تفسیر آیات قیام و زندگی عبرت آموز حضرت موسی علیه السلام صفحه 317

ص:334

آن وقت خداوند می فرماید: (أَلا إِنَّما طائِرُهُمْ عِنْدَ اللّهِ وَ لکِنَّ أَکْثَرَهُمْ لا یَعْلَمُونَ) آگاه باشید که فال بد پیش خداست (و باید از خدا پرسید که: شومی (گرفتاری) انسان در چیست و سرنوشت بدانسان برای چیست؟) ولی اکثر آنها نمی دانند.

سرنوشت بد انسان به دست خود اوست

از آیات دیگر قرآن بر می آید که سرنوشت بد انسان زیر سر خودش است. مثلاً در سوره (یس) داستان آن سه رسول را بیان می کند که برای هدایت مردم انطاکیه به آن جا رفتند می فرماید:

(وَ اضْرِبْ لَهُمْ مَثَلاً أَصْحابَ الْقَرْیَهِ) مردم به این فرستادن رسولان فال بد می زدند و گرفتاریهائیکه بر ایشان پیش آمده بوده تا شاید به خود آیند، آنها را به این فرستادن نسبت می دادند و می گفتند که: این از بد قدمی شماست (إِنّا تَطَیَّرْنا بِکُمْ) ما به شما فال بد می زنیم (لَئِنْ لَمْ تَنْتَهُوا لَنَرْجُمَنَّکُمْ)1 که اگر شما از این حرف هایتان دست بر ندارید سنگ بارانتان می کنیم (قالُوا طائِرُکُمْ مَعَکُمْ)2 فال بدتان با خود شماست. فرعونیان نیز بدیهائی را که در اثر اعمال خودشان بود به حضرت موسی علیه السلام نسبت می داند و خوبیها را از خودشان می دانستند. «قبلاً در بحث از داستان حضرت موسی علیه السلام به آیه 83 سوره یونس اشاره کردیم: (فَما آمَنَ لِمُوسی إِلاّ ذُرِّیَّهٌ مِنْ قَوْمِهِ عَلی خَوْفٍ مِنْ فِرْعَوْنَ وَ مَلاَئِهِمْ أَنْ یَفْتِنَهُمْ وَ إِنَّ فِرْعَوْنَ لَعالٍ فِی الْأَرْضِ وَ إِنَّهُ لَمِنَ الْمُسْرِفِینَ) می فرماید به موسی ایمان نیاوردند مگر ذرّیه ای از