- 1. دو ستون محکم دین 1
- فصل اول : اصول دین 1
- بخش اول : توحید 1
- 2. بی همتایی در خلقت 1
- 1. توحید 1
- 6. ستم نابخشودنی 2
- 3. وحدانیت خدا 2
- 4. نه زاده و نه زاییده شده ! 2
- 5. طنین دلایل توحید 2
- 8. بی همتایش بدان ! 3
- 7. آثار اخلاص 3
- 9. اساس دین 3
- 11. مرز نداشتن خدا 4
- 12. گواهی به وحدانیت حق 4
- 10. بی همتایی خداوند 4
- 14. شناخت خدا 5
- 13. حقیقت توحید 5
- 16. ریا، شرک به خداوند 5
- 15. اطاعت در عصیان نشاید 5
- 18. جایگاه رفیع توحید 6
- 19. توحید بلاوصف 6
- 17. قبل از همه خدا 6
- 21. اگر خدا را شریکی بود! 7
- 22. ناتوانی دل و دیده 7
- 20. خدایی نیست جز الله 7
- 2. شناخت خدا 7
- 25. ناتوانی دل از درک خدا 8
- 24. کمال شناخت خداوند 8
- 23. اثبات وجود خدا 8
- 27. بزرگی خداوند 9
- 29. اعتقاد به خدا 9
- 26. نزدیکی به خدا، دوری از آتش 9
- 28. شناخت علی (ع ) از خدا 9
- 32. اعتراف عقل ها 10
- 30. ناتوانی فرد از شناخت خدا 10
- 3. توصیف صفات خداوندی 10
- 31. خداشناسی 10
- 33. بوده و هست 11
- 35. با دل و دست خدا را یاری کن ! 11
- 34. خدا مانند ندارد 11
- 36. بخشایش خدا 12
- 38. پنهان ز دیده ها و همه دیده ها از اوست ! 12
- 37. ادای تکلیف الهی 12
- 41. سازنده وارده کننده حقیقی 13
- 40. تواضع هر چیز در برابر خدا 13
- 39. ناظر بر همه کارها 13
- 42. توانایی خدا و گستاخی بشر 13
- 44. خدا شنواست 14
- 45. چیرگی خداوند قهار 14
- 43. خدای آشکار و نهان 14
- 48. شنوا اما نه با ابزار 15
- 46. خدا لطیف و شنوا و دانای حقیقی 15
- 47. خدا آشکار و نهان است 15
- 52. خدا عزیز است 16
- 51. خدا بینا است ! 16
- 49. عزت بخشیدن ذلیلان 16
- 50. در وصف خدای سبحان 16
- 54. بیناست اما... (52) 17
- 53. عظمت و نزدیکی خدا به مخلوقات (51) 17
- 55. ذلت هر چیزی جز خدا 17
- 58. صفات جامع 18
- 57. در همه جا هست و نیست 18
- 56. خدا تنها قوی 18
- 61. اعتراف هستی به خدا 19
- 59. خدا لطیف است 19
- 60. در خواست گذشت از خدا 19
- 64. ستایش مخصوص این خداست 20
- 62. بخشایش خدا 20
- 63. بخشایش خدا 20
- 67. عفو با بردباری 21
- 65. عظمت عفو الهی 21
- 66. خدا همه جا هست 21
- 71. بی حدی خداوند 22
- 70. در وهم نگنجد 22
- 68. آشکار بودن خدا 22
- 72. اولین و آخرین چیز 23
- 73. نه ابتدا دارد و نه انتها 23
- 74. قبل و بعد هر چیز 23
- 77. در زمان نگنجد 24
- 75. اولین و آخرین 24
- 76. برترین صفات 24
- 80. خدا دانای راز نهان 25
- 79. پیشی بر زمان و مکان 25
- 78. دانای هر چیز 25
- 82. خدا ره رازها آگاه است . 26
- 81. خدا رازها را می داند 26
- 83. آشکار بودن همه چیز نزد خدا 26
- 85. دانای ازلی و ابدی 27
- 87. عجز توصیف 27
- 86. علم ذاتی خدا 27
- 84. برتری علم خدا 27
- 89. اندیشیدن در ذات خدا 28
- 88. علم به اشیاء 28
- 90. توصیف مجاز از خدا 28
- 93. عجز خرد از درک خدا 29
- 92. عاجز از توصیف مخلوق 29
- 91. توصیف از خدا 29
- 94. شگفتی خرد از عظمت کردگار 30
- 96. ناتوانی هر توانا 30
- 95. قدرت خداوندی 30
- 99. قدرت ازلی (97) 31
- 100. نحوه ی تکلم الهی 31
- 97. دو صفت خدا 31
- 98. خدا منقم 31
- 102. سخن گفتن خدا با نهان بشر 32
- 103. خدا سخنگوست 32
- 101. صداقت و عدالت خدای تعالی 32
- 105. خدای ازلی و ابدی 33
- 106. ندیدن خدا با چشم 33
- 104. اعلمیت خدا 33
- 109. شناخت خدا بدون چشم 34
- 108. خدا صداها را می شنود 34
- 107. سخن گفتن و خواسته های الهی 34
- 112. بزرگی خدا را با عقل اندازه نگیرید 35
- 113. ما از خداییم و به سوی او بر می گردیم . 35
- 111. ترس از خدا 35
- 110. ندریدن پرده ء انسانیت در برابر خدا 35
- 116. هیچ چشمی خدا را نمی بیند 36
- 115. همه چیز مملوک خداست 36
- 114. پرهیز از برابری با عظمت خداوندی 36
- 118. توکل بر خدا 37
- 117. خداوند بینا است 37
- 119. بی همتایی در خلقت 37
- 123. پنهان و آشکار 38
- 122. عاری از ماعر و ادراک 38
- 121. دو صفت خاص الهی 38
- 120. راز و نیاز با خدا 38
- 125. عجز قول از شناسایی خدا 39
- 124. پرهیز از معصیت در خلوتگاه 39
- 126. صفات ذات 39
- 129. شایسته نیکوترین صفات 40
- 127. خدای زمین و زمان 40
- 128. رضای خداوندی 40
- 132. عظمت آفرینش الهی 41
- 131. بی حدی خدا 41
- 130. حکمت خداوند 41
- 134. سوگند ستمگر 42
- 133. شایسته ستایش حقیقی 42
- 135. محیط و محاط بر هر چیز 42
- 136. اثبات صفات خدا 43
- 137. عالم به همه چیز 43
- 138. علم عظیم خدا 43
- 140. آفریننده بی همتا 44
- 141. وجودی جدا و پیوسته 44
- 139. خدا وصف نمی شود 44
- 143. نه زاده و نه زاییده شد 45
- 145. شنوایی حق 45
- 144 معنی آفرینندگی خدا 45
- 142. نه درون چیزها و نه بیرون آن ها 45
- 148. مالک همه چیز 46
- 146. علم خدا در وضف نگنجد 46
- 147. حاضر بودن هر غایبی نزد خدا 46
- 149. خرسندی و ناخرسندی خداوند 47
- 4. قضا و قدر 47
- 150. پاداش شکیبایی 47
- 151. ظاهر نیکوی روزگار 47
- 154. ناخرسند از قدر الهی 48
- 153. قضای الهی 48
- 155. سرنوشت و تقدیر 48
- 152. تغییر قضا با صدق و خلوص 48
- 158. مصدر قضا و قدرها 49
- 156. سپاس تقدیر الهی 49
- 157. آفت در تدبیر 49
- 161. خرسند نبودن به قضا 50
- 160. قطعیت تقدیر 50
- 159. ناخشنودی به قضای الهی 50
- 165. فرمان های محکم حق 51
- 163. تقدیر معلوم الهی 51
- 164. تقدیر و تدبیر 51
- 162. تقدیر معلوم الهی 51
- 166. تقدیر الهی 52
- 167. نامعلومی سرنوشت 52
- 168. آرزوی بهترین تقدیر 52
- 171. آفرینش فرشتگان 53
- 5. توصیف فرشتگان 53
- 169. خشم به قضای الهی 53
- 170. قضای متقن الهی 53
- 175. اراده فرشتگان در عبادت 54
- 173. درجه یقین فرشتگان 54
- 174. توصیف فرشتگان 54
- 172. بندگی بی کسالت 54
- 176. کم بودن طاعت ملایک 55
- 178. صفت ملایک (176) 55
- 177. عصمت فرشتگان (175) 55
- 179. عبادت ملایکه 56
- 181. نظارت فرشتگان 56
- 180. فرشتگان شیفته عبادت (178) 56
- 182. سعی و کوشش در عبادت 57
- 185. داناتر از خلایق ! (183) 57
- 184. فرشته تحذیر 57
- 183. وصف فرشتگان الهی 57
- 186. همیشه در رکوع و سجود 58
- 6. خلقت و آفرینش خداوند 58
- 187. عجز انسان 58
- 189. شکوه و عظمت آفرینش 59
- 188. آفرینش جهان 59
- 190. طبع آدمی 59
- 192. آفرینش زمین 60
- 191. شکوه و عظمت آفرینش 60
- 195. تعدیل حرکات زمین 61
- 193. عظمت آفرینش آسمان ها (191) 61
- 194. عظمت سلطنت الهی 61
- 197. نیکوترین آفرینش 62
- 198. راز استواری زمین 62
- 196. آفرینش آسمان ها 62
- 199. حرکت آسمان ها 63
- 200. اوج عظمت خدا در آفرینش انسان 63
- 201. یکتایی در آفرینش 63
- 203. قدرت خدا در آفرینش 64
- 205. آفرینش زمین 64
- 204. راز آفرینش 64
- 202. آفرینش انسان از خاک 64
- 207. آفرینش مخلوقات بی نظیر 65
- 206. توصیف خلق آدم 65
- 208. نابودی دنیا 65
- 211. عجب از این آدم ! 66
- 209. شگفتی های انسان 66
- 210. بخشش خدا 66
- بخش دوم : عدل و عدالت 66
- 214. دادگری حق 67
- 212. عدل چیست 67
- 213. دادگری واقعی 67
- 215. بردبار عادل 67
- 217. قضاوت بی عدالت 68
- 216. نتیجه عدل 68
- 218. عدل شریف تر از بخشش 68
- 219. امر به عدل و احسان 69
- 221. سفارش به کارگزاران 69
- 220. پیوند دهنده خلق 69
- 224. انصاف با رعیت 70
- 222. توصیه به عدالت 70
- 223. توصیه علی (ع ) به یکی از کارگزارانش 70
- 226. شعبه های عدالت 71
- 225. یاوران عدالت 71
- 227. سر گذشت شگفت آورتر! 71
- 228. نخستین گام عدل 72
- 229. اختلاف حکم ها 72
- بخش سوم : نبوت 73
- 230. گستردگی دامنه عدالت 73
- 231. وظیفه پیشوای عادل 73
- 232. هدایت کننده انسان ها 73
- 235. زهدی موسی (ع ) 74
- 234. وصف عیسی (ع ) 74
- 233. برترین آفریده 74
- 237. پزشک امت 75
- 236. پیامبر زداینده شبهات 75
- 239. وصف علی علیه السلام در زمان مبعوث شدن پیامبر صلی الله علیه و آله 75
- 238. نشانه رستاخیز 75
- 240. نزول وحی بر جان پیامبر (ص ) 76
- 242. فضیلت پیامبر صلی الله علیه و آله 76
- 241. اجرای پیمان الهی 76
- 244. بهترین راه و روش 77
- 243. وصف پیامبر صلی الله علیه و آله 77
- 245. علم پیامبر 77
- 246. آشکار کننده حق 78
- 247. سرمشق از پیامبر صلی الله علیه و آله و رفتار او 78
- 249. پیام های پیامبر 79
- 248. عظمت پیامبر صلی الله علیه و آله 79
- 250. عامل جلوگیری از عذاب خدا 79
- 252. نشانه قیامت 80
- 251. اراده و عزم نبوی 80
- 253. واسطه از بین رفت گمراهی ها 80
- 255. سرانجام اختیار کردن دینی جز اسلام 81
- 256. مایه کمال دین 81
- 254. حجت های خداوند 81
- 257. پاکی معنوی 82
- 259. پایان بخش وحی 82
- 258. فرمان بردن از پیامبر و اولیای امر 82
- 262. وصف پیامبران 83
- 261. حال مردم هنگام بعثت محمد 83
- 260. مسابقه در خوبی ها 83
- 263. روزگار لغزش و گناه 84
- 265. عمل بر طبق راه پیامبران 84
- 264. حکمت برگزیده شدن محمد 84
- 266. روزگار مبعوث شدن پیامبر 85
- 267. توصیف روزگار پیامبر 85
- 268. امین وحی الهی و خاتم رسولان 85
- 270. پیامبر، نوری در تاریکی جهل و نادانی 86
- 269. روزگار در هم ریخت 86
- 271. نوری در تاریکی 88
- 272. مبعوث شدن پیامبر 88
- 273. خصایل نیک پیامبر (ص ) 89
- 275. یاد کردن پیامبر (ص ) 89
- 274. سرچشمه روشنایی و روشنی بخش تاریکی ها 89
- 277. محبوبترین بندگان 90
- 278. برپا کننده احکام نورانی و نشانه های روشن گر 90
- 276. مبلغان خدا 90
- 279. فرمان بردن از پیامبر و اولیای امر (274) 90
- 281. سخن علی (ع ) در تمجید از پیامبر (ص ) 91
