خضر در ادبیات صفحه 183

ص:192

و در سختیهای این راه:

مگر خضر مبارک پی در اید زیمن همتش کاری گشاید

(دیوان حافظ، 354)

وصل را میسر سازد و تنهایی او را به پایان رساند.

مگر خضر مبارک پی تواند که این تنها بدان تنها رساند

(دیوان حافظ، 355)

درسفرظلماتی که هر دم خطر گمراهی است، باز هم دست به دامان خضراست که:

قطع این مرحله بی همرهی خضر مکن ظلمات است بترس از خطر گمراهی

(دیوان حافظ، 381)

این که آب حیات از لب یار می جوشد و شعر شاعر روان تر و زندگی بخش تر از آب حیات است. تشبیهاتی است که در شعر شاعران پیش از حافظ فراوان یافت می شود؛ لیکن در کل نگرش و برداشت حافظ از داستان خضر در عین تکراری بودن بعضی مضامین، نو آوریهای هم دارد.

جامی (متوفای 898 ه -)

در شعر شاعر پرآوازه ی قرن نهم که بیانگر مفاهیم عرفانی است از خضر و آب حیات هم بی گمان نشانی هست

شد از حقایق عرفان دلم خزینه ی راز گزاف فلسفیان کی به نیم فلس خرم