تفسیر آیات قیام و زندگی عبرت آموز حضرت موسی علیه السلام صفحه 354

ص:371

رو می گردانید. در آیه 179 سوره آل عمران می فرماید: (ما کانَ اللّهُ لِیَذَرَ الْمُؤْمِنِینَ عَلی ما أَنْتُمْ عَلَیْهِ حَتّی یَمِیزَ الْخَبِیثَ مِنَ الطَّیِّبِ) این آیه شأن نزول دارد (شأن نزول یعنی: علتی یا واقعه ای که آیات بخاطر آن نازل شده. در طول 23 سال دعوت پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم از سال بعثت که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم 40 ساله بوده تا موقع رحلت ایشان که سن مبارکشان 63 سال بوده، قرآن به تدریج نازل گردیده. هنگامی که از ایشان سؤالی می شد یا اتفاقی می افتاد آیه نازل می شد). چون گاهی پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم اظهار می فرمودند: در جامعهّ مسلمانان افراد منافقی وجود دارند که مشغول نفاق هستند عده ای از مسلمانان انقلابی می گفتند آنها را به ما معرفی کن تا حساب آنها را برسیم. خداوند در این آیه می فرماید: نه، خداوند کاری خواهد کرد که مسلمانان خالص از منافق جدا شوند و خواهد شد. از این نکته نباید غفلت کرد که اگر گاهی یک کسی را از صحنه بیرون کردند و مفسد شناخته شد، در تاریخ اسلام روشن باشد که علت دور انداختن او از صحنه چه بوده و هر کس دلیل این کار را سؤال کرد به او بگویند: عملش باعث شده است و اینهم کیفر او است می فرماید: این را بدانید که خدا اهل این نیست که مؤمنین را بر این وضعی که دارند واگذارد تا این که خبیث را از طیب جدا کند (تمییز) باطن های مردم را همه بدانند درست نیست. بعد می فرماید: (وَ ما کانَ اللّهُ لِیُطْلِعَکُمْ عَلَی الْغَیْبِ وَ لکِنَّ اللّهَ یَجْتَبِی مِنْ رُسُلِهِ مَنْ یَشاءُ)1 و خدا اهل این نیست که شما را از غیب آگاه کند، بلکه خدا هر که از رسلش را بخواهد بر می گزیند. خداوند کسانی را انتخاب می کند و اسراری را با آنها در میان می گذارد. در صدر این آیه، موضوع سوم از نتایج امتحان الهی یعنی تمییز بیان شده است و راجع به تمحیص یعنی خالص کردن ایمان باید گفت ابتدا ممکن است ایمان انسان خالص نباشد و داخلی داشته باشد در اثر حوادث و