تفسیر آیات قیام و زندگی عبرت آموز حضرت موسی علیه السلام صفحه 398

ص:415

کَالْفُجّارِ)1 آیا ما کسانی را که ایمان آوردند و اعمال شایسته انجام دادند مانند تبهکاران روی زمین قرار می دهیم؟ و آیا پرهیزکاران را مانند گنهکاران قرار می دهیم؟ در این آیه خداوند مطلب را به صورت سئوال مطرح می کند.

سئوالهای خداوند برای اقرار گرفتن است

این گونه پرسشها در قرآن شریف وجود دارد. اما با سئوالهای ما انسان ها فرق دارد که ذهن ما را از ابهام بیرون می آورد. اما پرسشهای خداوند از این قبیل نیست که نعوذبالله خداوند چیزی را نداند و از ما سوال کند تا به او جواب بدهیم پس پرسشهای خداوند برای چیست؟ علماء می گویند این استفهام تقریری است یعنی: خداوند می خواهد که خودمان اقرار و اعتراف کنیم.

وجدان بیدار بهترین قاضی

مطلب دیگر این که این گونه سئوالات از همه اقشار است عالم، جاهل، شهری، دهاتی، درس خوانده و نخوانده. معلوم می شود که پاسخ آن در وجدانِ همه ما هست و لازم نیست که مدرسه رفته و درس خوانده باشیم تا جواب آن را بدانیم بلکه اگر به وجدان خود مراجعه کنیم پاسخ آن را خواهیم یافت و در این آیه می فرماید: بگوئید ببینم آیا ما که خداوند هستیم این کار را می کنیم: کسانی را که ایمان آوردند و عمل صالح انجام دادند با کسانی که در روی زمین فساد می کنند مثل هم قرار می دهیم؟ شما با آن وجدانِ ایمانتان باور می کنید که ما