خضر در ادبیات صفحه 22

ص:31

علی الخلق - و مقصود من آن بود که چون حق تعالی مرا بر آن واقف گردانید و می دانم که جماعتی از مسلمانان در گفت وگو افتادند و اعتقادهای کژ کرده تا از آن برگردند. خصوصاً مریدان ما که به حسن اعتقاد و نور ارادت دانسته باشند که این بیچاره خلاف نگوید».(1)

ابن عربی نیزکه از اساتید بزرگ عرفان نظری و عملی است در کتاب «فتوحات مکیه» تصریح می کند که خضر وجود خارجی دارد:

«حیات خضر علیه السلام به تحقیق ثابت است. بر این اساس عدم حیات او نیاز به دلیل دارد و حال آن که دلیلی بر عدم حیات خضر نداریم»(2).

بسیاری از صاحب نظران نیز تردیدی در وجود خضر ندارند که در قسمتهای بعد بدان اشاره خواهیم داشت. بنابراین وقتی خضر علیه السلام را نیز در شمار شخصیتهای اساطیری است، باید او را در دسته ی دوم؛ یعنی کسانی که وجود تاریخی داشته اند قرار دهیم.

نبوت خضر علیه السلام

سؤال دیگری که درباره ی خضر علیه السلام مطرح می شود بحث نبوت اوست. ایا او تنها از اولیاء الله است، یا این که از انبیاء الهی است و اگر نبی باشد ایا نبی مرسل است یا خیر؟ در این زمینه بهترین و اصلی ترین منبع قابل مراجعه تفاسیر معتبر و احادیث است.

طبری در تفسیر خود می گوید:

«و اندر پیامبری خضر اختلاف کردند. گروهی گوید: که وی پیغامبر بود و گروهی گویند: که نبود و لکن چنان که خدای گفته است دلیل کند که پیامبر است.