- 280. وضع روزگار پیامبر 91
- 282. آسان کننده ناهمواری ها 91
- 285. سرور بندگان 92
- 283. پیامبران مستضعف 92
- 284. فضیلت مستضعفان 92
- 286. مایه بصیرت و بینایی 93
- 288. نامه علی (ع ) به معاویه 93
- 287. فروتنی صفت پیامبران 93
- 299. دو گروه رسول 94
- 290. راهنمایان شبهات 94
- 291. سر برانگیختن حضرت محمد (ص ) 94
- 292. نتیجه اطاعت از پیامبر 95
- 293. خشوع پیامبران 95
- 294. بنده و فرستاده خدا 95
- 296. رمز ارسال رسولان 96
- 297. نزدیک ترین مردم به پیامبران 96
- 295. موجبات نعمت 96
- 298. داستان موسی و فرعون 97
- 300. حقارت دنیا در نظر پیامبر 98
- 302. تمام شدن حجت خدا با پیامبر (ص ) 98
- 301. لطف خداوند در فرستادن پیامبر 98
- 303. مقام امامت 99
- 1- امامت 99
- 304. گنج های خداوندی 99
- 305. همراه با ائمه 99
- بخش چهارم : امامت (298) 99
- 307. کوه های استوار دین 100
- 306. قیاس امت با آل محمد (ص ) 100
- 308. توصیف خاندان محمد (ص ) 100
- 311. سخاوتمندانی اهل بیت 101
- 310. ستون های استوار 101
- 309. دزد واقعی 101
- 314. وزیر پیامبر (ص ) 102
- 312. تمجید از اهل بیت 102
- 316. فضیلت خاندان رسول 103
- 317. چراغی در تاریکی 103
- 318. امر اهل بیت 103
- 315. خاموشی ستوده 103
- 319. خواسته حضرت علی (ع ) 104
- 320. خصایص اولیای خدا 104
- 324. دعوت به خدا 105
- 321. فضیلت علی جهت قبول سخن و امر رسول الله 105
- 323. عترت پیامبر 105
- 322. مثل آل محمد (ص ) 105
- 326. تشبیه خاندان رسالت 106
- 325. رابطه علی (ع ) با پیامبر (ص ) 106
- 330. من اینگونه ام ! 107
- 329. رد ستایش ستایشگران 107
- 328. سرور اهل فجور 107
- 2 - توصیف علی و زمانش 107
- 332. روزگار بس دشوار 108
- 333. مداوای مردم 108
- 331. رفتار با حاکم حقیقی 108
- 336. تنهایی علی علیه السلام 109
- 335. روزگار حضرت علی علیه السلام 109
- 334. راسخ در عمل 109
- 339. توصیف روزگار 110
- 337. نگرش علی علیه السلام به روزگار 110
- 338. دعای علی علیه السلام 110
- 340. علم غیب در روزگار بعدی 110
- 341. عظمت محبت علی علیه السلام 111
- 343. نظر امام علیه السلام نسبت به دنیا 111
- 342. آسانی مرگ دنیا در قیاس با آخرت 111
- 345. مرد نمایان نامرد 112
- 346. شگفتا از سخن دشمن 112
- 344. توصیف آخر زمان از زبان امام علی علیه السلام 112
- 349. احوال آدمی در دنیا 113
- 347. مقام اهل بیت علیه السلام 113
- 348. شناخت مقام علی علیه السلام 113
- 350. اطاعت با شناخت 114
- 352. رستگاری در دوری از دنیا 114
- 351. سرزنش علی علیه السلام 114
- 354. امید به دنیا 115
- 353. امام هدایتگر 115
- 355. بی ارزش دنیا 115
- 3 - فتنه خوارج 116
- 357. احتجاج امام در موضوع حکمین 116
- 358. پیشگویی عاقبت خوارج 116
- 356. توجه به زندگی به جای آخرت 116
- 360. سپاهی شریک جرم قتل 117
- 361. حکمین نادان 117
- 359. در آوردن چشم فتنه 117
- 362. نهی از کشتن خوارج 118
- 363. قاسطین ، ناکثین ، مارقین 118
- 364. هدایت امام در حکمیت 118
- 367. بپرسید قبل از فوت وقت 119
- 365. احتجاج امام در موضوع حکمین 119
- 366. ارتداد 119
- 4 - مذمت اهل بصره و پیشگویی حوادث 119
- 369. علم علی علیه السلام علم غیب نیست ! 120
- 368. پشتوانه دین 120
- 372. تحذیر از سبکسری 121
- 371. اصلاح با مدارا 121
- 370. پیمودن راه حق 121
- 374. جواب دشنام 122
- 373. گروگان گناه خویش 122
- 376. تاسف بر نادان مخور! 123
- 377. ادای فضیلت 123
- 375. ذکر فضایل 123
- 378. اسرا حکومتداری 124
- 379. بدترین مردم نزد خدا 124
- 5 - حکومت و فرمانروایان و صفات فرمانروا 124
- 380. عبرت از سرگذشت زمامداران 124
- 384. موقعیت خطرناک 125
- 383. کارمندانی چنین انتخاب کن ! 125
- 381. کیفر قتل عمد 125
- 382. سنت پیشوایان را نقض مکن ! 125
- 386. شرایط حاکم 126
- 387. میدان آزمایش مردان 126
- 385. رابطه امیران 126
- 389. حالات زمامداران 127
- 388. نهی از گماشتن حاجت 127
- 390. پاسداران احکام خدا 127
- 394. زمامداری و تصرف در کار 128
- 392. سامان یافتن کار 128
- 391. روزگار پس از علی علیه السلام 128
- 393. وظیفه پیشوا 128
- 395. وظیفه امام 129
- 396. وصف داوران ناشایسته 129
- 397. رعایت توده مردم 129
- 398. توجه نکردن به روابط 130
- 399. شرایط استخدام کار گزاران 130
- 402. برترین وزراء 131
- 401. غرور والی ، ذلت مؤ من 131
- 400. دگرگونی زمانه 131
- 403. لزوم رسیدگی به مالیات 132
- 405. نابودی دنیا و دین 132
- 404. توصیف حکومت بنی امیه 132
- 406. حفظ در پناه خدا 133
- 408. شایسته اهل عصمت 133
- 6. عصمت 133
- 407. نوعی از عصمت 133
- بخش پنجم : معاد 134
- 409. لغزش مردم 134
- 410. موجبات عصمت 134
- 1. مرگ 134
- O توصیف مرگ 135
- O استقبال از مرگ 140
- O یاد مرگ 143
- O غفلت از مرگ 148
- O نزدیکی مرگ به آدمی 150
- O توصیف آخرت 159
- 3. قیامت 159
- O توشه آخرت 161
- O نشانه های قیامت 167
- O یوم الحساب 170
- O بهشت 176
- O دوزخ 181
- فصل دوم : فروع دین 185
- 1. فلسفه نماز 185
- بخش اول : نماز 185
- 575. اسباب تشکر از خدا 186
- 576. تقرب متقین 186
- 577. نماز چونان چشمه آبگرم 186
- 574. نشانه اصلی دین 186
- 580. تواضع در برابر حق سبحانه 187
- 578. پاک کننده ذنوب 187
- 579. پاک شدن از تکبر 187
- 583. از بین برنده گناهان 188
- 582. مصونیت به وسیله نماز 188
- 581. اعمال تابع نمازند! 188
- 584 .سابقین در نماز 189
- 586. توصیه پیامبر به نماز 189
- 585. واجبات را به جای آورید! 189
- 588. از نماز گزاران باشید! 190
- 3. احکام نماز فرادی و جماعت 190
- 589. نماز را مراعات کنید! 190
- 587. قدر نهادن به نماز 190
- 590. نماز جماعت را طولانی نکنید 191
- 592. واجبات و مستحبات 191
- 591. رعایت حال ماءمومین 191
- 594. اهمیت نماز جمعه 192
- 4. وقت نماز 192
- 595. نماز در وقت خواندن 192
- 596. بر پا داشتن نماز 193
- 5. نماز شب و شب زنده داری 193
- 598. یقین برتر از شک و تردید 193
- 599. خوشا به حال شب زنده داران 194
- 601. اوصاف شب زنده داران 195
- 600. از خدا بترسید! 195
- 603. علی علیه السلام در محراب نیایش 195
- 602. چه نیکوست خواب زیرکان ! 195
- بخش دوم : روزه 196
- 604. توصیف اصحاب محمد (ص ) 196
- 606. حکمت روزه 197
- 607. آزمایش اخلاص بندگان 197
- 605. عید واقعی 197
- 611. وقت افطار 198
- 610. سپر عذاب 198
- 609. روزه دار ظاهری 198
- 608. زکات بدن 198
- 612. زکات طلب 199
- 614. وسیله نگاهداری اموال 199
- 613. قسمت مال بین نیازمندان 199
- بخش سوم : زکات 199
- 615. رشد دارایی 200
- 617. جمع آوری زکات 200
- 616. تدبیر برای روز نیازمندی 200
- 619. زکات پیروزی 201
- 620. زکات با طیب خاطر 201
- 618. آداب جمع آوری زکات 201
- 622. زکات بدن 202
- بخش چهارم : حج 202
- 621. حکم غنیمت 202
- 623. مهم ترین وسیله قرب 202
- 626. فلسفه حج 203
- 624. خدا را خدا را! در خانه خدا 203
- 625. حرم امن الهی 203
- 1. فلسفه جهاد، فضیلت جهاد 204
- بخش پنجم : جهاد 204
- 628. جهاد ناتوانان 204
- 627. توجه به خانه خدا 204
- 630. شهید معرفت 205
- 631. دری از درهای بهشت 205
- 629. نیروی ایمان 205
- 632. جهاد ناتوانان و زنان 205
- 635. هم اجر جهادگر شهید 206
- 634. جایگاه شهید راه حق 206
- 633. عزت اسلام 206
- 636. جامه خواری 207
- 638. مایه اعتلای اسلام 207
- 637. چهار رکن جهاد 207
- 640. دعا هنگام رو به روی شدن با دشمن 208
- 639. نکات پیش از شروع جنگ 208
- 641. دعای رویاروی 208
- 2. دعاهایی قبل از شروع جنگ 208
- 3. اهتمام امیر مؤ منان علی علیه السلام در جهاد 209
- 642. رحمت خدا بر شما باد! 209
- 643. نهی از فرار 209
- 644. محبوب ترین چیزها نزد علی علیه السلام 209
- 646. دعوت به جهاد هر حال 210
- 647. پیشگویی علی علیه السلام در نبرد خوارج 210
- 645. پاکسازی زمین 210
- 649. جانبازترین طایفه 211
- 650. جنگ با حق ستیزان 211
- 651. اشتیاق علی به جنگ 211
- 648. جنگ در رکاب پیامبر (ص ) 211
- 652. جنگ صفین 212
- 653. آموزش جنگی 212
- 4. آموزش نظامی 213
- 654. هدایت به راه روشن بهشت . 213
- 656. حمایت از یکدیگر در عرصه میدان 213
- 655. مبارز سرکش به خاک افتد؟ 213
- 659. رموز شکست در جهاد 214
- 658. آموزش فنون جنگی 214
- 657. ثابت قدم در جنگ 214
- 660. جایگاه سربازان مسلح و غیر مسلح 215
- 663. گزیده ترین سران سپاه 215
- 662. نیروی خشم را تیز کنید! 215
- 661. جهاد سه گانه 215
- 665. خصوصیات فرمانده سپاه 216
- 664. نهی از آزار به زنان 216
- 5. شکایت جنگی علی علیه السلام 217
- 668. خطبه پس از حکمین 217
- 667. جایگاه امیر لشکر 217
- 666. سفارش علی در میدان جنگ صفین 217
- 671. کاش یک روز هم با شما نبودم ! 218
- 669. همه شما سیاهی لشکرید! 218
- 670. شکایت نامه به معاویه 218
- 674. آیا زنانتان را نهی نمی کنید! 219
- 673. شکایت از سستی مردم 219
- 672. شکوه از غفلت یاران 219
- بخش ششم : امر به معروف و نهی از منکر 220
- 677. فلسفه امر به معروف و نهی از منکر 220
- 675. افزایش رزق ، دوری اجل 220
- 676. امر به معروف و نهی از منکر با دست و زبان 220
- 678. چون قطره در برابر دریا 221
- 680. نفرین خدا بر این گروه ! 221
- 679. خطر رها کردن امر به معروف و نهی از منکر 221
- 682. انواع امر به معروف و نهی از منکر 222
- 681. نهی از منکر علی (ع ) 222
- 684. مالیدن بینی کافر به خاک 223
- 683. نهی از منکر عملی 223
- 685. نیکوترین امر و نهی 223
