- [خطبه] 1
- پيشگفتار 2
- 1 در پيشگاه عظمت قرآن 5
- اشاره 5
- قرآن از ديدگاه قرآن و حديث 6
- اشاره 6
- حديث اول 8
- اشاره 8
- توضيح حديث 10
- اشاره 12
- حديث دوم 12
- توضيح حديث 14
- فضيلت قرائت قرآن و آداب آن 17
- اشاره 17
- 1 قرائت از روي قرآن 19
- 2 قرائت قرآن در خانه 21
- احاديث جعلي در فضيلت قرائت قرآن 22
- دقت و تدبر در معاني قرآن 24
- اشاره 27
- 2 اعجاز قرآن 27
- معناي معجزه 28
- شرايط معجزه 28
- معجزه شاهد نبوت 30
- تناسب در اعجاز 31
- معجزه برتر 35
- اشاره 35
- 1/ قرآن معجزه ادبي 36
- 2/ قرآن معجزه جاوداني 38
- 3/ قرآن معجزه انسان ساز 39
- 4/ هماهنگي در قرآن 41
- 5/ اصول و حقايق تغيير ناپذير در قرآن 45
- 6/ پيشگوييهاي قرآن 47
- اشاره 47
- 1/ پيشگويي درباره جنگ بدر: 47
- 2/ پيشگويي درباره سرنوشت دشمنان پيامبر: 48
- 4/ پيشگويي درباره جنگ ايران و روم: 49
- 3/ پيشگويي درباره پيروزي اسلام بر تمام اديان ديگر: 49
- 6/ پيشگويي درباره سرنوشت ابو لهب: 50
- 5/ پيشگويي در هزيمت نيرومند: 50
- 8/ اعجاز قرآن در تشريع: 51
- 7/ معارف عالي در قرآن: 51
- 9/ اسرار خلقت در قرآن: 52
- اشاره 53
- 3 معارف عقلي و فلسفي در قرآن 53
- قرآن و پيامبر امي 54
- توحيد در قرآن 55
- نبوت در قرآن 58
- توحيد و نبوت در تورات و انجيل 60
- نتيجه مباحث 66
- 4 قانون گذاري در قرآن 67
- اشاره 67
- جامعه عرب قبل از نزول قرآن 68
- جامعه عرب بعد از نزول قرآن 69
- اعتدال در قرآن 70
- اشاره 70
- 1/ اعتدال در بخشش 71
- 2/ اعتدال در عفو و انتقام 72
- 3/ اعتدال در امور مادي و معنوي 73
- 5/ اعتدال در انتخاب همسر 76
- 4/ اعتدال در اقتصاد 76
- 6/ اعتدال در معاشرت 77
- قانون نظارت عمومي در قرآن 78
- قانون برابري و ملاك برتري در قرآن 79
- نتيجه 81
- اشاره 83
- 5 اسرار آفرينش در قرآن 83
- جلوههاي علمي قرآن در عصر جهالت 84
- اشاره 84
- 1/ قانون توازن در قرآن 85
- 2/ قانون تلقيح در قرآن 85
- 3/ قانون زوجيت در قرآن 86
- 4/ حركت زمين در قرآن 87
- 5/ قارههاي ناشناخته در قرآن 88
- 6/ كرويت زمين در قرآن 89
- رواياتي مربوط به كرويت زمين 90
- نتيجه مباحث 92
- اشاره 95
- 6 اشكالات و پاسخها 95
- اشكال 1: 96
- اشاره 96
- پاسخ: 96
- اشاره 96
- اشكال تراشيها و انگيزههاي آن 96
- پاسخ: 98
- اشكال 3: 98
- اشاره 98
- اشاره 98
- اشكال 2: 98
- اشكال 4: 99
- اشاره 99
- پاسخ: 99
- پاسخ: 99
- اشكال 5: 100
- اشاره 100
- پاسخ: 101
- مسئله جبر و تفويض 103
- يك مثال روشن و عيني 105
- اشاره 105
- نتيجه: 107
- اشكال 6: 108
- پاسخ: 108
- اشاره 108
- اشكال 7: 111
- اشاره 111
- پاسخ: 111
- پاسخ: 113
- معارضه با سوره فاتحه 113
- اشاره 113
- اشكال 8: 113
- معارضه با سوره كوثر 118
- 7 معجزات از نظر قرآن 123
- اشاره 123
- بررسي آيات نفي معجزه 124
- يك پندار غلط 124
- اشاره 124
- پاسخ: 125
- اشاره 125
- نخستين آيه نفي اعجاز 125
- نتيجه اينكه: 129
- دومين آيه نفي اعجاز 129
- اشاره 129
- پاسخها: 130
- سومين آيه نفي اعجاز 135
- نبوت محمد (ص) در تورات و انجيل 138
- شأن نزول آيات نفي اعجاز 140
- خلاصه مطالب 147
- 8 قاريان هفتگانه قرآن 149
- اشاره 149
- عدم تواتر قرائتهاي هفتگانه 150
- شرايط اعتبار قرائتهاي مختلف قرآن 152
