- [خطبه] 1
- پيشگفتار 2
- 1 در پيشگاه عظمت قرآن 5
- اشاره 5
- قرآن از ديدگاه قرآن و حديث 6
- اشاره 6
- اشاره 8
- حديث اول 8
- توضيح حديث 10
- اشاره 12
- حديث دوم 12
- توضيح حديث 14
- فضيلت قرائت قرآن و آداب آن 17
- اشاره 17
- 1 قرائت از روي قرآن 19
- 2 قرائت قرآن در خانه 21
- احاديث جعلي در فضيلت قرائت قرآن 22
- دقت و تدبر در معاني قرآن 24
- 2 اعجاز قرآن 27
- اشاره 27
- معناي معجزه 28
- شرايط معجزه 28
- معجزه شاهد نبوت 30
- تناسب در اعجاز 31
- معجزه برتر 35
- اشاره 35
- 1/ قرآن معجزه ادبي 36
- 2/ قرآن معجزه جاوداني 38
- 3/ قرآن معجزه انسان ساز 39
- 4/ هماهنگي در قرآن 41
- 5/ اصول و حقايق تغيير ناپذير در قرآن 45
- 6/ پيشگوييهاي قرآن 47
- اشاره 47
- 1/ پيشگويي درباره جنگ بدر: 47
- 2/ پيشگويي درباره سرنوشت دشمنان پيامبر: 48
- 4/ پيشگويي درباره جنگ ايران و روم: 49
- 3/ پيشگويي درباره پيروزي اسلام بر تمام اديان ديگر: 49
- 6/ پيشگويي درباره سرنوشت ابو لهب: 50
- 5/ پيشگويي در هزيمت نيرومند: 50
- 8/ اعجاز قرآن در تشريع: 51
- 7/ معارف عالي در قرآن: 51
- 9/ اسرار خلقت در قرآن: 52
- اشاره 53
- 3 معارف عقلي و فلسفي در قرآن 53
- قرآن و پيامبر امي 54
- توحيد در قرآن 55
- نبوت در قرآن 58
- توحيد و نبوت در تورات و انجيل 60
- نتيجه مباحث 66
- 4 قانون گذاري در قرآن 67
- اشاره 67
- جامعه عرب قبل از نزول قرآن 68
- جامعه عرب بعد از نزول قرآن 69
- اعتدال در قرآن 70
- اشاره 70
- 1/ اعتدال در بخشش 71
- 2/ اعتدال در عفو و انتقام 72
- 3/ اعتدال در امور مادي و معنوي 73
- 5/ اعتدال در انتخاب همسر 76
- 4/ اعتدال در اقتصاد 76
- 6/ اعتدال در معاشرت 77
- قانون نظارت عمومي در قرآن 78
- قانون برابري و ملاك برتري در قرآن 79
- نتيجه 81
- اشاره 83
- 5 اسرار آفرينش در قرآن 83
- اشاره 84
- جلوههاي علمي قرآن در عصر جهالت 84
- 2/ قانون تلقيح در قرآن 85
- 1/ قانون توازن در قرآن 85
- 3/ قانون زوجيت در قرآن 86
- 4/ حركت زمين در قرآن 87
- 5/ قارههاي ناشناخته در قرآن 88
- 6/ كرويت زمين در قرآن 89
- رواياتي مربوط به كرويت زمين 90
- نتيجه مباحث 92
- اشاره 95
- 6 اشكالات و پاسخها 95
- اشكال 1: 96
- اشاره 96
- اشاره 96
- پاسخ: 96
- اشكال تراشيها و انگيزههاي آن 96
- پاسخ: 98
- اشكال 2: 98
- اشكال 3: 98
- اشاره 98
- اشاره 98
- اشكال 4: 99
- اشاره 99
- پاسخ: 99
- پاسخ: 99
- اشكال 5: 100
- اشاره 100
- پاسخ: 101
- مسئله جبر و تفويض 103
- اشاره 105
- يك مثال روشن و عيني 105
- نتيجه: 107
- پاسخ: 108
- اشكال 6: 108
- اشاره 108
- اشكال 7: 111
- اشاره 111
- پاسخ: 111
- اشاره 113
- پاسخ: 113
- معارضه با سوره فاتحه 113
- اشكال 8: 113
- معارضه با سوره كوثر 118
- اشاره 123
- 7 معجزات از نظر قرآن 123
- بررسي آيات نفي معجزه 124
- اشاره 124
- يك پندار غلط 124
- پاسخ: 125
- نخستين آيه نفي اعجاز 125
- اشاره 125
- اشاره 129
- نتيجه اينكه: 129
- دومين آيه نفي اعجاز 129
- پاسخها: 130