- 686. از خواب غفلت بیدار شو! 223
- 689. دوری گزین از این کار! 224
- 687. از این کار دور باش ! 224
- 688. این گونه مباش ! 224
- 692. بالاترین مرتبه نهی از منکر 225
- 691. نهی از کمک به نااهل 225
- 690. بدتر از بد و خوب تر از خوب ! 225
- بخش هفتم : دوستی و دشمنی 226
- 695. برتر از نماز و روزه همه عمر 226
- 694. علت وجوب نهی از منکر 226
- 693. اول خود، سپس دیگری 226
- 698. علاقه متقابل 227
- 696. سه دستگی دوستان و دشمنان 227
- 697. رفتار با دشمن در عرصه نبرد 227
- 700. دوستی با برادر 228
- 699. اهمیت رفیق 228
- 702. دوستان حضرت محمد (ص ) 228
- 701. همه پل های پشت سر را خراب مکن ! 228
- 704. هدایت دشمنان 229
- 703. پند و اندرز برادر 229
- 705. سپری نگهدارنده ! 229
- 708. دشمن ظالم ، یار مظلوم 230
- 707. بال محبت 230
- 706. صلح مایه آرامش 230
- 710. خشنودی روز قیامت 231
- 709. وای بر ایشان ! 231
- 711. حذر از دوستی با فاجر نابکار 231
- 712. مصونیت از دشمن 231
- 715. گذشت بر دشمن 232
- 713. پاس داشتن دوستی 232
- 714. خویشاوندی اکتسابی 232
- 718. رغبت در دوستی 233
- 716. محبت و دوستی پدران 233
- 717. ملامت دوستانه 233
- 719. نیمی از خردمندی 234
- 721. بپرهیز از دوست احمق ! 234
- 722. فراوانی یاران 234
- 720. رفاقت با رسولان الهی 234
- 723. دشمنی با پیمان شکنان 235
- 724. نیکی و احسان 235
- 725. دام محبت و دوستی 235
- 728. از منافقان حذر کن ! 236
- 727. حسد و دوستی 236
- 726. دو گروه هلاک شدند! 236
- 730. همنشینی با پیامبران 237
- 729. جایگاه زبان مومن و دل منافق 237
- 733. دشمن خدا 238
- 732. دوست واقعی 238
- 731. بهترین همنشین 238
- 736. بدترین دوستان 239
- 734. خداوند دوست خود را وا نمی گذارد! 239
- 737. دعا به رفاقت پیامبران 239
- 735. دشمنی مردم با آنچه نمی دانند 239
- 740. ناتوان در مقابل دشمن 240
- 738. دوستان و دشمنان علی (ع ) 240
- 739. دوستی افراطی 240
- 743. بخشش بر دشمن 241
- 741. سزاوار نام دشمن 241
- 742. نباید خود را از دشمن ایمن پنداشت 241
- O مال و ثروت 242
- 744. دستیابی به دوستی با دیگران 242
- بخش اول : نعمت خداوندی 242
- فصل سوم : توصیف دنیا 242
- 1. ثروت 242
- O وظیفه توانگران 246
- O توانگری و پیروزی 252
- 2. عمر 253
- 781. عمر مقدر شده ! 254
- 783. گذشت عمر 254
- 784. کوتاه شدن عمر 254
- 782. غنیمت شمردن عمر 254
- 787. هدر دادن عمر 255
- 785. مغتنم شمردن فرصت عمر 255
- 786. مدت عمر 255
- 789. حجت عمر 256
- 3. عافیت 256
- 790. طلب خیر و خوبی از خدا 256
- 788. عمر هر چیز 256
- 791. سازش با بیماری 257
- 792. درشتی و نرمی به هم در به است 257
- 793. سخن علی علیه السلام در پایان عهدنامه 257
- 797. دو نعمت زایل 258
- 796. نعمت وبلای حقیقی 258
- 795. طلب عافیت 258
- 794. امان از تیرهای روزگار 258
- 799. محاسن بیماری 259
- 798. فرجام کار 259
- 4. خرد و تفکر 260
- O وصف خرد و عقل 260
- O اوصاف خردمندان 264
- O توصیف نادان 268
- O نتایج تفکر و خردورزی 271
- 846. تضمین روزی 274
- 5. روزی 274
- 845. انواع روزی 274
- 849. میانه روی در طلب روزی 275
- 847. حکمت کاهش و افزایش روزی 275
- 848. ورودی مرگ و روزی 275
- 851. راضی به روزی خدا 276
- 852. روزی مقدر است 276
- 853. بی نیازی از مردم 276
- 850. روزی و خداشناسی 276
- 854. ضمانت روزی هر کس و هر چیز 277
- 856. ضمانت روزی مورچه 277
- 855. زیاد و کم شدن روزی 277
- 859. دو گانگی روزی 278
- 858. روزی همانند قطرات باران است ! 278
- 857. غم روزی مخور! 278
- 861. استغنای طبع 279
- 862. روزی به تمام بندگان 279
- 860. کاستن روزی در اثر مصرف آن 279
- 863. شرط شریک 280
- 865. روزی مقرر است . 280
- 864. روزی مقدر 280
- 867. رزاق زندگان 281
- 866. راه زیاد شدن روزی 281
- 868. روزی معنوی 281
- 869. حکمت کاهش و افزایش روزی 281
- 6. شکر نعمت و کفر نعمت 282
- 872. اکمال نعمت ها 282
- 870. ستایش به پاس نعمت ها 282
- 871. پرهیز از مستی نعمت 282
- 875. سبب فزونی روزی 283
- 874. نعمت و گردنکشی 283
- 873. نعمات همراه نقمات 283
- 876. نعمت و گرفتاری 284
- 878. نعمت مخصوص بندگان خداوند 284
- 877. دوام نعمت های خداوندی 284
- 880. نعمت پیاپی خدا 285
- 882. بزرگ ترین نعمت 285
- 881. شکر نعمت 285
- 879. کمترین حق خدا 285
- 883. خصلت هایی که شایسته خدا نیست 286
- 885. دعای علی (ع ) به درگاه حق 286
- 884. نعمت شکر 286
- 888. اثرات اندیشیدن 287
- 886. مردمان زیانکار 287
- 887. رمز زیادتی نعمت 287
- 890. دو خصلت نیک 288
- 891. شکر گزاری امام علی علیه السلام 288
- 892. شکر نعمت نعمتت افزون کند 288
- 894. نعمت حقیر، بلای عافیت 289
- 895. مصرف درست نعمت 289
- 893. کامل کننده نعمت 289
- 896. بسا سختی که ... 290
- 897. باز گو کردن نعمت خدا 290
- 898. مؤ ثرترین عامل تغییر نعمت خدا 290
- 901. سرگشتگان حیرتکده دنیا 291
- 899. مواظبت بر نعمت ها 291
- 904. هراس در حال نعمت 292
- 903. فزونی نعمت 292
- 905. نعمت بی حد و حصر خداوندی 292
- 902. اثرات بزرگ جلوه کردن خدا 292
- 906. سفارش امام علی علیه السلام به مالک اشتر 293
- 908. شکافتن امواج فتن 293
- 907. ترس از نافرمانی خدا 293
- 910. سود آزمایشات الهی 294
- 911. پاداش در برابر عمل نیکو 294
- 909. منفورترین خلق نزد خدا 294
- 913. هر چیزی سببی دارد 295
- 914. آزمایش و تنگدستی 295
- 912. بپرهیز از مستی نعمت 295
- 918. مصیبت های کوچک و بزرگ 296
- 916. نهی از پیروی بزرگان 296
- 915. وسیله آزمایش انسان 296
- 917. هنگام فتنه اینگونه باش ! 296
- 919. روزگار فتنه و آزمایش 297
- 920. فتنه همان آزمایش است 297
- 922. نبرد با کفار قریش 299
- 923. مغرور مشو! 299
- 921. پناه بر خدا از فتنه 299
- 924. عبرت از گذشتگان 300
- 926. از دیده عبر کن هان ! 300
- 925. عبرت از پیشینیان 300
- 929. چشم بینا و گوش شنوا داشته باشید! 301
- 927. نصیحت کننده ای عالی 301
- 928. عبرت بگیرید! 301
- 932. سودمندترین داستان 302
- 930. گردن در گرو سخن 302
- 931. مواعظ امیر 302
- 933. رحمت خدا بر عبرت گیران 303
- 936. عبرت ها بسیار، عبرت گرفتن اندک 303
- 934. عبرت گرفتن از گذشتگان 303
- 935. عالم بی عمل 303
- 938. رابطه حکمت و عبرت 304
- 939. عبرت گرفتن از گذشته 304
- 937. عبرت از گذشته 304
- 942. آسایش در همسایگی خداوند 305
- 941. امام مایه عبرت 305
- 940. درس گرفتن از عبرت ها 305
- 943. پند از جدایی 306
- 946. پذیرفتن پند 306
- 944. پند از حوادث 306
- 945. عبرت از آرامش ابدی 306
- 948. پند خداوندی 307
- 949. هر مثلی دلیلی است 307
- 947. فروغ واعظ 307
- 950. پند از عاقبت زندگی دیگران 308
- 951. سنجیدن نفس ها 308
- 952. نافرمانی و حسرت 308
- 955. تعلیم خردمند 309
- 954. نگرش مؤ من به دنیا 309
- 953. نفع از تجارت 309
- 956. پند گوی پندناپذیر 309
- 959. زنده کننده قلب 310
- 958. ناشنوای حقیقی 310
- 957. پرده غرور 310
- 960. پند با مردم 311
- 961. ناصح دلسوز 311
- 962. دیده عبرت 311
- 963. موفقیت و تجربه 311
- 965. بهره مندی از تجربه 312
- 964. پند از تجربه ها 312
- 966. زبان بسته بهتر که گویا به شر 312
- 968. جایگاه تذکر و پندگیری 313
- 969. نگاه مؤ من به دنیا 313
- 970. بهترین تجربه ها 313
- 967. خیر خواه واقعی 313
- 971. آینه عبرت 314
- 972. صدق گفتار دنیا 314
- 973. سفارش امام علیه السلام به فرزندش 314
- 976. خوشا به حال فقیران ! 315
- 975. مرگی بزرگ تر از مرگ حقیقی 315
- بخش چهارم : وصف فقر 315
- 974. عوامل عبرت آموز 315
- 979. بزرگ ترین فقر 316
- 977. غربت در وطن 316
- 978. معنای فقر 316
- 982.باعث بی دینی 317
- 980. نتیجه سلامت تن 317
- 981. زیور فقر 317
- 983. فقر زیرکان 317
- 986. توانگری و فقر حقیقی 318
- 984. او فقیر نیست ! 318
- 985. نیازمندی بلاست ! 318
- 987. شگفت از آباد کننده دنیا 319
- بخش پنجم : وصف دنیا و دنیاطلبان 319
- 988. علت هلاکت گذشتگان 319
- 989. از علاقه دنیا بکاهید! 319
- 990. برای آخرت آفریده شده ای نه دنیا 320
- 991. اندازه هر چیز 320
- 992. دنیا انسان را غافل می کند. 321
- 993. شخص آگاه تو را آگاه می کند 321
- 995. کارهای بیهوده 321
- 994. یکی بودن خداوند مرگ و زندگی 321
- 996. خسر الدنیا و الاخره 322
- 998. فریب دنیا را مخورید! 322
- 997. دنیا فانی است 322
- 999. سرای گذر 323
- 1001. عزت ناپایدار دنیا 323
- 1000. ایام عمر خود را دریاب ! 323
- 1004. مذمت دنیا 324
- 1003. دنیا را برنگزین ! 324
- 1005. تعجب از این گوش ! 324
- 1002. مشمولین رحمت حق 324
- 1008. روزگار آرزو 325
- 1007. مذمت دنیا 325
- 1006. آسایش آخرت 325
- 1010. توصیف دنیا خواهان 326
- 1011. زاد و توشه اخروی 326
- 1009. آرزو در دنیا 326
- 1013. فریبندگی دنیا 327
- 1012. لذت سیری ناپذیر 327
- 1014. زندگی مذموم دنیا 327
- 1015. تجارت بی سود 327
- 1017. شادمانی همراه اندوه 328
- 1018. دگرگونی احوال دنیا 328
- 1016. ناپایداری دنیا 328
- 1021. بر حذر باشید از تمایل به دنیا! 329
- 1019. سیری ناپذیری آزمند 329
- 1020. سرای رنج و فنا 329
- 1022. سربلندی دنیوی 330
- 1024. دولت مستضعفان 330
- 1023. احوال متغیر دنیا 330
- 1025. کلید رنج و بلا (1018) 330
- 1027. عمل نادانان 331
- 1026. خستگی و رنج روزگار 331
- 1028. از پستی دنیا 331
- 1031. جرعه های سختی 332
- 1030.رو آوردن دنیا به انسان 332