- اشاره 152
- 1/ عبد اللّه بن عامر دمشقي 154
- 2/ شرح حال ابن كثير 155
- 3/ شرح حال عاصم 156
- 4/ شرح حال ابو عمرو 158
- 5/ شرح حال حمزة: 160
- 6/ شرح حال نافع 161
- 7/ شرح حال كسايي 162
- اشاره 164
- سه قاري غير معروف 164
- حجيت قرائتهاي هفتگانه 164
- آيا ميتوان با هر يك از قرائتهاي هفتگانه نماز خواند؟ 166
- 9 مسئله تحريف قرآن 169
- اشاره 169
- 1 تحريف در معنا: 170
- تحريف چيست؟ 170
- معنا و اقسام تحريف 170
- 2 تحريف در حروف و حركات: 171
- 3 تحريف در كلمات قرآن: 172
- 4 تحريف، يا زياد كردن: 172
- تحريف قرآن از نظر علماي شيعه و سني: 173
- 5 تحريف، يا كم نمودن: 173
- اشاره 174
- دلايل طرفداران عدم تحريف قرآن 174
- 1/ تحريف از نظر قرآن 175
- 2/ روايات ثقلين و تحريف قرآن 179
- 3/ مسئله تحريف و قرائت قرآن در نماز 182
- 4/ مسئله تحريف از نظر تاريخ 183
- 1/ تحريف غير عمدي: 184
- تحريف قرآن در دوران خليفه اوّل و دوم 184
- اشاره 184
- 2/ تحريف عمدي در آيات غير سياسي 186
- 3/ تحريف عمدي در آيات سياسي قرآن: 187
- احتمال تحريف قرآن به وسيله عثمان 188
- تحريف قرآن در دورانهاي بعد از خلفا 190
- اشاره 191
- دلايل طرفداران تحريف قرآن و پاسخ آن 191
- 1/ تحريف تورات و انجيل: 192
- 2/ قرآن امير مؤمنان (ع) 194
- 3/ روايات تحريف 197
- مسئله تحريف از نظر تدوين قرآن 205
- 10 مسئله تدوين و جمع آوري قرآن 207
- اشاره 207
- روايات تدوين قرآن در دوران خلفا 208
- نظريه تدوين قرآن در دوران خلفا 208
- ارزيابي اين روايات 215
- س: در دوران ابو بكر چه كسي متصدي جمع آوري قرآن بود؟! 217
- س: جمع آوري قرآن در چه زماني صورت گرفته است؟! 217
- س: آيا جمع آوري قرآن به زيد بن ثابت محول شده بود؟! 217
- س: آن دو آيه در چه زماني به آخر سوره برائت ملحق گرديدند؟ 218
- س: عثمان مصحف خويش را از كدام مأخذ جمع آوري نمود؟ 218
- س: آيا قسمتي از آيات قرآن تا دوران عثمان نوشته نشده بود؟ 218
- س: چه كسي قرآن اصلي (مرجع) را جمع آوري كرد و از روي آن نسخههاي چندي به شهرها فرستاد؟ 218
- س: چه كسي از ابو بكر تقاضاي جمع آوري قرآن را نمود؟ 218
- س: اين دو آيه را چه كسي آورد؟ 219
- س: عثمان چه كسي را براي املا و نوشتن قرآن معين نمود؟ 219
- س: قرآن بودن اين دو آيه چگونه و از چه راهي ثابت گرديد؟ 219
- نظريه تدوين قرآن در عصر پيامبر (ص) و دلايل آن 220
- 1/ كيفيت تدوين قرآن از نظر قرآن 220
- اشاره 220
- 2/ كيفيت تدوين قرآن از نظر احاديث 221
- 3/ تدوين قرآن از نظر عقل 224
- نتيجه و خلاصه مطالب 228
- 11 مسئله نسخ در قرآن 231
- اشاره 231
- نسخ در لغت 232
- نسخ در اصطلاح فقهي 232
- اشاره 232
- معناي نسخ 232
- امكان نسخ 234
- 1 نسخ در تلاوت نه در حكم: 237
- اقسام نسخ 237
- اشاره 237
- 2 نسخ در تلاوت و حكم: 238
- 3 نسخ در حكم نه در تلاوت: 238
- نسخ در تورات و انجيل 239
- نسخ در قرآن 243
- كيفيت نسخ: 244
- 12 مسئله بدا در آفرينش 247
- اشاره 247
- چرا از بدا بحث ميكنيم: 248
- بدا، يا رابطه تقدير و اراده خدا 249
- بدا و قدرت خدا از نظر يهود 250
- بدا از نظر شيعه 251
- اقسام قضا و موارد جريان بدا 251
- اشاره 251
- 1 علم مكنون و يا اختصاصي: 251
- 2 قضاي حتمي: 252
- 3 قضاي غير حتمي 253
- بدا در پيشگوييها 253
