تفسیر آیات قیام و زندگی عبرت آموز حضرت موسی علیه السلام صفحه 275

ص:292

و نامه هائی برای او نوشت و او را با وعده پول و حکومت به سوی خود دعوت نمود. اما زیاد با جواب های تندی به او پاسخ داد. ولی کم کم به جانب معاویه متمایل شد، بالاخره به طرف او رفت و به علی علیه السلام پشت نمود، و چون یاران و شیعیان خالص امیرالمؤمنین را می شناخت سبب شد که بسیاری از آنها به دست معاویه از بین بروند. و بعد هم پسرش عبیدالله از طرف یزید حاکم کوفه شد و فاجعه کربلا را آفرید. شاید زیاد آن موقع که از طرف امیرالمؤمنین علیه السلام والی فارس بود به نظرش می رسید که آدم خوبی است ولی نمی دانست که حوادث آینده او را به کجا خواهد کشاند ما هم همین طور هستیم و باید به خدا پناه ببریم، چون چه می دانیم که حوادث روزگار با ما چگونه بازی می کند (وَ ما تَدْرِی نَفْسٌ ما ذا تَکْسِبُ غَداً)1 هیچ کس نمی داند فردا چه خواهد کرد.

2 - ساحران فرعون و جرقّه معرفت

ساحران دربار فرعون گرچه ابتدا آدم های بدی بودند و علاوه بر این که مانند سایر مردم زمان خود دنیا پرست بودند، حافظ پایگاه های سلطنت فرعون نیز بودند اما یک صحنه حق را برای آنها آشکار کرد و راهشان به طور کلی عوض شد و در عرض بیست دقیقه یا نیم ساعت حرف های آنها از زمین تا آسمان فرق کرد، کلماتشان که همه جهالت و ضلالت بود همه از روی عقب ماندگی و بی معرفتی و تملق و تعریف از فرعون بوده تبدیل به حرف هائی شد که نمونه ای از دریای معرفت بود. اینان در این مدت که کلاسی و مکتبی نرفتند مثل این که یک معرفتی در نفوسشان انباشته بود که با یک جرقه شعله ور شد و فوران نمود و وقتی فرعون به آنها گفت (لَأُصَلِّبَنَّکُمْ أَجْمَعِینَ)2 همه شما را بدار می زنم گفتند