شناخت قرآن(نجمی و هریسی) صفحه 14

توضيح حديث‌

اين خطبه نيز مانند خطبه پيش مشتمل بر نكات قابل توجه و مهمي است كه اينك پاره‌اي از آنها را در اينجا مي‌آوريم:

1 «چراغ روشني است كه نور آن به خموشي نگرايد» «1» هدف آن حضرت از اين جمله و جملات ديگر مشابه آن كه در خطبه به كار رفته اين است كه دوران حقايق و مفاهيم آيات قرآن محدود و موقت نيست، آيات آن جاوداني و احكامش هميشه نو و زنده مي‌باشد.

به طور مثال: بعضي از آيات قرآن در مورد خاص و يا درباره شخص و يا جمعيت معيني نازل گرديده است ولي در عين حال مفهوم اينگونه آيات عموميت داشته و تا روز قيامت شامل همگان مي‌باشد و به مورد نزول، انحصار و اختصاص ندارد.

در اين مورد عياشي از امام باقر (ع) چنين آورده است كه آن حضرت در تفسير آيه «وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ» «2» كه هر قومي را راهنمايي هست فرمود: منظور از اين راهنما، علي بن ابي طالب (ع) است، و اين راهنما در هر زمان از ما خاندان رسالت خواهد بود.

راوي مي‌گويد: جانم بقربانت پس تو نيز مشمول و مصداق اين آيه هستي و از همان هاديان و راهنماياني كه در اين آيه آمده است، مي‌باشي؟ فرمود: آري من نيز مشمول همين آيه مي‌باشم زيرا قرآن هميشه زنده است و زوال و فنا هرگز بر آن راه ندارد. آيه‌اي كه درباره ملت معيني نازل گرديده با از بين رفتن آن ملت دورانش سپري نمي‌گردد و اگر سپري مي‌شد، دوران تمام آيات قرآن با مرور به پايان مي‌رسيد در صورتي كه چنين نيست بلكه همان آيه براي آيندگان نيز شامل و صادق مي‌باشد همانگونه كه براي گذشتگان صادق بود. «3»

امام صادق (ع) نيز در اين‌باره مي‌فرمايد:

______________________________
(1). و سراجا لا يخبوا توقّده.
(2). رعد 13.

(3) .... انّ القرآن حيّ لا يموت و الآية حيّة لا تموت، فلو كانت الآية إذا نزلت في الأقوام و ماتوا ماتت الآية لمات القرآن و لكن هي جارية في الباقين كما جرت في الماضين».