کتابخانه بالقرآن

دانستنیهای نهج البلاغه صفحه 29

صفحه 29

هر که خدا را وصف کند، برا یاو حد و مرز قایل شده است و هر که برایش حد و مرز قائل شود، او را شمرده است ، برایش اجزاء قائل شده است و هر که او را بشمارد، ازلی بودنش را باطل ساخته است . کسی که پرسیده : (چگونه است ) بی گمان او راوصف کرده است و کسی که پرسید کجاست او را در مکان قرار داده است . (89)

91. توصیف از خدا

لا یوصف بالازواج ، و لا یخلق بعلاج . و لا یدرک بالحواس و لا یقاس بالناس . الذی کلم موسی تکلیما، و اءراه من آیاته عظیما. بلا جوارج و لا اءدوات ، و لا نطق و لا نطق و لا لهوات . بل ان کنت صادقا ایها المتکلف لوصف ربک ! فصف جبرائیل و میکائیل و جنود الملائکه المقربین فی حجرات القدس مرجحنین ، متولهه عقولهم اءن یحدوا اءحسن الخالقین . فانما یدرک بالصفات ذوو الهیئات و الادوات و من ینقضی اذا بلغ اءمد حده بالفناء

به جفت ها، وصف نمی شود و در افرینش موجودات نیازی به ممارست و ابزار ندارد و با حواس درک نمی شود... ای کسی که متکلفانه در وصف پروردگارت می کوشی ! اگر راست می گویی جبرئیل و میکائیل و سپاه فرشتگان مقرب را وصف کن ، همان ها که در غرفه های پاک در برابر سلطنت و عظمت

خدا خاضع اند و خردهایشان در تعریف و وصف بهترین آفرینندگان متحیر است . تنها موجوداتی به وسیله صفات درک می شوند که دارای شکل و هیات و ابزار وجوارح هستند و نیز کسی که چون مدتش به سر آمدد و به نقطه ء پایان خود رسید، فانی می شود. (90)

92. عاجز از توصیف مخلوق

کیف یصف الهه من یعجز عن صفه مخلوق مثله !

کسی که از وصف آفریده ای مانند خود ناتوان است ، چگونه تواند خدای خویش را وصف کند؟(91)

93. عجز خرد از درک خدا

لم یطلع العقول علی تحدید صفته ، و لم یحجبها عن واجب معرفته