- مقدمه پژوهشکده 1
- اشاره 9
- اسطوره یا واقعیت 16
- وجود خضر علیه السلام 20
- نبوت خضر علیه السلام 22
- انسانی آرمانی 26
- تعبیرهای مختلف از خضر 26
- خضر نام دیگر انسان کامل است 27
- تاویلهای دیگر از خضر 28
- اشاره 33
- ملاقات علی علیه السلام با خضر علیه السلام در نخلستان کوفه 36
- دیدار خضر از علی علیه السلام در مسجد کوفه 37
- تسلیت خضر علیه السلام به خاندان پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم 38
- ملاقات خضر علیه السلام با امام باقر علیه السلام 39
- ملاقات های خضر با پیامبران و اولیاء پیشین 41
- دیدار با ذوالقرنین و یافتن آب حیات 42
- ذکر تاویلاتی از داستان خضر و موسی 51
- شمس و مولانا (تکرار داستان موسی خضر) 59
- نظر شمس راجع به خضر 60
- نمونه های از دیدار مشایخ صوفیه با خضر 61
- اشاره 61
- ابراهیم ادهم 62
- ابو سعید ابوالخیر 63
- داستانی دیگر از شیخ ابو سعیدابوالخیر 64
- بوالعباس قصاب 65
- روزبهان بقلی 66
- محمدبن علی ترمذی 66
- حمزه ی عقیلی 67
- دیدار شیخ نجم الدین کبری (شیخ ولی تراش) با خضر 67
- حضور در مجلس مولانا 68
- اشاره 68
- خرقه ی ابن عربی 69
- صحبت خضر و مولانا 69
- دیدار شاعران با خضر علیه السلام 70
- حقیقت دیدار خضر 71
- تعالیم خضر 80
- اشاره 85
- اشاره 88
- قدیمی ترین جویندگان جاودانگی 89
- جاودانان دیگر 91
- کیخسرو 94
- اشاره 95
- اهمیت پیر 95
- اطاعت از پیر 96
- علم لدنّی 101
- اشاره 105
- حکمت عمر طولانی خضر علیه السلام 108
- نماز حضرت خضر علیه السلام 113
- اشاره 114
- خضر در دعا 114
- دعای ام داوود 115
- دعای مشلول 115
- دعایی از خضر 116
- اشاره 117
- منجیک ترمذی (متوفای 315 ه -) 120
- الف: خضر در مدیحه سرایی 120
- دقیقی طوسی (متوفای 419 ه -) 121
- عنصری (متوفای 431 ه -.) 122
- منوچهر دامغانی (متوفای 432 ه -.) 123
- ب: خضر در شعر حماسی 124
- اشاره 124
- اولین منبع ادبی سفر خضر و اسکندر 124
- قطران تبریزی (متوفای 465 ه -) 128
- مسعود سعد سلمان (متوفای 515 ه -) 129
- انوری (متوفای 582 ه -) 130
- خاقانی (متوفای 595 ه -) 131
- عیادت خضر از خاقانی 134
- تفقد خضر علیه السلام از خاقانی 136
- اما خضر خاتم خاقانی را به او باز پس می دهد و علاوه بران انگشتری، خاتم دیگری به او می بخشد. 137
- نظامی، خضر و اسکندر 146
- وجه تسمیه ی اسکندر به ذوالقرنین 149
- تصویر خضر در شعر سعدی 152
- اشاره 155
- ناصر خسرو (متوفی 481 ه) 155
- سنایی (متوفی 535 ه -) 156
- عطار (متوفی 618 ه -) 158
- بی خدا آب حیات آتش بود 160
- برداشتهای عرفانی از آب حیات 163
- مولانا و آب حیات 166
- خضر و موسی در شعر مولانا 170
- تعبیر عرفانی مولانا از اسکندر ذوالقرنین 175
- مَثَل آب حیات و تاریکی 177
- تجلّی خضر در شعر حافظ 178
- جامی (متوفای 898 ه -) 183
- خصوصیات شناخته شده خضر در ادبیات 185
- اشاره 189
ص:124
1- (2) بحارالانوار، ج 89، ص 322، ح 29.
2- (3) صحیفه ی سجادیه، ص 400.
دعای مشلول
در دعای مشلول(1) که موسوم به «دعای الشاب المأاخوذ بذنبه» می باشد به نقل از کتب کفعمی ومهج الدعوات دعایی است که حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام آن را به جوانی که به واسطه ی ستم در حق پدر خویش، شَل شده بود، آموخت وآن جوان تندرستی خویش را باز یافت. در این دعا که با «اللهم انی اسئلک باسمک بسم الله الرحمن الرحیم» آغاز می شود، پس از ذکر اسماء متبرکه و صفات جمال و جلال الهی می گوید:
«و اصرف عنّی کل همٍ و غمٍ و ضیقٍ واکفنی شرَّ مالا اطیق و اعنّی علی ما اطیق یارادَّ یوسف علی یعقوب یا کاشف ضُرّ ایوب یا غافر ذنب داود.... یا مؤتی لقمان الحکمه... یا من نصر ذالقرنین علی الملوک الجبابره یا من اعطی الخضر الحیوه....»
در این دعای شریف وقتی می فرمایند: خدایا! شر آنچه را که طاقتش را ندارم از من دور کن. ای خدایی که یوسف را به یعقوب باز گرداندی! ای خدایی که به هر کدام از بندگان خاصت عنایت خاصی داشته ای و از این عنایات نام می برد. وقتی که به خضر می رسد؛ عنایت خاصه ی الهی به خضر را حیات می داند و بی شک این حیات باید نعمتی برتر و بالاتر از حیات عادی باشد. شاید منظور همان حیات جاودانه ی او در علم و معرفت الهی باشد.
دعای ام داوود
یکی از دعاهایی که مستحّب است در روز پانزدهم رجب خوانده شود؛ آنهم پس از مقدماتی طولانی، دعای ام داوود(2) است. این دعا با جمله ی «صدق الله