تفسیر آیات قیام و زندگی عبرت آموز حضرت موسی علیه السلام صفحه 222

ص:239

آب سبویش را هم از ما خواسته و گرفته اگر دقت کنی گوشت و پوست و مغز استخوانش هم از قوت و روزی ما رشد و نمّو نموده است. به هر حال در تمال دنیا رسم چنین بوده است که مال و منال و ثروت و تاج و کلاه حکام و سلاطین از اشک ایتام و بیچارگان و محرومان بوده است: (فَلَوْ لا أُلْقِیَ عَلَیْهِ أَسْوِرَهٌ مِنْ ذَهَبٍ)1 از نظر فرعون کسی که پیامبر می شود باید طلا و جواهرات داشته باشد. لذا می گوید اگر موسی راست می گوید و از طرف خداست. پس چرا دستبندهای طلا ندارد (أَوْ جاءَ مَعَهُ الْمَلائِکَهُ مُقْتَرِنِینَ) یا اگر این پیامبر است چرا ملائکه صف کشیده قرین و همراه با اونیستند. اما چرا فرعون این گونه پوچ و بی معنی صحبت می کند، آیا واقعاً نمی فهمند یا علت ودلیل دیگری دارد. قرآن می فرماید: (فَاسْتَخَفَّ قَوْمَهُ فَأَطاعُوهُ) فرعون قومش را سبک عقل دید، او مشاهده کرد که این ها خوب نفهم هائی هستنداگر مردم رشید بودند و فکرشان رسا بود افرادی مانند فرعون و فرعونیان نمی توانستند ادعای خدائی بکنند. فرعون وقتی مردم را تا این حد بی فکر یافت جرئت پیدا کرد که بگوید: (أَنَا رَبُّکُمُ الْأَعْلی) و مردم هم این ادعا را پذیرفتند. از طرفی دیگر فرعون فقر و تهیدستی حضرت موسی علیه السلام را به رخ مردم می کشید. در دنیا تاکنون این جور مشاهده شده است که مردم فقیر و تهی دست از دو جهت لطمه می خوردند و ضربه می دیدند. یکی اصل تهیدستی آنها که چون ثروت پیش یک عده ای سود جو و زالو صفت جمع می شد اسباب و وسایل تهیدستی فقرا فراهم می گردید زیرا اگر آن چنان که دین و قوانین الهی اقتضا می کند ثروت بدست می آمد وضع به اینجا نمی کشید که در هر جامعه ای عده ای معدود ثروتمند