تفسیر آیات قیام و زندگی عبرت آموز حضرت موسی علیه السلام صفحه 390

ص:407

ابلاغ تریجی حرمت شراب

در ابتدا خداوند در سوره نحل (که در مکه نازل گردیده) آن جا که راجع به خرما و انگور صحبت می کند می فرماید (تَتَّخِذُونَ مِنْهُ سَکَراً وَ رِزْقاً حَسَناً) ، (1)«از این خرما و انگور شما سَکَر می گیرید (که سکر به معنی شکر نیست بلکه یعنی آنچه ما یه مستی است) و رزق حسن و نیکو هم می گیرید». می توان گفت این آیه می خواهد به طور گوشه و کنایه بفهماند که خلاصه این شرابی که از انگور و خرما می گیرید بد زهر ماری است و رزق خوب و نیکوئی نیست، چون اگر چیز خوبی بود لزومی نداشت بقیه چیزهائی را که از خرما و انگور گرفته می شود با رزق حسن از شراب جدا نماید و به نظر می رسد فعلاً این را به این صورت با مقدمه چینی بیان نموده تا به وقت خود کلمه آخر را بگوید و حکم صریح حرمت خمر را اعلام کند بنابراین مفاد این آیه فعلاً یک هشدار است. بعد از آن در مرحله بعد می فرماید (یَسْئَلُونَکَ عَنِ الْخَمْرِ وَ الْمَیْسِرِ قُلْ فِیهِما إِثْمٌ2 کَبِیرٌ وَ مَنافِعُ لِلنّاسِ) ای پیغمبر از تو راجع به شراب و قمار سئوال می کنند، بگو در این دو چیز، گناه بزرگی است و البته یک منافع جزئی هم برای مردم دارد ولی (إِثْمُهُما أَکْبَرُ مِنْ نَفْعِهِما)3 ، گناهانشان بیشتر از نفعشان است». در این آیه مقداری مطلب را واضع تر از آیه قبل، بیان کرد. قبلاً به طور مجمل بدی شراب بیان شده بود و اینک مقداری