خضر در ادبیات صفحه 182

ص:191

و میان آب حیاتی که در ظلمات واقع است تا آب شیراز که منبع آن الله اکبر است تفاوتها است.(1)

فرق است زآب خضرکه ظلمات جای اوست تا آب ما که منبعش الله اکبر است

(دیوان حافظ، 32)

حافظ هرگز از دوست جدا نگشته است؛ زیرا لب دوست منبع زندگی جاوید او و یا بهتر است بگوییم آب حیات اوست. و اگر آبی که خضر بدان دست یافته غیر از لب دوست باشد، بهره اش سرابی بیش نیست.

آب حیوان اگراین است که دارد لب دوست روشن است اینکه خضر بهره سرابی دارد

(دیوان حافظ، 96)

گاه در ستایش طبع خویش در مقایسه با آب خضر چنین می گوید:

حجاب ظلمت از آن بست آب خضر که گشت ز شعر حافظ و آن طبع همچو آب خجل

(دیوان حافظ، 236)

خضر کسی است که حافظ هم در سیر و سلوک خویش از او همت می طلبد:

دریا و کوه در ره و من خسته و ضعیف ای خضر پی خجسته، مرد کن به همتم

(دیوان حافظ، 2423)