- تاریخ پیامبران علیهم السلام 1
- محورهای مورد بحث: 2
- ابراهیم علیه السلام در قرآن 2
- فصل اوّل: 7
- اشاره 7
- قدرت خدا فوق همه قدرتهاست 8
- مقام رفیع حضرت ابراهیم علیه السلام 11
- فلسفه رفعت مقام ابراهیم پیامبر علیه السلام 12
- اشاره 12
- الف) عدم وحشت از تنهایی در مسیر حقّ 13
- ب) شجاعت فوقالعاده 15
- اشاره 19
- فصل دوم: 19
- آزر که بود؟ 21
- فصل سوم: 25
- اشاره 25
- نکات آموزنده 29
- 1. حفظ آرامش و اجتناب از عصبانیّت 29
- 2. مدارا و همراهی، سپس مبارزه و مقابله 29
- 3. غروب و افول 31
- 4. فلسفه پرستش اجرام آسمانی 32
- اشاره 32
- اوّل: منجّم ملعون است! 33
- دوم: منجّمین را تصدیق نکنید 34
- هشدار! هشدار! 35
- سرچشمه خرافات 36
- فصل چهارم: 39
- اشاره 39
- گناهان زبان 42
- اشاره 42
- اشاره 43
- دلیل اوّل: بتپرستی مخالف عقل است 43
- دلیل دوم: رجوع جاهل به عالم 43
- تقلید ممدوح و مذموم! 44
- اشاره 46
- دلیل چهارم: وجوب دفع ضرر محتمل 46
- دلیل سوم: بتپرستی کار شیطانی است 46
- لجاجت آزر 47
- درسهای چهارگانه 48
- 1. حفظ آرامش در مقابل انسانهای لجوج 48
- 2. نهراسیدن از تهدیدهای دشمن 49
- 3. ادیان الهی منادی رحمتند 50
- 4. بدی را با خوبی جواب دهیم 51
- اشاره 55
- شرح و تفسیر 55
- اشاره 55
- فصل پنجم: 55
- 2. قبل از پرتاب در آتش، یا پس از آن؟ 56
- 3. ظرفیّتهای متفاوت 56
- 1. سنّ حضرت ابراهیم علیه السلام 56
- اشاره 59
- 4. حقیقت مرگ و زندگی 59
- حیات و زندگی معجزه قرآن کریم 60
- 5. مغالطه و جدل 62
- حجاب عادت! 62
- 6. عقیده بتپرستان 64
- 7. هدایت و ضلالت 65
- فصل ششم: 71
- اشاره 71
- پیروی از نیاکان ممدوح است یا مذموم؟ 73
- آغاز بتشکنی 77
- وجدان چیست؟ 82
- درسهای ماندگار 87
- 1. درس توحید 87
- 2. درس استقامت 88
- زیانکارترین مردم 89
- 4. توکّل بر خدا 89
- 3. درس شجاعت 89
- فصل هفتم: 95
- اشاره 95
- اهمیّت هجرت 96
- جایزه حضرت ابراهیم علیه السلام 97
- اشاره 97
- 1. هدایت مردم 98
- 2. کار خیر 99
- 3 و 4. نماز و زکات 100
- اهمیّت فوقالعاده جایزه حضرت ابراهیم علیه السلام 101
- 5. توحید و یکتاپرستی 101
- بشارت فرزنددار شدن حضرت ابراهیم علیه السلام 103
- اشاره 103
- 1. میهمانی 105
- اشاره 105
- آداب میهمانداری 107
- 2. ثروت شایسته و ناشایست 109
- اشاره 115
- فصل هشتم: 115
- 1. معاد جسمانی 117
- اشاره 117
- درسها و نکتهها 117
- 2. تفسیر عرفانی 118
- 3. آثار ایمان به معاد 119
- علی علیه السلام و تقاضای بیمورد عقیل 120
- تأثیر ایمان به معاد در زندگی حضرت علی علیه السلام 120
- علی و هدیه شبانه! 122
- آیةاللَّه العظمی بروجردی رحمه الله از زبان یکی از یاران 124
- فصل نهم: 127
- اشاره 127
- مقدّمات ساختن کعبه 128
- چاه زمزم 129
- درسها و نکتهها 132
- بازسازی کعبه 134
- دعاهای ابراهیم خلیل علیه السلام 137
- اشاره 145
- فصل دهم: 145
- قربانی ابراهیمی 149
- امتحان دیروز و آثار امروز 149
- 1. آزمایش و امتحان 150
- 2. تفاوت امتحان اشخاص 150
- نکتهها و درسها 150
- 3. پاداشهای الهی 151
- اشاره 155
- فصل یازدهم: 155
