خضر در ادبیات صفحه 23

ص:32

چنان که خدای گفت عزّوجل:

فَوَجَدا عَبْداً مِنْ عِبادِنا آتَیْناهُ رَحْمَهً مِنْ عِنْدِنا1 و رحمهً بدین جایگاه، نبوت است و نیز گروهی از علما گوید که وی پیامبر نبود ولکن بنده ای بود از بندگان خداوند و خدای مراو را علم داده بود»(1).

طبری وجه استدلال خویش را همان ایه قرآنی می داند که در توصیف خضر آمده است و عقیده اش این است که این رحمت چیزی غیر نبوت نیست.

و علامه طباطبایی نیز همین سخن را گفته و همین استدلال را آورده است.

آن عالمی که موسی دیدارش کرد و خدای تعالی بدون ذکر نامش به وصف جمیلش ستوده و فرموده:

فَوَجَدا عَبْداً مِنْ عِبادِنا آتَیْناهُ رَحْمَهً مِنْ عِنْدِنا وَ عَلَّمْناهُ مِنْ لَدُنّا عِلْماً3 نامش به طوری که در روایات آمد خضر است و یکی انبیاء معاصر موسی بوده.

جمله ی آتَیْناهُ رَحْمَهً مِنْ عِنْدِنا بر نبوت او دلالت می کند. هر نعمتی رحمتی است از ناحیه ی خدا به خلقش لکن بعضی از آنها در رحمت بودنش اسباب کونی واسطه است و بعضی از آنها بدون واسطه، رحمت است؛ مانند نعمتهای باطنی از قبیل نبوت و ولایت و شعبه ها و مقامات آن...

و از آنجا که ولایت، مختص به ذات باری تعالی است. همچنان که خودش فرمود: