خضر در ادبیات صفحه 1

مقدمه پژوهشکده

داستان خضر در معارف دینی از جایگاهی ویژه برخوردار است این داستان علاوه بر آنکه داستانی قرآنی است - هر چند نام خضر در قرآن نیامده است - در ادبیات و متون ادب عرفانی مورد توجه خاص بوده، سوره کهف قرآن کهف قرآن است، غاری است که اسرار فراوانی در آن نهفته است. تنها داستان موسی و «عبداً من عبادنا» اسرار فراوانی دارد که تاویلات زیادی نیز بر آن ذکر شده است. غزالی که احیاء العلوم و به تبع آن شهید ثانی در منیه المرید و مفسرانی که به تفسیر عرفانی و اشاری اهتمام دارند هر کدام به نوعی به حلّ رموز و بیان درسهای این داستان پرداخته اند.

جایگاه داستان خضر در مباحث اعتقادی نیز درخور توجه است مخصوصاً که روایات فراوانی طول عمر حضرت مهدی علیه السلام را به عمر خضر تشبیه کرده اند. مساله آب حیات و عمر جاودانه و تاویلات آن، بحث علم لدنی و تفاوت آن با علم غیب یا اسم اعظم، بحث عمل به باطن، تعبد یک شخص به ظاهر و دیگری به باطن، عدم آگاهی موسی از رموز کارهای خضر، شریعت، طریقت و حقیقت، اذکار و ادعیه خضر، رابطه خضر با اولیاء الهی خصوصاً با اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام و... همه از گنجینه های غار قرآن است که نیاز به فحص و کاوش فراوان دارد.