خضر در ادبیات صفحه 122

ص:131

کردند تن مرا چنان خوار که باد می آید و گرد و خاک می بیزد از او

(دیوان دقیقی/ 126/107)

با این که لعل تو چون آب خضر بخشنده ی عمر جاوید است. این مایه ی عمر جاوید، خاک مرا به باد فنا داد.

عنصری (متوفای 431 ه -.)

درباری ترین شاعر، در مدح ابو المظفر نصربن ناصر الدین سروده است:

نوروز فراز آمد و عیدش به اثر بر نزیکدگر و هر دو زده یک به دگر بر...

گویی مگر از چشمه ی خضر است چو بینی آبی که بود مانده شبانه به خِضِر بر

(دیوان عنصری/ 161/15)

در بیت دوم، آبی که در سبزه زار است در گوارایی و جان بخشی به چشمه ی خضر تشبیه شده است. عنصری در شعر دیگری به سفرهای خضر اشاره می کند که دریا و کوهها را پشت سر گذشته است و دست به دست شدن دینارها را چون سیاحت خضر می داند:

اگرکمال به جاه اندر است و جاه به مال مرا بین که بینی کمال را به کمال

بلی دو بدره دینار یافتم به تمام حلال و پاکیزه تر از شیردایگان به اطفال

هزار جیحون بگذشت است هر دینار چو خضر از بر دریا و صد هزار جبال

(دیوان عنصری/ 178)