- 1029. آفت دلبتسگی به دنیا 332
- 1033. دنیای زهر آلود 333
- 1032. غفلت اهل دنیا 333
- 1035. پاداش برای اولیاء عذاب برای دشمنان 333
- 1034. دنیا در نظر دوستان و دشمنان خدا 333
- 1036. دنیای نیرنگباز 334
- 1038. تصاحب دنیا و آخرت با هم 334
- 1037. سرای خشم خدا 334
- 1041. اعراض از دنیا 335
- 1039. کلید رنج و بلا 335
- 1040. توانگری و نیازمندی دنیا 335
- 1045. مهرورزی با دنیا 336
- 1044. پرهیز از دلبستگی به دنیا 336
- 1042. نفع دنیوی 336
- 1043. جایگاه نزول وحی 336
- 1047. لغزشگاه های دنیا 337
- 1046. وصف دنیا از دیدگاه امام (ع ) 337
- 1048. مهمانی موقت 338
- 1051. دنیا اینگونه نیکوست ! 338
- 1050. دنیای بی وفا 338
- 1049. مقاسه بهره دنیوی و اخروی 338
- 1053. خیر در دنیا برای دو کس 339
- 1054. تلاش دنیا برای آخرت 339
- 1052. شادی و اندوهگینی 339
- 1056. فریبکاری دنیا 340
- 1057. برق گول زننده دنیا 340
- 1055. سرای جنگ و هلاکت 340
- 1059. نباید فریب دنیا را خورد! 341
- 1058. نعمت های دنیا می فریبد! 341
- 1061. هدف خلقت دنیا 341
- 1060. چون مهر فرزند به مادر 341
- 1062. دنیا مزرعه آخرت 342
- 1063. حکایت مردم دنیا 342
- 1064. دنیا در پی تو می آید اگر... 342
- 1066. حقارت دنیا 343
- 1067. بهای جان آدمی 343
- 1065. نظر بصیرت به دنیا 343
- 1069. پستی دنیا 344
- 1071. پرهیز از دنیا 344
- 1068. بی اهمیتی دنیا 344
- 1070. خانه مشکلات 344
- 1073. آن چه جای شگفتی دارد!؟ 345
- 1072. دنیا جاودانه نیست ! 345
- 1074. موارد عبرت آموز 345
- 1076. حذر از دنیا 346
- 1077. دنیا فانی است ! 346
- 1075. زایل کننده عقول 346
- 1079. زیانکاری در دنیا و آخرت 347
- 1081. سرای گذر 347
- 1080. پرهیز از دنیاپرستی 347
- 1078. سخن علی علیه السلام در وصف دنیا 347
- 1083. فرمان خدا نیکوست 348
- بخش اول : اطاعت از خدا و غیر خدا 348
- 1. اطاعت از خدا 348
- فصل چهارم : عبادت 348
- 1084. یکی از انگیزه های شکر گزاری 349
- 1086. سفارش علی علیه السلام به فرزندش 349
- 1085. طاعت تنها از خدا 349
- 1090. شناساندن پروردگار 350
- 1087. اطاعت بدون عذر 350
- 1089. بزرگ ترین حسرت در قیامت 350
- 1088. فرمانبرداری از خدا 350
- 1093. ستون حق 351
- 1091. موجبات خشنودی خدا 351
- 1092. نهایت خشنودی خدا 351
- 1094. پاس بزرگی خدا 352
- 1097. بهترین ذکر 352
- 1096. پرهیز از کوتاهی در کار 352
- 1095. شایسته فرمانبری 352
- 1100. ستایش حق 353
- 1099. خیر خواه ترین و خیاتنکارترین مردم 353
- 1098. جایگاه فرمانبرداران حق 353
- 1103. بهترین اطاعت 354
- 1102. جاده های مستقیم برای طاعت خدا 354
- 1101. اطاعت و معصیت خداوند 354
- 1105. عاقبت خروج 355
- 1104. حفظ خداوند از مردم 355
- 1107. آثار اطاعت از خدا 355
- 1106. فرمانبری از خدا 355
- 1110. نتیجه پناه بردن به خدا 356
- 1109. آثار اطاعت از خدا 356
- 1108. لطف دایم خدا 356
- 1113. اطاعت از خدا 357
- 1111. عید واقعی 357
- 1115. بیناترین دیدگان و شنواترین گوش ها 358
- 1117. هدایت امام 358
- 1116. ترس ملاقات با خدا 358
- 1114. فرمان بردن از خدا 358
- 1118. همه مردم آزادند 359
- 2. اطاعت از غیر خدا 359
- 1119. به غیر از خدا روی نیاورید 359
- 1120. خیر خواه ترین مردم 359
- 1122. خیر از دیدگاه امام علیه السلام 360
- 1123. عاقبت مطیعان تنبلی 360
- 1121. نافرمانی از خدا 360
- 1124. نیرومندی در اطاعت خداوند 361
- 1126. بندگی غیر خدا 361
- 1125. ترک خیر خداوندی 361
- 1127. پرهیز از نافرمانی خالق 362
- 1128. واجبات خالصانه 362
- بخش دوم : انجام فریضه و عبادت خداوندی 362
- 1129. ادای امانت الهی 362
- 1130. تقسیم ساعات و اوقات 363
- 1131. عبادت بازرگان 363
- 1132. احتجاج با اعضای بدن 363
- 1136. عبادت آزادگان 364
- 1135. عبادت آزادگان 364
- 1133. تجارت و سود 364
- 1134. خوشا به حال این نفس ! 364
- 1137. خوشا به حال حزب خدا 365
- 1138. روزی تضمین شده 365
- 1139. تقسیم ساعات و اوقات 365
- 1142. نقش یقین در عبادت 366
- 1141. امید ثواب و عقاب 366
- 1140. تشویق به در نظر داشتن خدا 366
- 1145. بر پایی حدود 367
- 1143. اینگونه نزد خدا برو! 367
- 1144. سکوت معنی دار 367
- 1147. ترغیب به انجام فرایض 368
- 1146. تعیین ساعت عبادت خدا 368
- 1148. والاترین عبادت 368
- 1149. یاری خواستن از خدا 368
- 1151. فلسفه عبادت 369
- 1150. فلسفه ایمان 369
- 1152. عبادت به وقت 369
- 1154. مستحبات مضر 370
- 1155. تنها قدردان خوبی 370
- 1153. زمان کنار گذاشتن مستحبات 370
- 1158. نوری تابناک 371
- 1157. شفاعت قرآن 371
- 1156. اخبار موجود در قرآن 371
- بخش سوم : قرآن 371
- 1159. هدایت به طریقه ای محکم 372
- 1161. بر طرف کننده تاریکی 372
- 1162. شفیعی مقبول 372
- 1160. تکامل دین در قرآن 372
- 1165. ریسمان محکم الهی 373
- 1163. وسیله راه یابی 373
- 1164. بهار دل 373
- 1166. همنشینی با قرآن 374
- 1167. چنگ به ریسمان خداوندی 374
- 1168. عمل به قرآن 374
- 1169. حکم زندگانی 375
- 1172. وجوه قرآن 375
- 1170. در خواست از خدا 375
- 1171. بهترین گفته ها 375
- 1173. کتاب هدایت 376
- 1174. ای کاش غافلان بیدار می شدند! 376
- 1175. هادی بدون گمراهی 376
- 1178. ثروت در پناه قرآن 377
- 1177. شافع پذیرفته شده 377
- 1176. دوای دردها 377
- 1179. قران در قیامت 377
- 1181. همراهی علی (ع ) با قرآن 378
- 1182. عقاب استهزاء قرآن 378
- 1180. قرآن را گرامی بدار! 378
- 1184. قرآن نور جاویدان 379
- 1183. ظاهری شگفت ، باطنی عمیق 379
- 1185. حق تلاوت 379
- 1188. حق تلاوت 380
- 1186. جلوه گاه رخ الهی 380
- 1187. قرآن در همه شئون زندگی 380
- 1191. حق مردم بر اهل بیت و پیامبر 381
- 1189. نزول قرآن و فغان شیطان 381
- 1192. علی علیه السلام قرآن شناس 381
- 1190. عدم اختلاف در قرآن 381
- 1193. حق تلاوت 382
- 1194. پرهیز از تفسیر به راءی 382
- 1195. نیاز به مفسر 382
- 1197. قرآن سیر آبی تشنگان 383
- 1196. ترتیل 383
- 1198. ثروتی که بی آن توانگری نباشد! 383
- 1201. تمسک جویید به کتاب الهی ! 384
- 1202. بی اهمیتی به قرآن 384
- 1199. زینت دل 384
- 1200. دژ استوار الهی 384
- 1205. مجمل های قرآن 385
- 1203. حق تلاوت 385
- 1204. تازگی قرآن 385
- 1207. شناخت راه حق 386
- 1208. حدود الهی در قرآن 386
- 1206. راه حق 386
- 1211. تطبیق امور با قرآن 387
- 1210. جامعیت قرآن 387
- 1209. شروع فتنه 387
- 1213. نور معنوی 388
- 1212. موجبات عصمت 388
- 1214. احیای قرآن 388
- 1216. نظر اولیاء الله به قرآن 389
- 1217. همه چیز در این کتاب 389
- 1215. حال قرآن نزد یاوران مهدی علیه السلام 389
- 1220. گریه بر گناهان 390
- 1219. عمل به قرآن 390
- بخش چهارم : توبه 390
- 1218. خدا را خدا را در قرآن 390
- 1222. آسان تر از توبه 391
- 1223. باز بودن در توبه 391
- 1221. قبولی توبه در هر زمان 391
- 1226. حسن توبه 392
- 1224. سکوت بهتر از سخن نابه جا 392
- 1225. شفیع نافع 392
- 1228. امید توبه 393
- 1230. استغفار چیست !؟ 393
- 1227. تاءخیر در توبه 393
- 1231. خیر واقعی در دنیا 394
- 1234. رابطه گناه و باران 395
- 1232. توبه به همراه آمرزش 395
- 1233. آیا توبه کاری نیست !؟ 395
- 1237. بخشش خداوند 396
- 1236. شتاب در توبه 396
- 1235. گناهان نابخشودنی 396
- 1240. باز بودن در توبه 397
- 1238. رحمت خدا بر توبه کار 397
- 1239. امان آمرزش 397
- 1241. از رحمت خدا نومید مباش ! (1234) 398
- 1242. کلید یاد خدا 398
- 1243. ذاکران حق 398
- بخش پنجم : ذکر 398
- 1246. آرامش دل ها 399
- 1245. مونس تنهایی ها 399
- 1244. ترنم حزب الله به ذکر الهی 399
- 1249. نیازمندتر به دعا 400
- 1248. گشایش در دعا 400
- بخش ششم : دعا 400
- 1247. جلابخش قلوب 400
- 1251. اخلاص در سؤ ال 401
- 1250. دفع بلا با دعا (1243) 401
- 1252. نومیدنشدن از کندی اجابت 401
- 1254. همانند تیرانداز بدون کمان 402
- 1255. طریقه دعاکردن 402
- 1253. محروم نبودن از اجابت (1246) 402
- بخش هفتم : دعاهای امام علی (ع ) (1249) 402
- 1257. نیانیش حضرت علی (ع ) 403
- 1258. پناه به خدا 403
- 1259. نهی از ناسزاگویی 403
- 1256. پناه بر خدا از انحراف 403
- 1261. درددل امیرالمؤ منین (ع ) با خدا 404
- 1262. طلب بخشش 404
- 1260. رضا و توفیق خداوندی 404
- 1265. ماءنوس ترین انس گیرندگان 405
- 1264. نیایش علی (ع ) 405
- 1263. راهنمایی خواستن علی (ع ) از خداوند 405
- 1267. آهسته و پیوسته 406
- 1268. دوگونگی کار مردم دنیا 406
- 1266. حمد و سپاس خدا را سزاست ! 406
- بخش هشتم : شرافت کارکردن 406
- 1269. کار با سرعت 407
- 1271. رابطه بین کار و نسب 407
- 1270. ارزش کار 407
- 1272. راهی به سرای آرامش 408
- 1274. تفاوت بسیار میان دو کار 408
- 1273. سستی در امور 408
- 1275. انجام خیر و بزرگ بودن آن 409
- 1277. ارزش انسان 409
- 1276. بشارت به کار سودمند 409
- 1278. کوتاهی کردن در کار نیک 410
- 1280. گیاه کردار 410
- بخش نهم : صدقه 410
- 1279. نیرومند در نیکوکاری باش ! 410
- 1281. فضیلت صدقه آشکار 411
- 1283. آفات صدقه 411
- 1284. رفع تنگدستی 411
- 1282. داروی آخرت 411
- 1285. هر روز با صدقه 412
- فصل پنجم : فضایل اخلاقی 412
- 1286. حفظ ایمان 412
- بخش اول : صله رحم 412
- 1288. نیاز خویشاوندی به دوستی (1281) 413
- 1289. محبت به خویشاوندان 413
- 1287. حق همسایه 413
- 1290. وجوب صله رحم 414
