کتابخانه بالقرآن

دانستنیهای نهج البلاغه صفحه 216

صفحه 216

ولیکن آثر رؤ وس جندک عندک من واساهم فی معونته ، و اءفضل علیهم من جدته ، بما یسعهم و یسمع من وراء هم من خلوف اءهلیهم ، حتی یکون همهم هما واحدا فی جهاد العدو؛ فان عطفک علیهم یعطف قلوبهم علیک ... فافسخ فی آمالهم و ؤ اصل فی حسن الثناء علیهم و تعدید ما اءبلی ذوو البلاء منهم ؛ فان کثره الذکر لحسن اءفعالهم تهز الشجاع ، و تحرض الناکل ، اءن شاء الله

باید گزیده ترین سران سپاه نزد تو آن کسی باشد که با دیگران همیاری کند و آنچه دارد به آنان ببخشد، چندان که خود و خانودهده شان را که بر جایی گذاشته اند به خوبی تاءمین کنند، تا همگی در جهاد و مبارزه با دشمن هماهنگ شوند؛ چه مهربانی تو با آنان دل های ایشان را به تو مهربان می کند.. آرزوهای آنان را برآؤ ر و پیوسته از آنان ستایش و تقدیر کن و زحمت سختی دیدگان را به زبان آر، که یاد کردن فراوان از کارهای خوب آنان به خواست خدا دلیران را برانگیزد و ترسوی سست اراده را تشویق کند اءن شاء الله . (657)

664. نهی از آزار به زنان

من وصیه لعسکرده قبل لقاء العدو بصفین -: لا تهیجوا النساء باذی . و ان شتمن اءعراضکم و سببن اءراء کم ، فاءنهن ضعیفات القوی و الانفس و العقول ، اءن کنا لنومر بالکف عنهن و اءنهن لمشرکات

وصیت امیرمؤ منان علیه السلام به سپاه خود پیش از برخورد با دشمن در صفین : با آزار به زنان ، خشم آن ها را برنیانگیزید و آن ها را به هیجان نیاورید،

اگر چه به آبرو و عرض شما ناسزا گویند و به امیرانتان دشنام دهند؛ که آن ها از جهت نیرو و جان و عقل ضعیف اند و به این امر توجه کنید که ما چنان بودیم که به خود داری از آزار زنان ، در آن وقت که مشرک بودند فرمان داده شده بودیم . (پس از این خودداری در عصر اسلام ، لازم تر است .) (658)

665. خصوصیات فرمانده سپاه

للاشتر لما ولاه مصر -: فالجنود - باذن الله - حصول الرعیه ، و زین الولاه ، و عز الدین ، و سبل الامن ، و لیس تقوم الرعیه اءلا بهم . ثم لا قوام للجنود اءلا بما یخرج الله لهم من الخراج الذی یقوون به علی جهاد عدوهم ، و یعتمدون علیه فیما یصلحهم . فول من جنودگ اءنصحهم فی نفسک لله و لرسول و لامامک ، و اءنقاهم جیبا،اءفضلهم حلما، ممن یبطی عن الغضب ، و یستریح اءلی العذر، و یراءف بالضعفاء، و ینبو علی الاقویاء و ممن لا یثیر العنف ، و لا یعقد به الضعف

در فرمان حکومت مصر به اشتر می فرماید: سپاهیان ، به اذن خدا، دژهای مردم اند و زیور والیان و مایه توانمندی و ارجمندی دین و وسیله امنیت . مردم جز با بودن سپاهیان پایدار نمی مانند و سپاهیان نیز جز با خراجی که خداوند برای آن ها مقرر فرموده است ، قوام نمی گیرند، آنان به وسیله خراج در جهاد با دشمنانشان توانا می شوند و کار خود را بدان سامان می دهند. پس از سپاهیان خود آن کس را به فرماندهی برگزیدن که به نظر تو

برای خدا، و پیامبر او و پیشوایت از همه خیر خواه تر است و از همه خیر خواه تر است و از همه پاکدامن تر و بردبارتر می باشد. کسی که دیر به خشم آید و با پوزش فرد مورد غضب آرام گیرد، با ناتوانان مهربان باشد و با زورمندان قاطع ، خشونت او را برنیانگیزد و ناتوانی او را برجای ننشاند. (659)