کتابخانه بالقرآن

دانستنیهای نهج البلاغه صفحه 248

صفحه 248

الله الله ! اءن تشکوا اءلی من لا یشکی شجو کم و لا ینقض براءیه ما قد اءبرم لکم

زنهار! زنهار! از این که پیش کسی درد دل کنید که اندوه و مشکل شما را بر طرف نمی کند و با اندیشه خود گره از کار شما نمی گشاید. (756)

763. رعایت مردم مستمند

من کتابه للاشتر لما ولاه مصر -:... الله الله فی الطبقه السفلی من الذین لا حیله لهم من المساکین و المحتاجین و اءهل البوسی و الزمنی ، فان فی هذه الطبقه قانعا و معترا، و احفظ لله ما استحفظک من حقه فیهم ، و اجعل لهم قسما من بیت مالک و قسما من غلات صوافی الاسلام فی کل بلد، فاءن للاقصی منهم مثل الذی للادنی ، و کل قد استرعیت حقه ، فلا یشغلنک عنهم بطر، فانک لا تعذر بتضییعک التافه لا حکامک الکثیر المهم . فلا تشخص همک عنهم ، و لا تصعر خدک لهم ، و تفقد اءمور من لا یصل اءلیک منهم ممن تقتحمه العیون ، و تحقره الرجال . ففرغ لاولئک ثقتک من اءهل الخشیه و التواضع ، فلیرفع اءلیک اءمور هم ، ثم اعمل فیهم بالاعذار اءلی الله یوم تلقاه ، فان هولاء من بین الرعیه اءحوج اءلی الانصاف من غیر هم ، و کل فاعذر اءلی الله فی تاءدیه حقه الیه

خدا را خدا را، در نظر بگیرید درباره طبقه پایین از مردمی که چاره ای ندارند از بینوایان و نیازمندان و مشقت زدگان و زمین گیرشدگان ، زیرا در این طبقه مردمی قانع و حاجت خواه وجود دارد، حق خدا را که از تو مراعات آن را درباره آنان خواسته

است حفظ کن و برای آنان قسمتی از بیت المال را در نظر بگیر و امور کسانی از این طبقه را که نمی توانند به حضور تو برسند و مردم ره ان ان با تحقیر می نگرند و مردان چشمگیر آنان را پست می شمارند تحت نظر بگیر و برای رسیدگر به امور آنان مردمی را معین کن که در نزد تو مرود اطمینان و اهل ترس از خدا و فروتن می باشند تا نیازها و مسال آنان را به تو اطلاع دهند، سپس درباره این طبقه مستمند چنان رفتار کن که روز دیدار با خداوند سبحان معذور و سر بلند باشی ؛ زیرا این طبقه از دیگر مردم جامعه به انصاف و عدل و محبت نیازمندیرند و حقوق همه مردم و طبقات جامعه را چنان ادا کن که در نزد خدا معذور و سر بلند باشی . (757)

764. سفارشات به فرزند خود امام حسن (ع )

اعلم اءن امامک طریقا ذا مسافه بعیده و مشقد شدیده و اءنه لا غنی بک فیه عن حسن الارتیاد، و قدر بلاغک من الزاد مع خفه الظهر، فلا تحملن علی ظهرک فوق طاقتک ، فیکون ثقل ذلک و بالا علیک ، و اذا وجدت من اءهل الفاقه من یحمل لک زادک اءلی یوم القیامه ، فیوافیک به غدا حیث تحتاج اءلیه فاغتنمه و حمله آیاه و اءکثر من تزویده و اءنت قادر علیه ، فلعلک تطلبه فلا تجده ، و اغتنم من استقرضک فی حال غناک لیجعل قضاءه لک فی یوم عسرتک

بدان پیش روی تو راهی است بس دور و دارای مشقت شدید و تو از جستجوی شایسته در چگونگی این راه و مقدار توشه

کافی و پشتی سبکبار بی نیاز نیستی ، پس بار بیش از طاقت بر پشت خود حمل مکن که سنگینی آن وبال گردنت باشد و اگر از مستمندان کسی را پیدا کردی که از طرف تو توشه ای به قیامت ببرد و در ان روز در موقع احتیاج آن را به تو برساند، وجود او را غنیمت بشمار و بار را به او بسپار و هر چه بتوانی در فراوان کردن زاد و توشه او بکوش ، شاید روزی جستجویش کنی و او را نیابی و هر کس که از تو وامی بخواهد و تو توانایی آن را نداشته باشی ، وجود او را غنیمت بشمار و نیازش را برطرف کن تا در روز دشواری آن را به تو اداء کند. (758)