تفسیر آیات قیام و زندگی عبرت آموز حضرت موسی علیه السلام صفحه 400

ص:417

بیداری می گوید خیر، خداوند عدالتش اقتضا می کند که نیکوکاران را پاداش دهد و بدکاران را به کیفر برساند. و این کیفرها همان انتقام الهی است و اکنون هم که فرعون و فرعونیان با آن همه پند و اندرزها و بلاهائی که برای هشدار آنها بود به خود نیامده و همچنان در زمین فساد می کنند عدالت خداوندی اقتضا می کند که از آنها انتقام بگیرد و در دریا غرقشان سازد. این دنیای آنها و آخرتشان هم معلوم است.

در سوره جاثیه می فرماید:

(أَمْ حَسِبَ الَّذِینَ اجْتَرَحُوا السَّیِّئاتِ أَنْ نَجْعَلَهُمْ کَالَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّالِحاتِ سَواءً مَحْیاهُمْ وَ مَماتُهُمْ ساءَ ما یَحْکُمُونَ)1

در این آیه هم یک مطلب در مورد معاد و انتقام الهی به صورت سئوالی مطرح است که جواب آن در وجدان همه ما هست و خداوند می خواهد از ما اقرار بگیرد. آیا کسانی که مرتکب گناه می شوند و کسانی که ایمان می آورند و عمل صالح انجام می دهند ما مرگ و زندگیشان را یکسان قرار می دهیم و با آنها یک جور رفتار می کنیم؟ بدقضاوت می کنید یعنی اگر فکر کنید که رفتار ما با آنها یکسان است بد قضاوت کرده اید خداوند بدکاران را چه در این دنیا و چه در آخرت به عذاب گرفتار خواهد کرد. و این انتقام الهی است و مقتضای عدالت الهی. و این انتقام از نوع انتقامهائی که انسان ها از یک دیگر می گیرند و از روی خوی حیوانیت است نیست.