- مقدمه پژوهشکده 1
- اشاره 9
- اسطوره یا واقعیت 16
- وجود خضر علیه السلام 20
- نبوت خضر علیه السلام 22
- تعبیرهای مختلف از خضر 26
- انسانی آرمانی 26
- خضر نام دیگر انسان کامل است 27
- تاویلهای دیگر از خضر 28
- اشاره 33
- ملاقات علی علیه السلام با خضر علیه السلام در نخلستان کوفه 36
- دیدار خضر از علی علیه السلام در مسجد کوفه 37
- تسلیت خضر علیه السلام به خاندان پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم 38
- ملاقات خضر علیه السلام با امام باقر علیه السلام 39
- ملاقات های خضر با پیامبران و اولیاء پیشین 41
- دیدار با ذوالقرنین و یافتن آب حیات 42
- ذکر تاویلاتی از داستان خضر و موسی 51
- شمس و مولانا (تکرار داستان موسی خضر) 59
- نظر شمس راجع به خضر 60
- نمونه های از دیدار مشایخ صوفیه با خضر 61
- اشاره 61
- ابراهیم ادهم 62
- ابو سعید ابوالخیر 63
- داستانی دیگر از شیخ ابو سعیدابوالخیر 64
- بوالعباس قصاب 65
- محمدبن علی ترمذی 66
- روزبهان بقلی 66
- دیدار شیخ نجم الدین کبری (شیخ ولی تراش) با خضر 67
- حمزه ی عقیلی 67
- حضور در مجلس مولانا 68
- اشاره 68
- خرقه ی ابن عربی 69
- صحبت خضر و مولانا 69
- دیدار شاعران با خضر علیه السلام 70
- حقیقت دیدار خضر 71
- تعالیم خضر 80
- اشاره 85
- اشاره 88
- قدیمی ترین جویندگان جاودانگی 89
- جاودانان دیگر 91
- کیخسرو 94
- اشاره 95
- اهمیت پیر 95
- اطاعت از پیر 96
- علم لدنّی 101
- اشاره 105
- حکمت عمر طولانی خضر علیه السلام 108
- نماز حضرت خضر علیه السلام 113
- خضر در دعا 114
- اشاره 114
- دعای ام داوود 115
- دعای مشلول 115
- دعایی از خضر 116
- اشاره 117
- منجیک ترمذی (متوفای 315 ه -) 120
- الف: خضر در مدیحه سرایی 120
- دقیقی طوسی (متوفای 419 ه -) 121
- عنصری (متوفای 431 ه -.) 122
- منوچهر دامغانی (متوفای 432 ه -.) 123
- ب: خضر در شعر حماسی 124
- اشاره 124
- اولین منبع ادبی سفر خضر و اسکندر 124
- قطران تبریزی (متوفای 465 ه -) 128
- مسعود سعد سلمان (متوفای 515 ه -) 129
- انوری (متوفای 582 ه -) 130
- خاقانی (متوفای 595 ه -) 131
- عیادت خضر از خاقانی 134
- تفقد خضر علیه السلام از خاقانی 136
- اما خضر خاتم خاقانی را به او باز پس می دهد و علاوه بران انگشتری، خاتم دیگری به او می بخشد. 137
- نظامی، خضر و اسکندر 146
- وجه تسمیه ی اسکندر به ذوالقرنین 149
- تصویر خضر در شعر سعدی 152
- ناصر خسرو (متوفی 481 ه) 155
- اشاره 155
- سنایی (متوفی 535 ه -) 156
- عطار (متوفی 618 ه -) 158
- بی خدا آب حیات آتش بود 160
- برداشتهای عرفانی از آب حیات 163
- مولانا و آب حیات 166
- خضر و موسی در شعر مولانا 170
- تعبیر عرفانی مولانا از اسکندر ذوالقرنین 175
- مَثَل آب حیات و تاریکی 177
- تجلّی خضر در شعر حافظ 178
- جامی (متوفای 898 ه -) 183
- خصوصیات شناخته شده خضر در ادبیات 185
- اشاره 189
ص:103
1- (2) تاریخ انبیاء، ص 46.
2- (3) همان، ص 45.
3- (4) مرآه الافراد، ص 316.
کیخسرو
در متون مقدس ایران باستان، کیخسرو مورد احترام و تقدیس قرار دارد و همان گونه که داوود و سلیمان نبی در ادیان سامی از پیامبران صاحب مُلک شمرده شده اند، کیخسرو نیز در نزد ایرانیان مقام پیامبری را داشته است و در متون مقدس همه جا نام وی با احترام و تجلیل ذکر شده است؛
از جمله در متون زیر تجلیل کیخسرو را می توان مشاهده کرد؛
در آبان یشت؛ فقره های 49، 50.
گوش یشت؛ فقره های 17، 18، 21، 22.
فروردین یشت؛ فقره های 132.
ارت یشت؛ فقره های 37، 38، 41، 49.
رام یشت؛ فقره های 31، 33.
زامیاد یشت؛ فقره های 74، 77، 93.
در سنت و کتب پهلوی، برای کیخسرو جاودانگی قائل شده اند و به مرگ طبیعی او اعتقادی ندارند و چنان که در شاهنامه آمده و در کتب تاریخ نیز بیان شده، کیخسرو پس از شکست افراسیاب و کناره گیری از تخت و تاج و شاهی با شستشوی خود در آب چشمه ی زلال، در کوه ناپدید گردید و غایب گشت و دیگر کسی او را ندید. این اسطوره، خود اشاره ای به جاودانگی اوست.
در کتاب نهم دینکرد در فصل 15 فقره ی 11، کیخسرو در شماره ی «هفت جاودان ها» آمده است و در مینو فرد، فصل 27 فقره های 59 و 63، پس از ذکر این که کیخسرو، افراسیاب را بکشت و بتخانه ی کنار دریاچه «چیچست» (ارومیه) را ویران کرد، او از پرتو کردار نیکش در روز واپسین برانگیخته و از یاوران «سوشیانت» پیروزگر محسوب شده است(1).