تفسیر آیات قیام و زندگی عبرت آموز حضرت موسی علیه السلام صفحه 56

ص:73

(وَ لَقَدْ کَتَبْنا فِی الزَّبُورِ مِنْ بَعْدِ الذِّکْرِ أَنَّ الْأَرْضَ یَرِثُها عِبادِیَ الصّالِحُونَ)1

«در کتاب زبور بعد از تذکرات و یادآوری ها نوشتیم که زمین را بندگان صالح من به ارث خواهند برد».

و آیه:

(وَعَدَ اللّهُ الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّالِحاتِ)2

تا آخر آیه که ترجمه اش این بود: خداوند وعده داده است مؤمنین و کسانی را که عمل صالح انجام می دهند خلیفه روی زمین قرار دهد هم چنان که خداوند این کار را در گذشته کرده است و با استفاده از حدیثی از علی علیه السلام مطرح شد که این وعده ی غلبه ی اهل حق براهل باطل که خداوند می دهد از قبیل غلبه جسمانی نیست و نیز بیان شد که: این غلبه که از نوع معنویات است دفعاً نیست و تدریجاً است به این معنا که: اول یک دین حق، یک دستور حق به مردم پیشنهاد می شود. ابتدا با مخالفت و مبارزه ی مردمِ ضد حق روبه رو می شود ولی بتدریج آنها نابود می شوند و حق بتدریج نفوذ خود را پیدا می کند و آیه ی:

(لَیَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِی الْأَرْضِ کَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِینَ مِنْ قَبْلِهِمْ)3

«که خداوند وعده داده است به مؤمنین و کسانی که عمل صالح کردند، این ها را روی زمین خلیفه و وارث کند معنایش این است که آنها (مستکبرین) می روند و این ها (مستضعفین) می آیند کما این که جلوتر هم خداوند این کارها را کرده است».