- 1291. فلسفه خانه بزرگ 414
- 1292. ره آورد جوانمردی 414
- 1293. زکات مال 415
- 1294. غریب حقیقی 415
- بخش دوم : عیب پوشی 415
- 1295. نظر در عیب خود 415
- 1296. رابطه عیب و بخت 416
- 1298. راز جامه حیا 416
- 1297. بزرگ ترین عیب 416
- بخش سوم : صبر و بردباری 417
- 1301. صبر وسیله نجات 417
- 1299. پوشاندن عیوب دیگران 417
- 1300. عیب آدمی 417
- 1304. کمک از خدآدر اندوهناکی 418
- 1303. دورکردن اندوه 418
- 1302. دعا در مورد صبر 418
- 1306. شکیبا در ناراحتی 419
- 1308. مایه شادی و شکر 419
- 1305. نیکوترین خصلت 419
- 1307. پیشه شکیبایی 419
- 1310. امتحان الهی 420
- 1311. صبر علی (ع ) 420
- 1309. دستاوردهای بردباری 420
- 1312. ارزش ایمان 421
- 1314. بی صبری در تدفین پیامبر (ص ) 421
- 1313. صبر در هنگام مصیبت 421
- 1315. صاحب صبری عظیم 422
- 1317. تمرین بردباری 422
- 1316. آن چه بردباری می آورد 422
- 1320. خطر بی تابی 423
- 1318. تباه شدن اجر صبر 423
- 1319. صبر آزادگان 423
- 1321. دوگونه صبر 424
- 1323. مبارزه با حوادث 424
- 1322. حلم و عقل 424
- 1327. ایمان و صبر 425
- 1324. صبر و ظفر 425
- 1326. از پایه های ایمان (1319) 425
- 1325. نتیجه حلم 425
- 1330. فضیلت حلم 426
- 1328. دهان بند بی خرد 426
- 1329. صبر و دلیری 426
- 1332. ابزار ریاست 427
- 1331. حلم و عزت 427
- 1333. گور عیب ها 427
- 1337. صبر بزرگان 428
- 1335. حلم و زندگی با مردم 428
- 1334. خرسندی 428
- 1336. مصیبت و شکایت به خلق 428
- 1338. توصیه به صبر 429
- 1340. صبر و رضا 429
- 1339. بردبار حقیقی 429
- 1343. شکیبا باش ! 430
- 1342. صبر بر طاعت 430
- 1341. زکات ظفر 430
- 1345. ادای امانت الهی 431
- 1344. قضا و قدر 431
- 1346. اولین امانت 431
- بخش چهارم : امانت داری و رازپوشی 431
- 1349. حفظ امانت زمامداران 432
- 1347. توصیه امام علی (ع ) به مالک اشتر 432
- 1348. وفای به عهد 432
- 1353. معاویه خیانتکار 433
- 1350. لغزش ها و علت ها 433
- 1351. وفا به پیمان الهی 433
- 1352. امین مشمار! (1345) 433
- 1356. رسوای دنیا و آخرت 434
- 1355. بندگی مخلصانه برای خدا 434
- 1354. رازپوشی 434
- 1357. سرزنش علی (ع ) به اصحابش 435
- 1358. استحکام میخ به عهد 435
- 1359. حد آزادی مسئول 435
- 1360. رازپوشی 436
- 1362. رحمت خدا بر قناعت پیشگان 436
- بخش پنجم : قناعت 436
- 1361. ثروت بی پایان 436
- 1363. خرسندی به آن چه مقدر شده 437
- 1365. گنج قناعت 437
- 1366. طلب به اندازه معیشت 437
- 1364. عاقبت قانع بودن 437
- 1368. دولتمند حقیقی 438
- 1369. خوشا به حال این فرد 438
- 1367. گنج قناعت 438
- 1371. از دست دادن عزت قناعت 439
- 1372. این گونه باش ! 439
- 1370. همراه نیک 439
- 1373. معنای زندگی پاک 440
- 1375. قناعت به روزی 440
- بخش ششم : زهد و زاهد 440
- 1374. قناعت مولای متقیان 440
- 1378. راه شناسایی نیکوکاران 441
- 1376. عوامل ریاضت 441
- 1377. کلید رنج 441
- 1379. اوصاف اولیای خداوند 441
- 1382. امید به خدا 442
- 1381. مومنان واقعی 442
- 1380. زهد در دنیا 442
- 1384. پاداش در ازای کار خوب 443
- 1383. مؤ من از دیدگاه حضرت علی (ع ) 443
- 1385. اعلموا عباد الله اءن المؤ من لا یصبح و لا یمسی الا و نفسه ظنون عنده . 443
- 1386. گروگان فضل خداوند 443
- 1388. یاری در زهد 444
- 1387. وصف راهیان راه خدا 444
- 1389. سخن و اندیشه مؤ من 444
- 1391. ثمرات زهد 445
- 1392. برترین زهد (1385) 445
- 1390. حال زاهدان در دنیا 445
- 1394. موجبات آسایش (1387) 446
- 1396. زاهد در دنیا و راغب به آخرت 446
- 1395. حالات اهل ذکر 446
- 1393. زهد و شناخت 446
- 1397. بهترین بازدارنده 447
- 1399. مومن واقعی از دیدگاه علی (ع ) 447
- 1398. ساعات مومن 447
- 1400. فقرزدایی 448
- 1401. بالاترین زهد 448
- 1402. ریاضت 448
- 1405. حقیقت زهد 449
- 1403. حالات زاهدین در دنیا 449
- 1404. امنیت در ترس (1397) 449
- 1408. نظر اولیاء به باطن دنیا 450
- 1407. دل های مشتاق 450
- 1406. مسابقه در خوبی ها 450
- 1411. حالات بندگی مشتاق خدا 451
- 1410. اوصاف حزب الله 451
- 1412. محبوب ترین بندگان 451
- 1409. گروگان های گورها 451
- 1415. چراغ های هدایت 452
- 1414. نتیجه اتکای به خدا 452
- 1413. خودپسندی 452
- 1417. بی اعتنایی علی (ع ) به دنیا 453
- 1418. احوال انسان بی اعتنا به دنیا 453
- 1416. ترس پیامبر برای امت 453
- بخش هفتم : تقوا 454
- 1420. تقوا در هر زمان 454
- 1421. وصیت به تقوی 454
- 1419. ناچیزی دنیا 454
- 1423. پیش گرفتن تقوا 455
- 1424. تقوا بالاترین عمل 455
- 1425. آنچه دل را می میراند 455
- 1422. تقوی داروست 455
- 1428. تقوی بورزید! 456
- 1426. تقوا پیشه کن 456
- 1427. بهترین بزرگواری 456
- 1429. تقوای الهی در تمام موارد 457
- 1431. نتیجه ترس از خدا 457
- 1430. سفارش به تقوای الهی 457
- 1434. تعالی بخشیدن به روح 458
- 1432. بهترین سفارش 458
- 1433. تقوا کلید هر در بسته 458
- 1435. تقوای اولیاءالله 458
- 1437. عدم غفلت از دنیا (1430) 459
- 1436. تنها مونس 459
- 1438. سرانجام تقواپیشگان (1431) 459
- 1440. وصف پرهیزگاران 460
- 1439. امر به تقوای الهی 460
- 1441. پرهیزگاران چگونه اند؟ 460
- 1443. ترس از خدا (1436) 461
- 1444. رفتار صحیح در دنیا 461
- 1442. تقوای الهی را پیشه کن (1435) 461
- 1445. رفتار پرهیزگار 462
- 1447. پرهیزگار از دیدگاه امیر (ع ) (1440) 462
- 1449. صفت پرهیزگاران 463
- 1450. همت های والا 463
- 1448. توصیف پرهیزگاران 463
- 1452. وپژگی پرهزگاران 464
- 1453. خنده و سکوت پرهیزگار 464
- 1454. خلوص پرهیزگاران 464
- 1451. بالاترین عزت 464
- 1455. نیاز پرهیزگاران 465
- 1457. نشانه های پرهیزگاران (1450) 465
- 1456. عظمت تقوای الهی 465
- 1460. پرهیزگاری و سلامتی بدن 466
- 1458. معنای معصوم 466
- 1459. پناهگاه محکم بشر 466
- 1463. انسان پارسا 467
- 1461. زایل کننده پرهیزگاری 467
- 1462. جلوگیری از سقوط در مهلکه (1455) 467
- 1464. سرور اخلاق 467
- 1465. بزرگی و پرهیزکاری 468
- 1466. نشانه ایمان 468
- 1467. عمل در درگاه خداوند 468
- 1468. حالات پرهیزگاران (1461) 469
- 1470. توصیه به تقوای الهی 469
- 1469. تقوا، دوای درد جان ها 469
- 1472. نکوهش دنیا (1465) 470
- 1471. اثرات پرهیزگاری 470
- 1473. نگریستن به نشانه های تقوا 470
- 1476. نکوهش طمع 471
- 1475. پند تقوا 471
- 1474. رابطه تقوا و خصومت 471
- 1478. راه روشنی به سوی بهشت 472
- 1479. تواضع متقین 472
- 1477. تقوای خاشعانه 472
- 1481. دو توصیه مهم 473
- 1482. بندگان شکرگزار خداوند 473
- 1480. رابطه تقوا و حفظ زبان 473
- 1484. وصیت به تقوا 474
- 1483. شستشوی گناهان باتقوا 474
- 1485. حق تقوا 474
- 1489. کلید هدایت 475
- 1486. وصیت به پرهیزگاری 475
- 1487. در سایه پیشگاه خداوندی (1480) 475
- 1488. تقوای اولیاء خدا 475
- 1490. تقوا بورزید از این پروردگار (1483) 476
- 1491. کلید رستگاری 476
- 1495. شفای بیماری ها با تقوا 477
- 1494. نیرومندی بوسیله پرهیزگاری 477
- 1492. دو سفارش عظیم 477
- 1493. برحذر از دنیا و پیشه گرفتن تقوا 477
- 1496. زنده بودن مثل ها 478
- 1498. بهترین وصیت 478
- 1497. صفات پرهیزگار 478
- 1500. تقوا بورز هر چند اندک ! 479
- 1501. علائم صفات متقین 479
- 1499. نفس مطیع 479
- 1502. کیفیت تقوای الهی 480
- 1503. تحریک برای عمل 480
- 1504. پسندیده ترین وصایا 480
- 1507. ضرورت تقوا 481
- 1506. انسان پرهیزگار 481
- 1508. بهترین توشه سفر آخرت 481
- 1505. بهتر از تندرستی 481
- 1510. عاقبت بی تقوایی (1503) 482
- 1509. اصالت تقوا 482
- 1513. طالب دنیابودن 483
- 1512. دوستی و دشمنی پرهیزگار (1505) 483
- 1511. ره توشه تقوا 483
- بخش هشتم : شک و یقین 484
- 1515. مظلوم شدن عیب نیست مادامی که ... 484
- 1516. بازدارنده شبهات 484
- 1514. روح و بدن متقین (1507) 484
- 1518. حال اولیای خدا هنگام شک 485
- 1520. نتیجه شک 485
- 1517. شک در حق 485
- 1519. خطر بدعت های شبهه ناک 485
- 1522. اقدام به گاه یقین 486
- 1521. آثار مخرب شبهه (1514) 486
- 1523. عاملین به شبهات 486
- 1524. همراه با جماعتی و شبیه به آنان 487
- 1525. شک به خداوند. 487
- 1526. تقویت قلب 487
- 1530. شناخت حوادث و پندآموزی از آن 488
- 1528. بخش های شک 488
- 1527. یقین و مقصود 488
- 1529. انتظار خصلت های پسندیده 488
- 1531. حق یقین 489
- 1533. بالاترین پارسایی 489
- 1532. راسخ در دین 489
- 1535. محبوب ترین بندگان خدا 490
- بخش نهم : حلال و حرام خداوندی 490
- 1536. اهمیت حلال و حرام 490
- 1534. گمان خوب 490
- 1539. امیدهای بر باد رفته 491
- 1538. اخلاق و فداکاری 491
- 1537. خوشا به آن که ... 491
- 1540. ضامن ویرانی خانه 492
- 1541. دوری از محرمات 492
- 1542. تعریف زهد 492
- 1544. نیازخواهی از نااهل 493
- بخش دهم : حیثیت و آبرو 493
- 1543. تشبیه آبرو 493
- 1545. پرهیز از جدال 493
- 1549. حفظ آبرو 494
- 1548. قدر حیثیت انسان 494
- 1546. خودداری از لطمه زدن به حیثیت 494
- 1547. حافظ آبروی انسان 494
- بخش یازدهم : عزت 495
- 1550. دنیا از نگاه مومن 495
- 1552. رشد عزت در آدمی 495
- 1551. فضیلت برتر 495
- 1554. بالاترین عزت ها 496
- 1555. حد گفتن و نگفتن 496
- 1553. عزت راستین 496
- 1556. عزت در اسلام 497
- 1557. بی نیازی از پوزش 497
- 1558. بالاترین نژاد 497
- 1559. ارزش عفت 498
- 1560. حد پاکدامنی 498
