تفسیر آیات قیام و زندگی عبرت آموز حضرت موسی علیه السلام صفحه 214

ص:231

بوده افراد می توانند، مثلاً به عنوان این که ما کاخ مجلل داریم، در جامعه مال و مقام پیدا نموده و بر مردم حکومت نمایند، مالی را که حتی از خود فرد هم نیست و از جامعه است که او چپاول نموده زینت خود قرار داده و برای خود کاخ می سازد و تازه از مردم هم متوقع باشد. فرعون قومش را خفیف می داشت و آنها را وادار کرد که از امر او اطاعت کنند. تاریخ نشان می دهد از اول دنیا تاکنون این جور رسمها بوده است که: عده ای به نام پادشاه، سلطان، قیصر یا فرعون بر سر مردم مسلّط بوده اند و جامعه را در راه هوس های خود به کار می گرفته اند. می خواستند اراده خودشان را برجامعه تحمیل کنند ولی همین قدر که مردم آگاه و بینا شدند (آن طور که از قرآن استفاده می شود انبیاء عامل آگاه شدن جوامع بوده اند) به این فکر افتادند که آنها هم اراده دارند. اگر شخصی به نام قیصر یا فرعون یا کسری دارای اراده اند و همچنان که آنها جماد و سنگ نیستند ما هم انسانیم ما کار خانه نیستیم چرا باید اراده یک شخص بر اراده های ما مسلط باشد. چهل یا چهل و پنج میلیون ایرانی قبل از انقلاب اسلامی در اثر راهنمائیها و رهبری های امام بزرگوار و علمای مجاهد که مبلّغ تعالیم پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم بودند به این نتیجه رسیدند که چرا باید یک نفر با تکیه بر پول و زور بر ما مسلّط باشد، بر فرض که پول ها هم از خودش باشد و از عرق جبین و کد یمین خودش هم بدست آمده باشد، گرچه همه می دانستند این ثروت ها متعلق به آحاد ملت بوده است چرا باید اراده ی او بر جامعه حاکم باشد. این فکر در جامعه ما پیدا شد. در تاریخ مشروطیت می نویسند فکر حکومت مردم بر مردم ابتدا در فرانسه پیدا شد و گفتند که سلطنت باید مشروطه باشد. این فکر در جامعه رشد کرد و نهضت ها و جنبش های آزادی خواهانه پیدا شدند. از آنجائی که افراد جامعه دارای اراده هستند و جماد نیستند و درخت نیستند و انسانند و فکر دارند باید مقدرات خویش را خودشان در دست بگیرند و سرنوشت