- بدا از نظر قرآن 254
- بدا از نظر روايات 255
- بدا از نظر روايات اهل سنت 256
- آنجا كه بدا راه ندارد 258
- آثار عقيده به بدا 260
- 13 حجيت ظواهر قرآن 263
- اشاره 263
- 1/ قرآن كتاب همگاني است: 264
- اشاره 264
- معناي حجيت ظواهر قرآن 264
- 2/ قرآن گواه نبوت 266
- 3/ قرآن بزرگترين مرجع مسلمانهاست 266
- 4/ قرآن معيار شناخت روايات 267
- 5/ استدلال با ظاهر آيات قرآن 267
- دلايل طرفداران عدم حجيت ظواهر قرآن 270
- اشاره 270
- اشاره 271
- 1/ آيا تنها افراد خاصي ميتوانند قرآن را بفهمند؟ 271
- پاسخ: 272
- 2/ تفسير دلبخواهي در قرآن ممنوع 273
- اشاره 273
- پاسخ: 274
- اشاره 275
- 3/ عميق و علمي بودن قرآن: 275
- 4/ پيروي از آيات متشابه ممنوع است 276
- پاسخ: 276
- اشاره 276
- ترجمه قرآن و شرايط آن 277
- پاسخ: 277
- نتيجه بحث 279
- 14 قواعد كلي در تفسير قرآن 281
- اشاره 281
- معناي تفسير 282
- مدارك و منابع تفسير 283
- تفسير قرآن با خبر واحد 284
- تخصيص قرآن با خبر واحد 286
- 1/ ظنيت روايت و قطعيت قرآن 287
- اشاره 287
- بررسي دلايل مخالفان تخصيص قرآن با روايت 287
- 2/ قرآن معيار سنجش روايات است 289
- 3/ همگوني نسخ و تخصيص 290
خداياني دارند. آنگاه رسول خدا فرمود: به خدا سوگند از روش گذشتگان پيروي خواهيد نمود. «1»
اين روايت، در اين معني صريح است كه آن چه در اين امت واقع خواهد گرديد شبيه با حوادثي خواهد بود كه در امتهاي گذشته واقع گرديده، نه اينكه عين همان حوادث تكرار خواهد شد.
2/ قرآن امير مؤمنان (ع)
دومين دليل طرفداران تحريف اين است كه ميگويند: از روايات فراوان و معتبر چنين استفاده ميگردد كه امير مؤمنان (ع) قرآن ديگري غير از قرآن موجود در نزد خود داشت؛ و آن قرآن مطالب و آياتي را دارا بود كه در قرآن فعلي وجود ندارد، و آن حضرت همان قرآن را به مردم ارائه نمود ولي آن را نپذيرفتند.
بنابراين روايات، قرآني كه فعلا در دسترس هست كمتر از قرآني است كه امير المؤمنين داشت، و اين همان تحريف است كه مورد بحث ما ميباشد.
در اين مورد روايات فراواني وجود دارد كه همه آنها وجود چنين قرآني را تأييد ميكنند، چنان كه در روايتي آمده است كه آن حضرت به طلحه فرمود:
طلحه! هر آيهاي كه خداوند به محمد (ص) فرستاده است در نزد من موجود است و تأويل هر آيهاي كه خداوند به محمد نازل نموده و هر حلال و حرام يا حد و حكم و هر آنچه را كه مسلمانان تا روز رستاخيز به آن احتياج دارند حتي «ارش خدش» قيمت خراشيدگي پوست، كه همه آنها با دستور و راهنماييهاي خود رسول خدا و به خط شخصي خودم نگارش يافته است، در پيش من محفوظ ميباشد. «2»
باز در احتجاج آن حضرت با مردي كه منكر خدا بود چنين آمده است كه: علي (ع) كتابي
______________________________
(1). صحيح ترمذي: 6/ 29.
(2). يا طلحه انّ كل آية أنزلها اللّه تعالي علي محمد صلي اللّه عليه و آله عندي باملاء رسول اللّه- ص- و خط يدي، و تأويل كل آية أنزلها اللّه تعالي علي محمد- ص- و كل حلال، أو حرام، أو حدّ، أو حكم، أو شيء تحتاج اليه الأمة الي يوم القيامة، فهو عندي مكتوب باملاء رسول اللّه- ص- و خط يدي، حتي أرش الخدش ....
مقدمه تفسير برهان: 27. از اين روايت استفاده ميشود كه تمام آيات و مطالب موجود در قرآن علي جنبه قرآني دارد و چيزي بر آن اضافه نگرديده است.