معالم الاهتداء الی معرفه الوقف و الابتداء صفحه 145

عامل دیگر را در تقدیر می‌گیرند به همین نحو كه شرح همه به طول می‌انجامد. امام علامه ابن الجزری چنین بیان كرده و فضلای كثیری نیز از او تبعیت كرده‌اند.

ولی اشمونی از كواشی نقل كرده كه، طول فاصله‌ها، و داستانها، به عنوان عذری در جواز وقف، قبل از اینكه سخن به پایان برسد معتبر نمی‌باشد، بلكه برای قاری سزاوار است در آنجا كه نفسش به پایان می‌رسد، یا در آنجا كه نفسش كم می‌آید وقف كند و بعد از آن از اول كلام ابتدا كند و برخی را به برخی وصل كند تا سرانجام در جایی وقف كند كه جایز است:

ابن الجزری گفته است:

چنان كه وقف در آنچه یاد شده یعنی طول فاصله بخشوده شده در جمله‌های كوتاه، گرچه تعلق لفظی وجود داشته باشد بخشوده نشده و خوب نیست مثل «وَ لَقَدْ آتَیْنا مُوسَی الْكِتابَ»، «وَ آتَیْنا عِیسَی ابْنَ مَرْیَمَ الْبَیِّناتِ»، زیرا «بِالرُّسُلِ» و «بِرُوحِ الْقُدُسِ» آیه 87 سوره بقره به وقف نزدیك است.

و در مثل «ملك الملك»، وقف را نبخشیده‌اند زیرا به «تُؤْتِی الْمُلْكَ مَنْ تَشاءُ» نزدیك است برخی «تُؤْتِی الْمُلْكَ مَنْ تَشاءُ» را به عنوان محل وقف، یادآور نشده‌اند زیرا به «وَ تَنْزِعُ الْمُلْكَ مِمَّنْ تَشاءُ» نزدیك است، همچنین بسیاری از علمای فن وقف در «وَ تُعِزُّ مَنْ تَشاءُ» را به خاطر نزدیك بودن به «وَ تُذِلُّ مَنْ تَشاءُ» نبخشیده‌اند و بعضی