- بخش دوازدهم : عفت 498
- 1561. زینت فقر 498
- بخش سیزدهم : زبان و گفتار 499
- 1563. فرشته ای از فرشتگان حق 499
- 1562. مایه پاکدامنی 499
- 1564. تشویق به عفت 499
- 1566. آمادگی گفتار 500
- 1568. درندگی زبان 500
- 1565. زبان خیرخواه بهتر از مال 500
- 1567. اهمیت زبان مرد 500
- 1571. گفتار و کردار 501
- 1569. مهار زبان 501
- 1570. حفظ زبان 501
- 1574. خاموشی از گفتار 502
- 1572. نهی از زخم زبان 502
- 1573. وقت در کلام 502
- 1575. ثواب گفتار 503
- 1577. پرهیز از سخن ناپسند 503
- 1576. مؤ ثرتر از یورش 503
- 1578. حذر از نقل سخن بی محتوا 503
- 1580. اهانت به شخصیت 504
- 1581. رابطه عقل و گفتار 504
- 1579. جایگاه زبان خردمند و نادان 504
- 1583. ثمرات خاموشی 505
- 1582. تفاوت راستگو و دروغگو 505
- بحش چهاردهم : گذشت 505
- 1584. گذشت 505
- 1585. جایگاه گذشت 506
- 1586. زکات پیروزی (1579) 506
- 1587. گذشت 506
- بخش پانزدهم : غیرت 507
- 1588. دست خدا با جوانمردان است ! 507
- 1589. شایسته ترین مردم به گذشت 507
- 1590. شکرانه ظفر 507
- 1593. تفاوت غیرتمندی زن و مرد 508
- 1594. اندازه غیرت مرد 508
- 1591. دوری از غیرتمندی بی جا 508
- 1592. هدف تعصب 508
- 1596. تشبیه زن 509
- 1595. خصلت های خوب زنان 509
- 1597. پرهیز از زنان بد 509
- 1599. چگونگی رفتار با زن 510
- 1598. مخفی گاه مردان 510
- 1600. آزمون شخصیت 510
- 1602. ثمره اعتدال در امور 511
- 1603. میانه روی در بخشندگی 511
- بخش شانزدهم : اعتدال و میانه روی 511
- 1601. نابودی بشر 511
- 1604. ترس را کنار نه ! 512
- 1605. عزم و اراده (1598) 512
- بخش هفدهم : اراده و پایداری 512
- 1606. درجه مشمول رحمت خداوند (1599) 512
- 1609. اراده و پایداری 513
- 1607. اندیشه های مصمم 513
- 1608. ایستادگی 513
- 1610. اعتماد به الطاف کارساز 514
- 1611. از هیچ چیز ناامید نباشید! 514
- 1612. هم نومید باش هم امیدوار! 514
- 1614. پرهیز از بدگمانی 515
- 1615. امیدوار به لقای پروردگار 515
- 1613. نومیدی از رحمت خدا 515
- 1617. نومیدی از رحمت خدا 516
- 1616. نومیدی از رحمت خدا 516
- 1619. فقیه واجدالشرایط 516
- 1618. خوش گمانی نسبت به خدا 516
- 1622. امیدواری امام علی (ع ) 517
- 1620. بزرگ ترین توانگری 517
- 1621. تلخی ناامیدی 517
- بخش نوزدهم : فضیلت مشورت 518
- 1623. نومید مشوید تا آمرزش هست ! 518
- 1625. مشورت در امور 518
- 1624. عیب و کاستی 518
- 1627. رابطه راءی و بخت 519
- 1628. دور باد راءی کج اندیش ! 519
- 1626. پند پیر از راءی جوان به 519
- 1630. شنیدن آرای گوناگون 520
- 1631. سودمندنبودن راءی 520
- 1632. بخیل را در مشورت داخل مگردان ! (1624) 520
- 1629. شریک عقل بزرگان 520
- 1635. مشورت و مقصود 521
- 1633. راه صحیح اندیشی 521
- 1634. بزرگ ترین پشتیبان 521
- 1638. بهترین همنشینان 522
- 1636. آداب معاشرت با خانواده 522
- بخش بیستم : آداب معاشرت 522
- 1639. آداب معاشرت با مردم 523
- 1641. اینگونه معاشرت نما (1633) 523
- 1640. جایگاه نرمی 523
- 1644. موجب فضیلت و برتری 524
- 1645. میراث بزرگ 524
- 1642. کفایت ادب (1634) 524
- 1643. زیورهای تازه 524
- 1647. دوری از سخن چین 525
- 1648. نهی از بلندکردن صدا 525
- 1646. پاداش نیکان 525
- 1651. سرنوشت نهایی (1643) 526
- 1649. توشه آخرت خوشبخت 526
- بخش بیست و یکم : خوشبختی و سعادت 526
- 1650. سعادتمند و بدبخت 526
- 1654. سعادت از آن چه کسی است ؟ 527
- 1653. موجبات آسایش 527
- 1652. گشایش بعد از سختی 527
- 1656. خوشبختی از دیدگاه امام (ع ) (1648) 528
- 1657. خوشبختی ها و بدبختی ها 528
- 1658. گستاخ بر خدا 528
- 1655. درخواست همنشینی با انسان های خوشبخت 528
- 1659. آفریننده خوشبختی ها 529
- بخش بیست و دوم : بخشش و سخاوت 529
- 1660. آن چه خوشی می آورد 529
- 1663. ببخش هر چند کم باشد! 530
- 1661. شرط سخاوت 530
- 1664. نتیجه یقین 530
- 1662. پایداری دین و دنیا 530
- 1666. انفاق مال 531
- 1667. نیکی به دیگران 531
- 1665. بالارفتن ارزش انسان (1657) 531
- 1668. تواضع بزرگان 532
- بخش بیست و سوم : تواضع 532
- 1669. از دست دادن دوسوم دین 532
- 1670. حسن خوارکردن نفس 532
- 1673. نتیجه تواضع 533
- 1672. سنگر فروتنی 533
- 1671. تکیه بر خداوند 533
- 1675. فروتنی در برابر خلق 534
- 1676. تکمیل نعمت 534
- 1674. بهترین شرافت 534
- بخش بیست و چهارم : تجلی دل 534
- 1680. عاقبت دل مرده 535
- 1677. قلب نورانی 535
- 1679. برتری دل پرهیزگار 535
- 1683. هر که دلی را شاد کند (1675) 536
- 1681. دل بی نور 536
- 1682. ره سپران بادل (1674) 536
- 1685. پرده دل 537
- 1684. لوح دیدگان 537
- 1687. بیمارکننده قلوب 537
- 1686. روشنی بخش قلوب 537
- 1690. نرم کننده قلوب 538
- 1688. بهترین دل ها (1680) 538
- 1689. سخت دلی 538
- 1693. دلیل دل مردگی 539
- 1692. دوای دل خسته 539
- 1691. صیقل دهنده دل ها 539
- 1695. طبیب عالمیان 540
- 1694. انحراف دل 540
- 1697. خوی وحشی در دل مردان (1689) 540
- 1696. نادانی دل 540
- 1699. شگفتی دل آدمی 541
- 1700. نتیجه قلب آگاه 541
- 1698. آماده ساختن گوش دل 541
- 1703. نتیجه سنگ دلی 542
- 1702. بیماری دل (1694) 542
- 1701. زنده دلی 542
- بخش اول : حسد 543
- فصل ششم : رذایل اخلاقی 543
- 1704. پرده دل 543
- 1705. عامل فرورفتن در گناه 543
- 1706. ستایش کم و زیاد 543
- 1708. نقصان دوستی 544
- 1707. عجب از حسود! 544
- 1709. حسود خرد 544
- 1710. نتیجه حسادت کم 545
- 1711. زبونی در طمع 545
- بخش دوم : طمع 545
- 1712. مطیعان فرمان الهی (1704) 545
- 1714. بنده ذلت 546
- 1715. طمع بی بازگشت 546
- 1716. مقصد مرکب طمع 546
- 1713. نکوهش طمع 546
- 1717. پرتگاه خرد 547
- 1718. باخت ابدی 547
- 1719. حقارت طمعکار 547
- 1720. طمع و هلاکت 548
- 1721. تربیت قبل از شکل گیری شخصیت 548
- 1722. بازنده و نکوحال 548
- بخش سوم : نفس و خواهش نفسانی 548
- 1725. تربیت نفس 549
- 1724. زیانکار حقیقی 549
- 1723. شریک کوری دل 549
- 1726. ریاضت نفس 550
- 1727. بر پروردگارت دلیر مشو! 550
- 1729. گماشتگان بر انسان 550
- 1728. همرهان نفس 550
- 1730. تبهکاران عمر به هوس 551
- 1732. تشویق به محاسبه نفس 551
- 1731. خدایا تو ببخش ! 551
- 1735. ضرر هوای نفس 552
- 1733. سرزنش نفس 552
- 1734. طلب بخشش از هوای نفس 552
- 1736. اشتیاق بهشت 553
- 1738. رابطه قدرت و شهوت 553
- 1737. کرامت نفس 553
- 1739. غلبه بر هوای نفس 553
- 1740. ناجی از هوای نفس 554
- 1742. جنگیدن با هوای نفس 554
- 1741. برحذر از نفس باشید! 554
- 1745. مخالفت با هوای نفس 555
- 1744. پرهیز از بدگمانی 555
- 1743. آغاز فتنه 555
- 1747. بهترین حمایتگر در برابر نفس 556
- 1748. تربیت قبل از رشد هوای نفس 556
- 1749. عاقبت رهایی نفس 556
- 1746. ریشه کنی هوای نفس 556
- 1750. رحم به نفس خود 557
- 1852. سفارشات علی (ع ) به مالک اشتر 557
- 1751. فراخوانده شده به هوس و گمراهی 557
- 1753. هوای نفس خوارج 558
- 1754. محبوب ترین بنده در نزد خدا (1746) 558
- 1756. نفس خوارشده مؤ من 559
- 1757. تحذیر مالک از هوای نفس 559
- 1755. معاویه فریب خورده هوی 559
- 1760. خیرخواهی برای نفس 560
- 1758. ثمره دیدن با چشم دل 560
- 1759. سفارش های به شریخ بن هانی 560
- 1762. هوای نفس و معصیت خداوند 561
- 1761. ثمره ارجمندی نفس 561
- 1763. فرار از هر چیز و رسیدن به آن 561
- 1764. دعوت به اصلاح نفس 562
- 1765. واعظ نفس 562
- 1766. یاری جستن علی (ع ) از خدا 562
- 1770. المغبون من غبن نفسه 563
- 1768. حسابرسی از نفس 563
- 1767. ریشه کنی هوای نفس 563
- 1769. بقای آثار زشت لذت ها 563
- 1771. هوای نفس و آرزوی طولانی 564
- 1773. نفس را بکش ! 564
- 1772. تاءدیب نفس 564
- 1775. سرآغاز فتنه ها (1767) 565
- 1776. نفس را گرامی دار! 565
- 1774. هوای نفس و رحمت الهی 565
- 1777. مخالفت با نفس 565
- 1780. پرهیز از مشورت با بخیل 566
- 1779. عیب حقیقی 566
- بخش چهارم : بخل 566
- 1778. زندگی فقیران ، حساب توانگران ! 566
- 1783. توصیه به احسان 567
- 1781. دوری از بخل 567
- 1782. بخیل و شایسته ولایت نیست ! (1774) 567
- 1784. نهی از رقابت با بخیلان 568
- بخش پنجم : ستم و ستمگری 568
- 1786. صلاح روزگار 568
- 1785. زشت ترین نوع ستم 568
- 1789. حال آغازگر ستم در قیامت 569
- 1787. میزان بین خود و دیگران (1779) 569
- 1788. بدترین توشه در قیامت 569
- 1793. دو عامل تباهی دین و دنیا 570
- 1791. نحوه قسم ستمکار 570
- 1792. سرانجام شوم ستم 570
- 1790. امر به معروف و نهی از منکر 570
- 1796. در این روزگار خوش بین مباش ! 571
- 1795. انتقام گرفتن از ستمگر 571
- 1794. شکست حتمی ستمکار (1786) 571
- 1799. گناهکار بودن ستمگر 572
- 1798. مقتول تیغ ستم (1790) 572
- 1797. مغلوب حقیقی 572
- 1800. انواع ستم 573
- 1801. اتمام حجت بر امام علی (ع ) 573
- 1802. پرهیز از ستمگری 573
- 1803. ستمگران دنیاطلب 573
- 1806. بیزاری از ستم 574
- 1804. پرهیز از ستمگری 574
- 1805. زودی بازخواست ستمکار 574
- 1808. انتقام گرفتن از ستمگر 575
- 1807. مهلت دادن به ستمگر 575
- 1809. پرهیز از ستمگری 576
- 1810. پشیمانی ستمگر 576
- 1812. ستم ، خانمان برانداز است ! 576
- 1811. پرهیز از ستمگری 576
- 1815. نزدیکتر به انتقام خداوندی 577
- 1814. فرجام صبر بر ستم 577
- 1813. بدترین توشه قیامت 577
