- مقدمه پژوهشکده 1
- اشاره 9
- اسطوره یا واقعیت 16
- وجود خضر علیه السلام 20
- نبوت خضر علیه السلام 22
- تعبیرهای مختلف از خضر 26
- انسانی آرمانی 26
- خضر نام دیگر انسان کامل است 27
- تاویلهای دیگر از خضر 28
- اشاره 33
- ملاقات علی علیه السلام با خضر علیه السلام در نخلستان کوفه 36
- دیدار خضر از علی علیه السلام در مسجد کوفه 37
- تسلیت خضر علیه السلام به خاندان پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم 38
- ملاقات خضر علیه السلام با امام باقر علیه السلام 39
- ملاقات های خضر با پیامبران و اولیاء پیشین 41
- دیدار با ذوالقرنین و یافتن آب حیات 42
- ذکر تاویلاتی از داستان خضر و موسی 51
- شمس و مولانا (تکرار داستان موسی خضر) 59
- نظر شمس راجع به خضر 60
- نمونه های از دیدار مشایخ صوفیه با خضر 61
- اشاره 61
- ابراهیم ادهم 62
- ابو سعید ابوالخیر 63
- داستانی دیگر از شیخ ابو سعیدابوالخیر 64
- بوالعباس قصاب 65
- محمدبن علی ترمذی 66
- روزبهان بقلی 66
- حمزه ی عقیلی 67
- دیدار شیخ نجم الدین کبری (شیخ ولی تراش) با خضر 67
- اشاره 68
- حضور در مجلس مولانا 68
- خرقه ی ابن عربی 69
- صحبت خضر و مولانا 69
- دیدار شاعران با خضر علیه السلام 70
- حقیقت دیدار خضر 71
- تعالیم خضر 80
- اشاره 85
- اشاره 88
- قدیمی ترین جویندگان جاودانگی 89
- جاودانان دیگر 91
- کیخسرو 94
- اشاره 95
- اهمیت پیر 95
- اطاعت از پیر 96
- علم لدنّی 101
- اشاره 105
- حکمت عمر طولانی خضر علیه السلام 108
- نماز حضرت خضر علیه السلام 113
- خضر در دعا 114
- اشاره 114
- دعای ام داوود 115
- دعای مشلول 115
- دعایی از خضر 116
- اشاره 117
- الف: خضر در مدیحه سرایی 120
- منجیک ترمذی (متوفای 315 ه -) 120
- دقیقی طوسی (متوفای 419 ه -) 121
- عنصری (متوفای 431 ه -.) 122
- منوچهر دامغانی (متوفای 432 ه -.) 123
- ب: خضر در شعر حماسی 124
- اولین منبع ادبی سفر خضر و اسکندر 124
- اشاره 124
- قطران تبریزی (متوفای 465 ه -) 128
- مسعود سعد سلمان (متوفای 515 ه -) 129
- انوری (متوفای 582 ه -) 130
- خاقانی (متوفای 595 ه -) 131
- عیادت خضر از خاقانی 134
- تفقد خضر علیه السلام از خاقانی 136
- اما خضر خاتم خاقانی را به او باز پس می دهد و علاوه بران انگشتری، خاتم دیگری به او می بخشد. 137
- نظامی، خضر و اسکندر 146
- وجه تسمیه ی اسکندر به ذوالقرنین 149
- تصویر خضر در شعر سعدی 152
- اشاره 155
- ناصر خسرو (متوفی 481 ه) 155
- سنایی (متوفی 535 ه -) 156
- عطار (متوفی 618 ه -) 158
- بی خدا آب حیات آتش بود 160
- برداشتهای عرفانی از آب حیات 163
- مولانا و آب حیات 166
- خضر و موسی در شعر مولانا 170
- تعبیر عرفانی مولانا از اسکندر ذوالقرنین 175
- مَثَل آب حیات و تاریکی 177
- تجلّی خضر در شعر حافظ 178
- جامی (متوفای 898 ه -) 183
- خصوصیات شناخته شده خضر در ادبیات 185
- اشاره 189
ص:78
1- (1) طبقات الصوفیه، ص 523.
2- (2) مناقب العارفین، ج 1، ص 333.
صحبت خضر و مولانا
همچنان از کبار اصحاب منقول است که پیوسته خضر علیه السلام با حضرت مولانا صحبتها کردی و رموز کنوز حقایق غیبی را از حضرت مولانا پرسیدی و جوابهای لطیف شنیدی، روزی مگر حضرت سلطان ولد دستار خود را می پیچید و کنار دستار راست نمی آمد. باز خراب می کرد و می پیچید. مولانا فرمود: که بهاءالدین! مکرر مپیچ و در بند تکلیف و رعونت مباش که من نیز در جوانی یک بار دستار خود را مکرر پیچیدم؛ برادرم خضر علیه السلام از من صحبت اختیار کرد. مدتی از صحبت او محروم ماندم. بعد الیوم حضرت سلطان ولد دیگر دستار خود را نپیچید. اصحاب می پیچیدند واو بر سر مبارک می نهاد.(1)
خرقه ی ابن عربی
یکی از رسوم صوفیانه، پوشیدن خرقه است و بسیار مهم است که چه کسی خرقه را می پوشاند. صوفی پس از طی مراحل و رسیدن به مقام مرشدی است که می تواند از شیخ خویش خرقه دریافت کند و می گویند: ابن عربی با یک واسطه از خضر خرقه دارد:
«در سال 610 ابن عربی به بغداد و از آنجا به موصل رفت و به دست «علی بن عبدالله بن جامع» که از صوفیان زمان و ارادتمندان خضر بود، خرقه پوشید. غیر از این برای خرقه ی وی سلسله ی دیگری هم آورده اند: از «تقی الدین عبدالرحمان بن میمون بن اب الوزری» از «صدرالدین محمد بن حمویه» از جد وی از «خضر(2)» و یکی از افتخارات ابن عربی این است که به واسطه، خرقه از خضر دارد.