- سومين آيه نفي اعجاز 135
- نبوت محمد (ص) در تورات و انجيل 138
- شأن نزول آيات نفي اعجاز 140
- خلاصه مطالب 147
- 8 قاريان هفتگانه قرآن 149
- اشاره 149
- عدم تواتر قرائتهاي هفتگانه 150
- اشاره 152
- شرايط اعتبار قرائتهاي مختلف قرآن 152
- 1/ عبد اللّه بن عامر دمشقي 154
- 2/ شرح حال ابن كثير 155
- 3/ شرح حال عاصم 156
- 4/ شرح حال ابو عمرو 158
- 5/ شرح حال حمزة: 160
- 6/ شرح حال نافع 161
- 7/ شرح حال كسايي 162
- اشاره 164
- حجيت قرائتهاي هفتگانه 164
- سه قاري غير معروف 164
- آيا ميتوان با هر يك از قرائتهاي هفتگانه نماز خواند؟ 166
- 9 مسئله تحريف قرآن 169
- اشاره 169
- معنا و اقسام تحريف 170
- 1 تحريف در معنا: 170
- تحريف چيست؟ 170
- 2 تحريف در حروف و حركات: 171
- 3 تحريف در كلمات قرآن: 172
- 4 تحريف، يا زياد كردن: 172
- تحريف قرآن از نظر علماي شيعه و سني: 173
- 5 تحريف، يا كم نمودن: 173
- اشاره 174
- دلايل طرفداران عدم تحريف قرآن 174
- 1/ تحريف از نظر قرآن 175
- 2/ روايات ثقلين و تحريف قرآن 179
- 3/ مسئله تحريف و قرائت قرآن در نماز 182
- 4/ مسئله تحريف از نظر تاريخ 183
- 1/ تحريف غير عمدي: 184
- اشاره 184
- تحريف قرآن در دوران خليفه اوّل و دوم 184
- 2/ تحريف عمدي در آيات غير سياسي 186
- 3/ تحريف عمدي در آيات سياسي قرآن: 187
- احتمال تحريف قرآن به وسيله عثمان 188
- تحريف قرآن در دورانهاي بعد از خلفا 190
- اشاره 191
- دلايل طرفداران تحريف قرآن و پاسخ آن 191
- 1/ تحريف تورات و انجيل: 192
- 2/ قرآن امير مؤمنان (ع) 194
- 3/ روايات تحريف 197
- مسئله تحريف از نظر تدوين قرآن 205
- اشاره 207
- 10 مسئله تدوين و جمع آوري قرآن 207
- روايات تدوين قرآن در دوران خلفا 208
- نظريه تدوين قرآن در دوران خلفا 208
- ارزيابي اين روايات 215
- س: جمع آوري قرآن در چه زماني صورت گرفته است؟! 217
- س: در دوران ابو بكر چه كسي متصدي جمع آوري قرآن بود؟! 217
- س: آيا جمع آوري قرآن به زيد بن ثابت محول شده بود؟! 217
- س: آن دو آيه در چه زماني به آخر سوره برائت ملحق گرديدند؟ 218
- س: چه كسي از ابو بكر تقاضاي جمع آوري قرآن را نمود؟ 218
- س: آيا قسمتي از آيات قرآن تا دوران عثمان نوشته نشده بود؟ 218
- س: عثمان مصحف خويش را از كدام مأخذ جمع آوري نمود؟ 218
- س: چه كسي قرآن اصلي (مرجع) را جمع آوري كرد و از روي آن نسخههاي چندي به شهرها فرستاد؟ 218
- س: اين دو آيه را چه كسي آورد؟ 219
- س: عثمان چه كسي را براي املا و نوشتن قرآن معين نمود؟ 219
- س: قرآن بودن اين دو آيه چگونه و از چه راهي ثابت گرديد؟ 219
- نظريه تدوين قرآن در عصر پيامبر (ص) و دلايل آن 220
- اشاره 220
- 1/ كيفيت تدوين قرآن از نظر قرآن 220
- 2/ كيفيت تدوين قرآن از نظر احاديث 221
- 3/ تدوين قرآن از نظر عقل 224
- نتيجه و خلاصه مطالب 228
- اشاره 231
- 11 مسئله نسخ در قرآن 231
- نسخ در لغت 232
- نسخ در اصطلاح فقهي 232
- اشاره 232
- معناي نسخ 232
- امكان نسخ 234
- 1 نسخ در تلاوت نه در حكم: 237
- اشاره 237
- اقسام نسخ 237
