شناخت قرآن(نجمی و هریسی) صفحه 130

بَشَراً رَسُولًا «1».

مشركان گفتند: ما به تو ايمان نمي‌آوريم مگر اينكه چشمه‌اي از اين سرزمين براي ما جاري سازي، يا باغ خرما و انگور داشته باشي كه در آن نهرها جاري كني، و يا آسمان را قطعه قطعه بر سر ما فرود آوري، يا خدا و فرشتگانش را در برابر ما بياوري، و يا خانه‌اي پر از طلا داشته باشي، و يا اينكه به آسمان پرواز كني. و در اين صورت باز هم ايمان نمي‌آوريم مگر نامه‌اي فرود آوري تا بخوانيم. در جواب آنان بگو: پاك و منزه است پروردگار، من جز يك بشر فرستاده شده چيزي نيستم.

مي‌گويند: از اين آيات روي هم رفته چنين استفاده مي‌شود، كه مشركان از رسول خدا (ص) معجزه‌هايي درخواست نمودند، ولي وي از آوردن آنها امتناع ورزيد و در برابر مشركين به عجز و ناتواني خويش اعتراف نمود و گفت كه من بشري بيش نيستم «قل سبحان ربي هل كنت الا بشرا رسولا» و بشر هم از انجام اينگونه اعمال عاجز و ناتوان مي‌باشد و از اينجا روشن مي‌گردد كه پيامبر اسلام جز قرآن معجزه ديگري نداشته است.

پاسخها:

اين گفتار پاسخهاي مختلفي دارد كه اينك به قسمتي از آنها اشاره مي‌گردد:

1 معجزاتي كه در اين آيه نام برده شده و مورد تقاضاي مشركين بوده است، از سنخ همان معجزات اقتراحي مي‌باشد كه مشركين در مقام عناد و لجاجت بعد از اتمام حجت و روشن شدن حق، اين معجزات را از پيامبر درخواست نموده‌اند. وضع معجزات اقتراحي هم در ذيل آيه قبلي توضيح داده شده.

بنابراين، اين آيه نيز مانند آيه قبلي مربوط به آيات و معجزات اقتراحي و درخواستي است كه در مقام لجاجت پيشنهاد مي‌گرديد، نه از قبيل آيات ابتدايي كه براي اثبات نبوت و ارشاد مردم آورده مي‌شد؛ زيرا: