- مقدمه پژوهشکده 1
- اشاره 9
- اسطوره یا واقعیت 16
- وجود خضر علیه السلام 20
- نبوت خضر علیه السلام 22
- تعبیرهای مختلف از خضر 26
- انسانی آرمانی 26
- خضر نام دیگر انسان کامل است 27
- تاویلهای دیگر از خضر 28
- اشاره 33
- ملاقات علی علیه السلام با خضر علیه السلام در نخلستان کوفه 36
- دیدار خضر از علی علیه السلام در مسجد کوفه 37
- تسلیت خضر علیه السلام به خاندان پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم 38
- ملاقات خضر علیه السلام با امام باقر علیه السلام 39
- ملاقات های خضر با پیامبران و اولیاء پیشین 41
- دیدار با ذوالقرنین و یافتن آب حیات 42
- ذکر تاویلاتی از داستان خضر و موسی 51
- شمس و مولانا (تکرار داستان موسی خضر) 59
- نظر شمس راجع به خضر 60
- اشاره 61
- نمونه های از دیدار مشایخ صوفیه با خضر 61
- ابراهیم ادهم 62
- ابو سعید ابوالخیر 63
- داستانی دیگر از شیخ ابو سعیدابوالخیر 64
- بوالعباس قصاب 65
- روزبهان بقلی 66
- محمدبن علی ترمذی 66
- دیدار شیخ نجم الدین کبری (شیخ ولی تراش) با خضر 67
- حمزه ی عقیلی 67
- حضور در مجلس مولانا 68
- اشاره 68
- صحبت خضر و مولانا 69
- خرقه ی ابن عربی 69
- دیدار شاعران با خضر علیه السلام 70
- حقیقت دیدار خضر 71
- تعالیم خضر 80
- اشاره 85
- اشاره 88
- قدیمی ترین جویندگان جاودانگی 89
- جاودانان دیگر 91
- کیخسرو 94
- اهمیت پیر 95
- اشاره 95
- اطاعت از پیر 96
- علم لدنّی 101
- اشاره 105
- حکمت عمر طولانی خضر علیه السلام 108
- نماز حضرت خضر علیه السلام 113
- اشاره 114
- خضر در دعا 114
- دعای ام داوود 115
- دعای مشلول 115
- دعایی از خضر 116
- اشاره 117
- منجیک ترمذی (متوفای 315 ه -) 120
- الف: خضر در مدیحه سرایی 120
- دقیقی طوسی (متوفای 419 ه -) 121
- عنصری (متوفای 431 ه -.) 122
- منوچهر دامغانی (متوفای 432 ه -.) 123
- اشاره 124
- ب: خضر در شعر حماسی 124
- اولین منبع ادبی سفر خضر و اسکندر 124
- قطران تبریزی (متوفای 465 ه -) 128
- مسعود سعد سلمان (متوفای 515 ه -) 129
- انوری (متوفای 582 ه -) 130
- خاقانی (متوفای 595 ه -) 131
- عیادت خضر از خاقانی 134
- تفقد خضر علیه السلام از خاقانی 136
- اما خضر خاتم خاقانی را به او باز پس می دهد و علاوه بران انگشتری، خاتم دیگری به او می بخشد. 137
- نظامی، خضر و اسکندر 146
- وجه تسمیه ی اسکندر به ذوالقرنین 149
- تصویر خضر در شعر سعدی 152
- اشاره 155
- ناصر خسرو (متوفی 481 ه) 155
- سنایی (متوفی 535 ه -) 156
- عطار (متوفی 618 ه -) 158
- بی خدا آب حیات آتش بود 160
- برداشتهای عرفانی از آب حیات 163
- مولانا و آب حیات 166
- خضر و موسی در شعر مولانا 170
- تعبیر عرفانی مولانا از اسکندر ذوالقرنین 175
- مَثَل آب حیات و تاریکی 177
- تجلّی خضر در شعر حافظ 178
- جامی (متوفای 898 ه -) 183
- خصوصیات شناخته شده خضر در ادبیات 185
- اشاره 189
ص:77
1- (1) طبقات الصوفیه، ص 133.
2- (2) همان، ص 133.
3- (3) تصوف ادبیات، ص 451.
حضور خضر در مجلس اولیا
اشاره
نقل می کنند که خضر در مجلس بعضی از اولیا حضور پیدا می کرد و به سخنان پیر طریقت گوش می سپرد؛ از جمله در مجلس مولانا جلال الدین محمد بلخی می نشست و هم صحبت او بود. از مشایخ دیگر، ابوالمظفر ترمذی، که شیخ وقت خویش بود و خضر علیه السلام در مجلس وی می بود وقتی که شیخ سخن می گفت(1).
همچنین ابوبکر کتّانی صحبت دار خضر علیه السلام بود ابو سعید هم در زمره ی کسانی است که تنها خضر را به خلوت خویش راه می داد.
حضور در مجلس مولانا
در نقل است که حضرت مولانا در اوایل جوانی روزی در میان موعظه بر سر منبر، حکایت خضر و موسی علیهما السلام را تقریر می کرد و یار رّبانی، فخرالابرار، شمس الدین عطار در گوشه ی مسجد به حضور تمام نشسته بود. در آن میان شخصی را دید که به صورت عجیب در گوشه ی دیگر نشسته، هر بار سر می جنبانید و می گفت: راست می گویی و نیکو نقل می کنی، گویا که ثالث ما تو بودی. این درویش چون این کلمه را شنید، دانست که خضر علیه السلام است؛ دست در دامنش زد تا از او استعانت طلبد. خضر فرمود: ما همه استمداد از او می طلبیم و تمامت ابدال و اوتاد افراد وکمل و اقطاب را سلطان اوست. دامن او را بگیر و از او طلب کن هر چه می طلبی. از ناگاه دامن را از دست درچید و غایب شد. شمس الدین عطار گفت: چون به دستور مولانا رسیدم؛ فرمود که خضر نبی و عزیزان دیگر از عاشقان ماست. در حال سرنهادم و مرید شدم(2).