تفسیر آیات قیام و زندگی عبرت آموز حضرت موسی علیه السلام صفحه 150

ص:167

خداوند قادر بر ممکنات است

می گوییم نه این که خداوند نمی تواند نه، چون قدرت او بی نهایت است، بلکه خدا قدرت دارد آنچه را شدنی است انجام دهد. امور نشدنی و ممکن انجام پذیر نیست و ارتباطی به این که کسی هست که قدرت تام و تمام داشته باشد یا نه ندارد 5 3 * 2 نشدنی است نه این که در دنیا سرمایه نداریم 3 * 2 را 5 کنیم. خداوند قدرتش بی نهایت است هر چیزی را می تواند بوجود بیاورد البته چیز را نه ناچیز را به هرجهت معجزه امر محال و نشدنی نیست که مثلاً بگوئیم: دنیای به این بزرگی را درشیشه کوچکی جای دهند بطوری که دنیا کوچک نشود و شیشه هم بزرگ نگردد، این نشدنی است

گاهی از امام صادق علیه السلام یا امام دیگری این سئوال را می کردند که آیا خدا می تواند دنیا را در تخم مرغی جا بدهد؟ حضرت فرمود: این کوه و دشت و صحرا این ها همه در عدسی چشم تو جمع شده اند و این جواب برای قانع کردن آنها بود چون حقیقت دیدن عبارت است از برخورد نور با جسم و انعکاس آن در چشم انسان که پس از عبور از مردمک و عدسی چشم، تصویر اجسام روی قسمتی از چشم به نام شبکیه (یا نقطه کور) تشکیل می شود و مغز بوسیله اعصاب بینائی، واقع آن جسم را درک می کند و این تصویر است نه واقع شدن عین اجسام بزرگ در مردمک کوچک چشم. به هر جهت معجزه معنایش نشدنی ها نیست و اگر گفتیم خدا قدرت دارد، قدرت بر چیز دارد نه قدرت بر ناچیز و به اصطلاح علماء قدرت بر ممکن ذاتی دارد و مثلاً بر جمع کردن دو نقیض مثل بود و نبود، قدرت ندارد چون امکان ذاتی ندارد. اما شدنی ها هم علت می خواهد، یعنی برای شدن یک چیز باید اسبابش فراهم بشود. چیزهائی که در دنیا واقع می شود یک جریان عادی است که بر طبق جریانات عادی بوجود می آیند. مثلاً اگر بخواهید یک هکتار زمین پر از گل داشته باشید این شدنی است، منتها باید سال های زیاد