تفسیر آیات قیام و زندگی عبرت آموز حضرت موسی علیه السلام صفحه 42

ص:59

می گویند ابو هریره گفته:

«الصّلوه خَلف علّی اقوم و طعاُم معاویه اسَم(1) ؛ نماز پشت سر علی خواندن بیشتر فضیلت دارد، ولی سفره معاویه چرب تر است».

به هر حال معلوم نیست که اگر ما در زمان حضرت علی علیه السلام بودیم مثل حالا قضاوت می کردیم، ولی حالا چون خوبی و بدی علی علیه السلام و معاویه در نفع و ضرر مادی فعلی ما اثری ندارد و در اینجا هوای نفسانی نیست حق را صریحاً می فهمیم و اصولاً ما در قرآن کریم آیات زیادی داریم که می فریاید خداوند بنده های خود را آزمایش می کند و معنای آزمایش این است که پیش آمدی را پیش می آورد که در اثر آن پیش آمد آنچه در باطن ما وجود دارد رو می افتد و شناخته می شویم اگر چه. برای خداوند آشکار بوده و ما را او می شناخته و می شناسد ولی برای جامعه شناخته می شویم (و گاهی اوقات هم برای خودمان، معرّفی می شویم چون گاهی اوقات آن قدر هوای نفسانی بر ما غلبه می کند که خودمان هم خودمان را نمی شناسیم و در اثر یک امتحان و آزمایش می فهمیم که چه موجودی هستیم).

قرآن می فریاد:

(ما کانَ اللّهُ لِیَذَرَ الْمُؤْمِنِینَ عَلی ما أَنْتُمْ عَلَیْهِ حَتّی یَمِیزَ الْخَبِیثَ مِنَ الطَّیِّبِ) .(2)

غلبه ی معنویات

گاهی که پیامبر می فرمود در بین شما منافقانی هستند مسلمانان می گفتند همین الآن بگو تا آنها را پاکسازی کنیم، جواب آن این است که ناراحتی مسلمانها