- 3 نسخ در حكم نه در تلاوت: 238
- 2 نسخ در تلاوت و حكم: 238
- نسخ در تورات و انجيل 239
- نسخ در قرآن 243
- كيفيت نسخ: 244
- 12 مسئله بدا در آفرينش 247
- اشاره 247
- چرا از بدا بحث ميكنيم: 248
- بدا، يا رابطه تقدير و اراده خدا 249
- بدا و قدرت خدا از نظر يهود 250
- بدا از نظر شيعه 251
- اقسام قضا و موارد جريان بدا 251
- اشاره 251
- 1 علم مكنون و يا اختصاصي: 251
- 2 قضاي حتمي: 252
- بدا در پيشگوييها 253
- 3 قضاي غير حتمي 253
- بدا از نظر قرآن 254
- بدا از نظر روايات 255
- بدا از نظر روايات اهل سنت 256
- آنجا كه بدا راه ندارد 258
- آثار عقيده به بدا 260
- 13 حجيت ظواهر قرآن 263
- اشاره 263
- 1/ قرآن كتاب همگاني است: 264
- اشاره 264
- معناي حجيت ظواهر قرآن 264
- 2/ قرآن گواه نبوت 266
- 3/ قرآن بزرگترين مرجع مسلمانهاست 266
- 4/ قرآن معيار شناخت روايات 267
- 5/ استدلال با ظاهر آيات قرآن 267
- اشاره 270
- دلايل طرفداران عدم حجيت ظواهر قرآن 270
- 1/ آيا تنها افراد خاصي ميتوانند قرآن را بفهمند؟ 271
- اشاره 271
- پاسخ: 272
- 2/ تفسير دلبخواهي در قرآن ممنوع 273
- اشاره 273
- پاسخ: 274
- اشاره 275
- 3/ عميق و علمي بودن قرآن: 275
- 4/ پيروي از آيات متشابه ممنوع است 276
- اشاره 276
- پاسخ: 276
- پاسخ: 277
- ترجمه قرآن و شرايط آن 277
- نتيجه بحث 279
- 14 قواعد كلي در تفسير قرآن 281
- اشاره 281
- معناي تفسير 282
- مدارك و منابع تفسير 283
- تفسير قرآن با خبر واحد 284
- تخصيص قرآن با خبر واحد 286
- بررسي دلايل مخالفان تخصيص قرآن با روايت 287
- 1/ ظنيت روايت و قطعيت قرآن 287
- اشاره 287
- 2/ قرآن معيار سنجش روايات است 289
- 3/ همگوني نسخ و تخصيص 290
به مانند قرآن تنظيم نمايد.
پاسخ:
اين ايراد قابل اين نيست كه در اطرافش بحث گردد، زيرا كسي كه ميتواند يك كلمه از كلمات قرآن را بگويد و يا يك جمله از جملات قرآن را بياورد مستلزم آن نيست كه بتواند مثل قرآن يا سورهاي از سورههاي آن را نيز بياورد زيرا قدرت و توانايي بر مواد و الفاظ هيچگاه مستلزم توانايي بر تركيب نخواهد بود.
چگونه ميتوان ادعا نمود كه تمام افراد بشر ميتوانند كاخهاي مجللي را بسازند، به دليل اينكه همه آنان توانايي آن را دارند كه آجري را در ساختماني كار بگذارند؟!!
اشكال 4:
اشاره
ميگويند: اگر معجزه بودن قرآن را بپذيريم باز هم نميتواند دليل بر راستگو بودن آورنده آن باشد، زيرا قصهها و داستانهايي كه در قرآن آمده است با قصههاي كتب عهدين (تورات و انجيل) مخالفت و منافات دارد، در صورتيكه تورات و انجيل از طرف خدا فرود آمده و مسلما كتاب آسماني ميباشد.
پاسخ:
در پاسخ اين ايراد ميگوييم: قرآن از همين راه كه با داستانهاي خرافي تورات و انجيل فعلي مخالف بوده و آنها را مردود ميداند، وحي بودن خود را بيشتر روشن ميسازد و هر نوع شك و ترديد را از دلها ميزدايد.
زيرا اين قرآن مجيد است كه از هر نوع خرافات و پندارهاي باطل به دور بوده، نسبتها و مطالبي را كه نسبت آنها به ساحت قدس خداي بزرگ و پيامبران صحيح نيست، مردود ميشمارد.