تفسیر آیات قیام و زندگی عبرت آموز حضرت موسی علیه السلام صفحه 80

ص:97

بینش صحیح ملاک امتیاز جامعه ها

بنابراین طبق آیه إِنّا خَلَقْناکُمْ1 ملاک امتیاز جامعه ای بر جامعه ی دیگر حسب و نسب نیست بلکه میزانش این است که آن جامعه چه بینشی دارند و چه دیدی دارند و بر اثر آن بینش چه قانونی بر آنها حکم فرماست: ما مسلمانان نسبت به این عالم بینشی داریم و آن این است که این عالم خدائی دارد و تمام دستگاه هستی مخلوق اوست. این عالم مبدأئی دارد و معادی، وجود ما از ذات خداوند سرچشمه گرفته و سیرمان به عالم معاد است و همه بنده خداوند هستیم و روش زندگیمان هم باید بر این حقیقت استوار باشد چه سیاه باشیم چه سفید. آن سیاه پوستی که در قلب واشنگتن زندگی می کند با سفید پوستی که در روسیه به سر می برد با این که از نظر منطقه خیلی فاصله دارند و از دو طایفه مختلف هستند و رنگ پوست آنها یکی نیست و شاید بدلیل تفاوت محیط اخلاقشان نیز تفاوت دارد، با هم یکی هستند و فرقی ندارند چون هر دو زیر پوشش خدا هستند. پس اگر ما خود را بنده خدا بدانیم و معتقد باشیم که در قیامت به پاداش اعمالمان خواهیم رسید نباید به حقوق یکدیگر دست درازی کنیم، نباید لباسمان غصبی باشد، حق بیچارگان در دست ما نباشد زیرا عضو جامعه ایم و ملاک وحدت جامعه در اسلام این است: جامعه ای که بیشتر از یک نفر است افراد این جامعه حتی ممکن است در زمان های متفاوت زندگی کنند اما به لحاظ این که یک جور بینش و دید دارند و یک قانون بر آنها حکم فرماست، عضو یک جامعه مشترک هستند مثلاً ما که در سال 1400 بعد از هجرت زندگی می کنیم با ابوذر غفاری و بلال حبشی اهل یک جامعه ایم و افتخار هم می کنیم با این که بلال سیاه پوست بود