- 1818. شرکت در امور 578
- 1816. زورگویی و ستم 578
- 1817. زمامداران ستمگر 578
- 1820. گناه برتر از نیکی 579
- بخش ششم : خودبینی و تکبر 579
- 1821. دوری از کبر 579
- 1819. رسیدگی به ستمدیدگان 579
- 1825. هرچه بر خود پسندی بر دیگران هم ! 580
- 1824. از اعمال ناپسند بر حذر باش ! 580
- 1822. ذلت جباران 580
- 1823. آفت عقل 580
- 1827. ترسناک ترین وحشت 581
- 1828. تعجب از کبر متکبر 581
- 1826. مانع افزودن 581
- 1829. غرور طاووس 582
- 1830. حسودان خرد 582
- 1831. تنهایی هراس انگیز 582
- 1835. انسان گستاخ 583
- 1832. فرو رفتن در گناهان 583
- 1833. قوم پاک علی (ع ) 583
- 1834. آثار تکبر 583
- 1837. نخستین آدم متکبر 584
- 1836. خطای گناهکار 584
- 1838. سرپوش عیوب 584
- 1840. آفت خودپسندی 585
- 1841. مبارزه با شیطان 585
- 1839. خودپسند مباش ! 585
- 1843. پرده ای از غرور 586
- 1842. جزای متکرین نزد خدا 586
- 1845. خودبینی را کنار بگذار! 586
- 1844. غرور و تکبر 586
- بخش هشتم : نفی فخرفروشی 587
- بخش هفتم : زنا 587
- 1846. حکمت تحریم زنا 587
- 1847. نهی از زنا 587
- 1848. مردگان مایه عبرت نه فخر 588
- 1849. تکبر را دور بریز! 588
- 1851. مرز ستودن و چاپلوسی 588
- 1850. آدمیزاد را چه به فخرفروشی ؟! 588
- بخش نهم : تعصب 589
- 1853. غیرت نابجا 589
- 1853. پشیمانی به دنبال عصبانیت 589
- 1854. پیشوای متعصبان 589
- 1855. آیا غیرت ندارید؟ 590
- 1856. دافع اندیشه صحیح (1848) 590
- 1857. تعصب پسندیده 590
- بخش دهم : خشم 591
- 1858. تعصب پسندیده 591
- 1859. خشم برای خدا 591
- 1861. بردباری هنگام خشم 592
- 1862. دنیا سرای جاودان نیست ! 592
- 1860. سیک مغزی شیطان 592
- 1864. تحذیر از خشم 593
- 1866. زمان فرو نشاندن خشم 593
- 1863. مکان صحیح خشم 593
- 1865. نزدیکی غضب الهی 593
- 1867. نشانه خشونت 594
- 1869. نابخشودنی بودن گناه خشم 594
- 1868. از انواع جنون 594
- 1872. خلاف برهان سنت 595
- 1870. بر نابکاران خشم گیر! (1862) 595
- 1871. دنبال بدعت نباشید! 595
- بخش یازدهم : بدعت (1863) 595
- بخش دوازدهم : گمراهی و گمراه کنندگان 596
- 1874. زندگی با نادانی ، مرگ با گمراهی 596
- 1875. نفس گمراه 596
- 1873. بدترین کارها 596
- 1877. موجبات گمراهی 597
- 1876. پیروان شیطان 597
- 1878. زارعین زیانکار 597
- 1879. شوربخت واقعی 598
- 1880. ترس موسی (ع ) 598
- 1881. قوی ترین شاعران 598
- 1884. معاویه ، پیشوای گمراهان 599
- 1882. یاران گمراهان 599
- 1883. نشانگر راه راست 599
- 1888. ویران کننده پایه های گمراهی 600
- 1886. گمراه کنندگان و گمراهان 600
- 1887. عالم گمراه کننده 600
- 1885. وظیفه عقل 600
- 1891. سبقت موجب گمراهی است ! 601
- 1890. صراط مستقیم 601
- 1889. امام گمراه کننده 601
- 1894. علل گمراهی 602
- 1893. گمراهی در کجروی است ! 602
- 1892. وصف گمراهان 602
- 1896. توصیف گمراهان 603
- 1897. ارتداد و واپس گرایی 603
- 1895. رنگ گمراهی 603
- 1898. گمراهی آراسته 603
- 1899. دعای دوری از گمراهی 604
- 1901. مست گمراهی 604
- 1900. درمان بزرگ ترین دردها 604
- 1904. گمراهی از صراط مستقیم 605
- 1903. گمراهی آشکار 605
- 1902. ویران کننده پایه های گمراهی 605
- بخش سیزدهم : غیبت 606
- 1907. بزرگ ترین گناهان 606
- 1905. بزرگ ترین خیانت 606
- 1906. پناه از گمراهی در هدایت (1898) 606
- 1909. عدم شتاب در بدی 607
- بخش چهاردهم : شتاب 607
- 1910. پرهیزاز شتاب 607
- 1908. کار شخص ناتوان 607
- بخش پانزدهم : اسراف و تبذیر 608
- 1913. اسراف ، کار منافقین 608
- 1912. پرهیز از شتاب 608
- 1911. نشانه نادانی 608
- 1915. بهترین مردم 609
- 1914. بخشش مال و ثروت 609
- 1916. احوال جاهلان 609
- 1918. تکیه گاه اعتدال 610
- 1917. اعتدال در زندگی 610
- 1919. تعادل در امور زندگی 610
- 1923. راه مستقیم و میانه 611
- 1922. بسنده به اندک نمودن 611
- 1920. دوری از حرص و آز 611
- 1921. میانه روی در اموال 611
- 1925. تباه شدن اسراف کار 612
- 1926. بخشش فقط در راه خدا 612
- 1924. افراط و تفریط 612
- بخش شانزدهم : عیب و عیب جویی 613
- 1929. دیده فرو بر به گمان خویش ! 613
- 1927. میوه تفریط 613
- 1928. مانع عیب گویی 613
- 1931. احمق واقعی 614
- 1932. از خرده گرفتن بر دیگران بپرهیز (1924) 614
- 1930. دوری از عیب جویان 614
- 1935. عیب جویی از مردم و مسامحه با خود 615
- 1934. مانع عیب جویی 615
- 1933. رابطه بین بخت و عیب 615
- 1937. بزرگترین عیب 616
- 1936. ابتدا به عیب خود بنگر 616
- 1938. جایگاه راستگو و دروغگو 616
- بخش هفدهم : انسان دروغگو و فاسق 616
- 1939. تشبیه دروغگو به سراب 617
- 1940. پیوستن به اهل صدق 617
- 1941. بدترین گفتار 617
- 1942. عاقبت مخالفت با شخص خیرخواه 617
- 1943. آلوده شدن به دروغگویی 618
- 1945. چون مرده در بین زندگان 618
- 1944. راستگویی امام (ع ) 618
- 1948. نابودی رای 619
- 1947. خطر تکیه کردن به رای 619
- بخش هجدهم : نکوهش و خودرایی 619
- 1946. فریب دروغگویی ها 619
- 1951. نشان نادانی (1943) 620
- 1950. بی همانندی خدا 620
- 1949. از بین رفتن رای 620
- 1953. علت تفرقه 621
- بخش نوزدهم : اختلاف و تفرقه 621
- 1954. سرنوشت انسان تنها (1946) 621
- 1952. سفارش به وحدت 621
- 1956. نعمت در سایه اتحاد 622
- 1957. پیامد اختلاف 622
- 1955. اهمیت دل های متفق 622
- 1959. اختلاف و نابودی 623
- 1960. دلیل اختلاف دعوت ها (1952) 623
- 1958. پیروزی با جمع است ولو باطل ! 623
- 1961. اختلاف کیفری الهی است 624
- 1962. پایه های کفر 624
- 1963. همداستانی بر تفرقه 625
- بخش بیستم : اندوه و غم 625
- 1965. گرفتاران اندوه 625
- 1964. نیمی از شکست 625
- 1967. دوری از مواضع تهمت 626
- فخش بیست و یکم : سایر رذایل اخلاقی 626
- 1968. همنشینی با هوسرانان 626
- 1966. یاران سرکشی 626
- 1973. پرهیز از بدگمانی 627
- 1969. تکامل انسان ها 627
- 1971. از کینه ورزی بپرهیز! 627
- 1972. رفع بدی با بدی 627
- 1974. آمیختن با شاهان 628
- 1976. تحذیر از سبکسری 628
- 1975. پرهیز از منت گذاشتن 628
- 1979. فرو رفتن در منجلاب ربا 629
- 1977. زایل شدن نظر 629
- 1978. پرهیز از عجله در امور 629
- 1980. یاران روزگار 630
- 1982. توصیه به همنشینی پاکان 630
- 1981. فراهم کننده زشتی ها 630
- 1985. فضایل بی حد علی (ع ) 631
- 1983. دور کردن بدی 631
- 1984. توصیه علی (ع ) به مالک اشتر 631
- فصل هفتم : فصول دیگری از نهج البلاغه 632
- بخش اول : دین اسلام 632
- 1986. حذر از طاعت فاسقین 632
- 1988. جلوگیری کننده از ضلالت 632
- 1987. معادن همه خطایا 632
- 1991. تفسیراسلام 633
- 1990. بالاترین شرف 633
- 1989. واژگونی اسلام 633
- 1993. مسابقه در خوبی ها 634
- 1992. اسلام ؛ کلید در نیکی 634
- 1995. دین برگزیده خدا 634
- 1994. روشن ترین راه 634
- 1998. اسلام معاویه 635
- 1996. انجام دین و رضایت پروردگار 635
- 1997. اسمی از سلامت (1987) 635
- 2001. مسلمانان دروغین 636
- 2000. سهل الوصول بودن اسلام (1990) 636
- 1999. غایت اسلام 636
- 2004. راه های شرایع دین (1994) 637
- 2003. اثرات اعتقاد به خدا و اسلام 637
- 2002. اسلام ظاهری 637
- 2005. مهاجر واقعی اسلام 637
- 2007. از نشانه های ایمان 638
- 2006. فضیلت اسلام 638
- بخش دوم : ایمان (1997) 638
- 2088. چون نقطه ای سفید در دل 638
- 2010. اصلاحگر قلوب 639
- 2011. برترین ایمان 639
- 2009. شناخت با دل (1999) 639
- 2012. سه مرحله ایمان 640
- 2013. فلسفه ایمان 640
- 2014. اعتماد بر الطاف خدایی 640
- 2018. چهار تکیه گاه ایمان 641
- 2016. ایمان ملایک 641
- 2015. حفظ ایمان با صدقه 641
- 2017.ایمان پایدار 641
- 2019. چراغ نورانی ایمان 642
- 2020. برترین وسیله توسل 642
- 2021. رشته اصلی ایمان 642
- 2023. عزت جستن از غیر خدا 643
- 2024. آراسته کردن گناه 643
- بخش سوم : حزب شیطان 643
- 2022. زبان استوار و ایمان استوار 643
- 2026. تنهایی و نفوذ شیطان 644
- 2027. عامل دوری شیطان 644
- 2025. یاری از خدا در دوری از شیطان 644
- 2029. یکی از سپاهیان بزرگ ابلیس 645
- 2030. پشیمانی یاران ابلیس 645
- 2028. تسلط شیطان بر گمراهان 645
- 2031. گرفتاران در دام ابلیس 645
- 2032. شیون شیطان 646
- 2033. طمع شیطان 646
- 2037. ترس از خدا 647
- 2035. عاقبت حزب شیطان 647
- 2034. اسلحه ای در برابر ابلیس 647
- 2036. دوری از وسوسه های شیطان 647
- 2039. پیامدهای اختلاف 648
- 2038. بسیج حزب شیطان 648
- 2040. میدان عمل شیطان 648
- 2042. شیطان را بفریب ! 649
- 2041. وعده شیطان 649
- 2043. حزب شیطان 649
- 2045. بزرگ ترین فریب ابلیس 650
- 2047. بسیج نیرو علیه شیطان 650
- 2044. منافقان حزب شیطان اند 650
- 2046. صفات پیروان شیطان 650
- 2050. عیرت گیری از ابلیس 651
- 2049. دوری از خودپسندی 651
- 2048. وسوسه های شیطان 651
- 2052. مقرب ترین مردم 652
- بخش چهارم : بدترین و برترین مردم 652
- 2051. برآورندگان دعوی شیطان 652
- 2054. محبوب ترین بندگان نزد خدا 653
- 2053. فاضل ترین بندگان 653
- 2055. خیرخواه ترین مردم 653
- 2056. دودستگی مردم 654
- 2058. برترین مؤ منان 654
- 2057. بدترین خلق نزد خالق 654
- 2062. بهترین بندگان خدا 655
- 2060. برترین بنده 655
- 2061. شایسته ترین خلق 655
- 2059. مبغوض ترین بندگان نزد خدا 655
- 2063. هر که بر اساس آنچه خدا نازل کرده است داوری نکند 656
- 2065. بدترین مردم از دیدگاه علی (ع ) 657
