شناخت قرآن(نجمی و هریسی) صفحه 125

نخستين آيه نفي اعجاز

اشاره

وَ ما مَنَعَنا أَنْ نُرْسِلَ بِالْآياتِ إِلَّا أَنْ كَذَّبَ بِهَا الْأَوَّلُونَ وَ آتَيْنا ثَمُودَ النَّاقَةَ مُبْصِرَةً فَظَلَمُوا بِها وَ ما نُرْسِلُ بِالْآياتِ إِلَّا تَخْوِيفاً «1» «هيچ چيز مانع ما نبود كه اين معجزات (درخواستي بهانه‌جويان) را بفرستيم جز اينكه پيشينيان (كه همين درخواستها را داشتند و با ايشان هماهنگ بودند) آن را تكذيب كردند (از جمله) ما به قوم ثمود ناقه داديم (معجزه‌اي) كه روشنگر بود اما بر آن ستم كردند (و ناقه را كشتند) ما معجزات را براي بيم دادن (و اتمام حجت) مي‌فرستيم».

آنها مي‌گويند: از اين آيه چنين استفاده مي‌گردد كه پيامبر اسلام جز قرآن معجزه ديگري نداشته است، و علت اينكه خداوند معجزات ديگري به وي نداد، اين است كه امتهاي گذشته معجزاتي را كه به آنان فرستاده مي‌شد، تكذيب مي‌نمودند و زير بار آنها نمي‌رفتند.

پاسخ:

اين آيه صدور معجزه را از رسول خدا (ص) به طور كلي نفي نمي‌كند، و نمي‌خواهد بگويد كه: هيچ معجزه‌اي بدست وي ظاهر نگرديده، بلكه مفهوم آيه شريفه اين است كه پيامبر به پيشنهادات مشركان درباره معجزات جواب مثبت نداد و طبق دلخواه آنان، معجزه نياورد.

به عبارت ديگر: اين آيه تنها آن گروه از معجزات را انكار مي‌كند كه مشركان، به هواي نفس و دلخواه خويش معجزه‌اي را از رسول خدا درخواست مي‌نمودند و از اين درخواست جز ايذا و مسخره هدفي نداشتند. اين آيه تنها وقوع اين گروه از معجزات را انكار مي‌كند، نه همه معجزات را.

و اينك دلايل اين گفتار:

1 واژه «آيات» جمع «آيه» به معناي علامت مي‌باشد كه در آيه مورد بحث با «الف و