تفسیر آیات قیام و زندگی عبرت آموز حضرت موسی علیه السلام صفحه 355

ص:372

اتفاقات آن ایمان مختصر قدری پاک تر می شود. بین علمای اخلاق این مسلم است که روحیه انسان روی عمل او اثر می گذارد به عنوان مثال: ممکن است ما بیجا از یک چیزی بترسیم، مثلاً شخصی از مرده می ترسد یا از تاریکی وحشت داشته باشد، این شخص ابتدا کمی فکر می کند که در و دیوار ترس ندارد، یک وقت نور است و روشنایی و یک وقت تاریکی و این ترس ندارد. و این باعث می شود که این روحیه، او را وادار کند که نسبت به آن چیزی که از آن می ترسید بی پروائی نشان دهد و تکرار این موصوع سبب می شود که دیگر ترس او تمام شود،

تأثیر متقابل بین اعتقاد و عمل

از این جهت می گویند بین اعتقاد و عمل انسان تأثیر متقابل است. روحیات روی عمل و عمل روی روحیات انسان اثر می گذارد.

قرآن می فرماید: (إِلَیْهِ یَصْعَدُ الْکَلِمُ الطَّیِّبُ وَ الْعَمَلُ الصّالِحُ یَرْفَعُهُ)1 کلمه طیب یعنی توحید که مفاد لا اله الا الله است، به طرف خداوند بالاتر می رود و آن چیزی که آن را بالا می برد عمل صالح است. شما از روی اعتقاد به لااله الا الله نماز خواندید، به خلق خدا احسان نمودید و به کارهای خیر اقدام نمودید خدمت به خلق است اما روحیه توحید را بالا می برد وقتی روحیه توحید بالا رفت عمل صالح بالا می رود و بدینوسیله انسان تربیت می شود. چون اصولاً انسان قابل تربیت است:

همنشین تو از تو به باید تا تو را عقل و دین بیفزاید