شناخت قرآن(نجمی و هریسی) صفحه 70

علم و اخلاق را در آن سرزمين درخشان نمودند». «1»

اين همه پيشرفت، ترقي، امتيازات و افتخارات هم كه نصيب عرب گرديد در اثر تعاليم عالي قرآن مجيد و كتاب آسماني بود كه بر تمام كتابهاي آسماني تفوق و برتري دارد، قوانينش بر پايه عقل استوار و پي‌ريزي گرديده و تعاليمش داراي يك روش خاص، جالب و استثنايي است.

اعتدال در قرآن‌

اشاره

قرآن در قانونگذاري، روش اعتدال و ميانه روي را در پيش گرفته، و از هرگونه افراط و تفريط اجتناب نموده است.

قرآن تا آنجا به موضوع اعتدال توجه داشته است كه آنرا براي افراد انسان نيز يك امر لازم و ضروري دانسته و با زبان آنان از خداوند راه معتدل و خالي از اعوجاج و دور از افراط و تفريط را مي‌طلبد، آنجا كه مي‌گويد:

اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ (خداوند)! ما را به راه راست هدايت فرماي.

اين جمله در عين اختصار معناي عميق و ژرفي را داراست كه توضيح آن نيازمند بحث مستقل و جداگانه‌اي است كه در تفسير سوره حمد آمده است.

قرآن مجيد در آيات زيادي به اعتدال و ميانه‌روي دعوت مي‌نمايد، و به يك روش عادلانه كه از تفريط به دور باشد رهبري مي‌كند، آنجا كه مي‌گويد:

إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَماناتِ إِلي أَهْلِها وَ إِذا حَكَمْتُمْ بَيْنَ النَّاسِ أَنْ تَحْكُمُوا بِالْعَدْلِ «2»

______________________________
(1). صفوة العرفان تأليف محمد فريد وجدي 119.
(2). نساء: 58.