اموالش را بگیرد.

ولی این مرد کم‌ظرفیّتِ تازه به نوا رسیده و بخیل، از پرداخت حق الهی خودداری کرد، نه تنها زکات نپرداخت، که به اصل تشریع این حکم نیز اعتراض نمود و گفت: این حکم برای جزیه غیر مسلمانان است؛ ما مسلمان شده‌ایم که از پرداخت جزیه معاف باشیم! با پرداخت زکات، چه فرقی میان ما و غیر مسلمانان باقی می‌ماند؟!

از این سخن استفاده می‌شود که او نه مفهوم جزیه را فهمیده بود، و نه درک