تفسیر آیات قیام و زندگی عبرت آموز حضرت موسی علیه السلام صفحه 338

ص:355

حوادث مختلف است و از سوی دیگری دستورات الهی و بین این دو سنگ آسیاست که توانائی ها و قابلیت های انسان رشد می کند و شکوفا می شود و این شکوفا شدن و بروز دادن استعداها نتیجه ی آزمایش است. به عنوان مثال دو نفر را در نظر بگیرید: یکی شجاع و دیگری بزدل و ترسو. حوادثی پیش می آید که انسان از نظر شرعی باید قیام کند. یکی می ترسد و اقدامی نمی کند. اما دیگری برخاسته و انجام وظیفه می نماید. آن وقت از یکی روحیه ی ترس و بزدلی و از دیگری روحیه قوت قلب و شجاعت و ایمان به خدا ظاهر می شود. به طور کلی در این عالم کار خداوند بر این قرار است که هر موجودی را که خلقت فرموده علاوه بر خلقت آن دارای یک قابلیت و استعدادی هم هست که اگر اسباب و وسائل آن فراهم شود آن استعداد بروز می کند و موجود به کمال خود می رسد و مانند یک دانه گندم که استعداد 70 دانه گندم شدن و غذای انسان شدن را دارد که اگر اسباب و وسائلش یعنی: زمین مناسب و آب و هوای مناسب فراهم گردد، رشد می کند. ولی یک دانه سنگ سبز نمی شود.

تربیت و به کمال رساندن خداوند

این که ما می گوئیم: (الْحَمْدُ لِلّهِ رَبِّ الْعالَمِینَ) ستایش مخصوص خداوند است و ربوبیت از آن خدائی است که، برای تربیت و به کمال رسیدن انسان را جفت و بند می کند. خداوند که موجودات را تربیت می کند. ربّ العالمین است. به حسب موقعیت، تربیت خداوند مختلف است، اگر در دنیا نبود مگر آن دانه ی گندم و زمین و خدا بخواهد تربیت کند اسباب را آماده می کند و دانه ی گندم به رشد خودش می رسد و خوشه می شود و به این سر منزل که رسید قابلیت پیدا می کند که غذای یک انسان شود خیلی از نقشه های خداوند به دست ما بنده ها به اجراء گذاشته