- نکتهها و درسها 160
- شکر نعمت 160
- مقایسهای بین حجّ امروز و دیروز 161
- اهمیّت حج 162
- سخنی از دشمنی سرسخت! 165
- حج در قرآن 167
- حج و مراسم اجتماعی اسلام 168
- اشاره 170
- 1. آثار تربیتی و اخلاقی 170
- اسرار حج 170
- 2. آثار سیاسی 171
- 3. آثار علمی و فرهنگی 172
- 4. آثار اقتصادی 173
- فصل دوازدهم: 177
- شرح و تفسیر 177
- اشاره 177
- مقامات حضرت ابراهیم علیه السلام 181
- چند پرسش و نکته 182
- اشاره 182
- 1. امامت چیست؟ 183
- 2. همه پیامبران امام نبودهاند! 184
- اشاره 184
- امامت تکوینی 186
- 3. تفاوت «نبوّت» و «امامت» و «رسالت» 188
- 4. «امامت» یا آخرین سیر تکاملی ابراهیم علیه السلام 189
- 5. ظالم کیست؟ 190
- 6. امام از سوی خدا تعیین میشود 192
- 7. پاسخ به دو پرسش دیگر 193
- اشاره 197
- فصل سیزدهم: 197
- 1. ابراهیم علیه السلام یک امّت بود 198
- 2. او خلیل اللَّه بود 199
- 3. میهماننوازی ابراهیم علیه السلام 200
- 4. او بسیار راستگو بود 201
- 5. او از نیکان بود 202
- 6. بردباری ابراهیم علیه السلام 204
- 7. توکّل فوق العاده ابراهیم علیه السلام 204
- 10. آیین ابراهیم! 206
- 8. شجاعت وصفناشدنی ابراهیم علیه السلام 206
- 9. منطق قوی ابراهیم علیه السلام 206
- 12. همه افراد به شخصیّت او افتخار میکردند 207
- 11. او بنیانگذار حج بود 207
- اشاره 211
- فصل چهاردهم: 211
- الف) دوست، دیدار دوستش را دوست دارد! 211
- ب) بهترین مقدار عمر انسان! 212
- ج) سیمای متفاوت فرشته مرگ 213
ص: 69
صحیحی از مفهوم زکات داشت، یا فهمیده بود، امّا دنیاپرستی اجازه بیان حقیقت و عمل به این وظیفه الهی را به او نمیداد.
به هر حال، هنگامی که پیامبر صلی الله علیه و آله سخن او را شنید، فرمود:
«یا وَیْحَ ثَعْلَبَةَ! یا وَیْحَ ثَعْلَبَةَ!؛
ای وای بر ثعلبه! ای وای بر ثعلبه»!(1)
نمرود هم جزء آن دسته از انسانهای کم ظرفیّت بود که قدرت و ثروت او را مست کرده، و همه چیز را به فراموشی سپرده بود. بنابراین، برای حفظ آن به هر وسیلهای متوسّل میشد و در مقابل هر کس که از ناحیه او احساس خطر میکرد میایستاد. در نتیجه، کمظرفیّتی نمرود عامل اساسی لجاجتها و مقاومتهای وی در مقابل ابراهیم پیامبر علیه السلام بود، و در نهایت به بیآبرویی و نابودی او منتهی شد.
4. حقیقت مرگ و زندگی
اشاره
به مناسبت استدلالی که حضرت ابراهیم علیه السلام به مرگ و زندگی داشت، اشارهای کوتاه به این مسأله مهم، که بشر علیرغم پیشرفتهای خیرهکنندهای که در علم و دانش داشته و نتوانسته آن را حل کند، لازم به نظر میرسد. توجّه فرمایید:
دانشمندان میتوانند در لابراتوارها و آزمایشگاههای خود تخم مرغی همانند تخم مرغ طبیعی بسازند که در ظاهر تمام صفات و ویژگیهای تخممرغ طبیعی را داشته باشد و به راحتی از تخم مرغ طبیعی قابل تمیز نباشد. ولی تخممرغ طبیعی اگر چند روز زیر مرغ قرار گیرد جوجه میشود، امّا اگر صد سال تخم مرغ مصنوعی زیر مرغ قرار گیرد جوجه نخواهد شد؛ زیرا یک تخم زنده نیست و حیات ندارد.
1- بحارالانوار، ج 22، ص 40؛ مستدرک الوسائل، ج 13 ص 256، ح 15289؛ تفسیر نمونه، ج 8، ص 65، ذیل آیه 75 سوره توبه