- 2066. بدبخت حقیقی 657
- 2064. حال محبوب ترین بندگان 657
- 2068. نتیجه ظلم و ستم 658
- 2069. سنگینی مسئولیت زمامدار 658
- 2070. سستی نکردن در امر حق 658
- 2067. جایگاه حق و باطل 658
- 2071. روشنی راه حق 659
- 2072. سرنوشت خوارج 659
- 2073. حق پذیری 659
- 2076. بهترین کارها 660
- 2075. علت نابودی گذشتگان 660
- 2074. صفات حزب باطل 660
- 2079. همواره سخن حق گو! 661
- 2078. به جا آوردن حق و عدالت 661
- 2077. حقوق خدای تعالی 661
- 2080. حقوق خدا بر بندگان 661
- 2081. مقررات دین 662
- 2083. علت فساد مردم 662
- 2082. گناه کار باطل 662
- 2085. حقوق مردم نسبت به یکدیگر 663
- 2086. یاران اندک حق 663
- 2084. فاصله بین حق و باطل 663
- 2089. ادعای دروغ 664
- 2088. حق خدا بر انسان 664
- 2087. عیب مرد 664
- 2092. سخن علی (ع ) به ابوذر هنگام تبعیدش 665
- 2091. حذر از مقابله برابر حق 665
- 2090. کم ترین حق خداوند 665
- 2095. حب عدالت 666
- 2094. معیار شناخت حق و باطل 666
- 2093. حق دو جانبه است ! 666
- 2097. عدالت امام 667
- 2096. لزوم حق گویی 667
- 2098. انواع مست کننده ها 668
- 2100. حقوق متقابل پدر و فرزند 668
- 2099. سنگینی حق 668
- 2101. توجه به حقوق الهی 668
- 2103. کوران راه حق 669
- 2102. پیشگویی بر حق 669
- 2104. آفت پاسخ انبوه 669
- 2106. نتیجه معرفت 670
- 2105. هر کس حق به او سود نرساند... 670
- 2107. یاوران حق 670
- 2111. عبادت غیر خدا 671
- 2110. حق مردم بر علی و حق علی بر مردم 671
- 2109. روشنی راه حق 671
- 2108. تلاش در راه حق 671
- 2112. نورانیت مسیر خداوندی 672
- 2114. طلب یاری در ادای حق 672
- 2113. شادی به ناحق 672
- 2116. علل قدرت زمامدار نابکار 673
- 2115. ذلت و عزت حقیقی 673
- 2117. بهترین امور 673
- 2118. گذاشتن وقت برای نیازمندان 674
- 2120. یاری خدا از حق جویان 674
- 2119. محبوب ترین کارها 674
- 2122. معرفت به باطل 675
- 2123. نتیجه سستی 675
- 2121. یاور حق 675
- 2125. پیروان حق و باطل 676
- 2124. تفریق حق از باطل 676
- 2127. اثرات خونریزی ناروا 676
- 2126. حق گویاست ! 676
- 2128. خونریزی ناحق 677
- بخش ششم : عمل به علم 677
- 2130. پست ترین و والاترین دانش 677
- 2129. رابطه دانش و عمل 677
- 2133. پند امام (ع ) 678
- 2132. عمل برای روز حساب 678
- 2131. عمل نیک و بد 678
- 2135. حرکت با علم 679
- 2136. جهل ، قاتل عالمان ! 679
- 2134. تدارک و عمل برای آخرت 679
- 2140. فاصله بین دو کردار 680
- 2138. عمل با یقین 680
- 2137. عمل به مقررات پیمان ها 680
- 2139. عالم بی عمل به چه ماند؟ 680
- بخش هفتم : علم و عالم 681
- 2143. نام نیک بهتر از مال و ثروت 681
- 2141. کوتاهی در کردار 681
- 2142. سفارش علی (ع ) به حارث 681
- 2144. علمی را که نمی دانی مگو! 682
- 2146. دانش مضر 682
- 2149. مردم بر سه دسته اند 683
- 2147. دانش به از مال 683
- 2148. آباد کردن سرزمین 683
- 2151. دانش شنیدنی همراه دانش فطری 684
- 2153. بالاترین شرافت 684
- 2152. تعهد آموزش 684
- 2150. نادانی دشمن آدمی 684
- 2156. فهم حق 685
- 2154. بسته شدن تحصیل 685
- 2155. میراث ارجمند 685
- 2159. دو گرسنه ای که سیر نمی شوند 686
- 2158. خیر در سکوت و گفتار 686
- 2157. ندانستن عیب نیست 686
- 2163. عالم بی عمل 687
- 2162. بستن راه هرگونه عذر 687
- 2161. تنها کیش بشر 687
- 2160. ظرف علم 687
- 2165. عمل کردن به علم 688
- 2164. ترس از مرگ 688
- 2166. خیر واقعی 688
- 2167. مخزن راز خردمند 689
- 2169. سخن حکیمان 689
- 2168. سینه مملو از دانش 689
- 2170. ارزش انسان 690
- 2172. سخن حکیمانه را بپذیر! 690
- 2171. دانش و کردار 690
- 2174. پرهیز از آموختن اخترشناسی 691
- 2173. استوار در علم و عمل 691
- 2175. فضیلت دانش با بینش 692
- 2177. عالم زنده است گرچه بمیرد 692
- 2176. دانش آموزی حتی از منافق 692
- 2178. با ارزش ترین ثروت 693
- 2180. عالم حیوان نما 693
- 2179. مردم کم خردند! 693
- 2183. بپرسید پیش از آن که نیابید! 694
- 2181. دانشمند حقیقی 694
- 2182. نیت سوال 694
- 2184. راسخین در علم 695
- 2186. آبادی با علم 695
- 2187. مایه زندگانی و باعث مرگ 695
- 2185. علم با عمل 695
- 2189. دانشمندان منافق 696
- 2190. موجب هراس از مرگ 696
- 2188. جاهل دانا، دانشمند جاهل 696
- 2192. گمشده مؤ من 697
- 2193. دانش نهانی 697
- 2191. پست ترین و ارجمندترین دانش 697
- 2195. عالم حقیقی 698
- 2196. علم برتر از ثروت 698
- 2197. نمی دانی لب مگشا! 698
- 2194. عالم جاهل 698
- 2199. حکمت را بگیر! 699
- بخش هشتم : ناتوان و ناتوانی 699
- 2198. خاموشی ستوده 699
- 2200. اول امتحان بعد اعتماد 699
- 2201. ناتوانی آشکار 700
- 2203. ناتوانی و ناتوان 700
- 2202. کم شدن شهوت 700
- بخش نهم : بیماری 701
- 2205. ناتوانی و ناتوان 701
- 2206. تندرستی و حسادت 701
- 2204. پیشی گرفتن در کار نیک 701
- 2209. فریب آرزو 702
- 2207. ریزش گناهان 702
- بخش دهم : آرزو 702
- 2208. سرمایه احمقان 702
- 2212. تو چنین مباش ! 703
- 2210. مهلت زندگی 703
- 2211. رها کردن لجام آرزو 703
- 2213. برترین بی نیازی 704
- 2215. عاقبت آرزوی طولانی 704
- 2216. فرا رسیدن مرگ و سر آمدن آرزو 704
- 2214. عامل کوری دل 704
- بخش یازدهم : متفرقات 705
- پاورقی ها 705
- 2217. متوسل به خدا شوید! 705
- 2218. خداوند دانای همه امور 705
- -1 907
- -2 907
- خطبه ها 907
- -4 908
- -3 908
- -5 908
- -6 909
- -8 909
- -9 909
- -10 909
- -7 909
- -13 910
- -15 910
- -11 910
- -14 910
- -12 910
- -17 911
- -19 911
- -16 911
- -18 911
- -21 912
- -23 912
- -22 912
- -20 912
- -27 913
- -25 913
- -24 913
- -26 913
- -30 914
- -28 914
- -29 914
- -31 914
- -33 915
- -32 915
- -34 915
- -35 915
- -37 916
- -40 916
- -38 916
- -39 916
- -36 916
- -44 917
- -45 917
- -43 917
- -42 917
- -41 917
- -49 918
- -47 918
- -50 918
- -46 918
- -48 918
- -52 919
- -54 919
- -51 919
- -53 919
- -55 919
- -57 920
- -60 920
- -59 920
- -56 920
- -58 920
- -62 921
- -64 921
- -65 921
- -63 921
- -61 921
- -67 922
- -68 922
- -69 922
- -66 922
- -71 923
- -72 923
- -73 923
- -74 923
- -70 923
- -76 924
- -77 924
- -78 924
- -75 924
- -79 924
- -81 925
- -80 925
- -83 925
- -82 925
- -85 926
- -84 926
- -86 926
- -89 927
- -88 927
- -87 927
- -91 928
- -94 929
- -92 929
- -93 929
- -95 929
- -96 930
- -97 930
- -99 930
- -98 930
- -100 931
- -101 931
- -102 931
- -103 931
- -105 932
- -106 932
- -104 932
- -108 933
- -109 933
- -107 933
- -110 934
- -112 934
- -113 934
- -116 935
- -114 935
- -117 935
- -118 936
- -120 936
- -121 936
- -119 936
- -124 937
- -123 937
- -125 937
- -122 937
- -126 938
- -129 938
- -128 938
- -127 938
- -131 939
- -130 939
- -133 939
- -132 939
- -136 940
- -137 940
- -138 940
- -134 940
- -140 941
- -142 941
- -139 941
- -141 941
- -143 942
- -146 942
- -144 942
- -145 942
- -149 943
- -147 943
- -150 943
- -148 943
- -153 944
- -152 944
- -151 944
- -156 945
- -155 945
- -154 945
- -157 946
- -158 946
- -160 946
- -159 946
- -162 947
- -164 947
- -163 947
- -165 948
- -166 948
- -169 949
- -167 949
- -170 949
- -168 949
- -174 950
- -173 950
- -172 950
- -171 950
- -178 951
- -176 951
- -177 951
- -182 952
- -181 952
- -180 952
- -179 952
- -184 953
- -183 953
- -186 954
- -185 954
- -187 954
- -190 955
- -188 955
- -189 955
- -191 956
- -192 956
- -193 957
- -196 958
- -197 958
- -195 958
- -194 958
- -198 959
- -199 959
- -201 960
- -204 960
- -203 960
- -200 960
- -202 960
- -205 961
- -206 961
- -208 961
- -209 961
- -207 961
- -212 962
- -210 962
- -213 962
- -211 962
- -215 963
- -216 963
- -214 963
- -218 964
- -221 964
- -219 964
- -217 964
- -220 964
- -222 965
- -223 965
- -227 966
- -225 966
- -224 966
- -226 966
- -228 967
- -232 967
- -229 967
- -231 967
- -230 967
- -236 968
- -234 968
- -233 968
- -237 968
- -239 969
- -241 969
- -240 969
- نامه ها 969
- -238 969
- -3 970
- -2 970
- -4 970
- -5 970
- -1 970
- -9 971
- -10 971
- -7 971
- -8 971
- -6 971
- -11 972
- -13 972
- -12 972
- -14 972
- -16 973
- -18 973
- -15 973
- -17 973
- -19 974
- -22 974
- -20 974
- -21 974
- -23 974
- -25 975
- -24 975
- -26 975
- -27 975
- -30 976
- -29 976
- -28 976
- -31 977
- -32 978
- -34 978
- -33 978
- -35 978
- -36 979
- -38 979
- -39 979
- -37 979
- -43 980
- -40 980
- -44 980
- -42 980
- -41 980
- -46 981
- -45 981
- -47 981
- -49 982
- -50 982
- -48 982
- -51 982
- -53 983
- -52 983
- -55 984
- -54 984
- -56 985
- -59 985
- -57 985
- -58 985
- -60 985
- -63 986
- -62 986
- -64 986
- -61 986
- -67 987
- -66 987
- -68 987
- -65 987
- -70 988
- -72 988
- -73 988
- -69 988
- -71 988
- -78 989
- -77 989
- -75 989
- -74 989
- -76 989
- کلمات قصار 990
- -79 990
-52
من کتاب له عَلَیْهِ السَّلامُ: إلی أمراء البلاد فی معنی الصلاه أَمَّا بَعْدُ، فَصَلُّوا بَالنَّاسِ الظُّهْرَ حَتَّی تَفِیءَالشَّمْسُ مِنْ مَرْبِضِ الْعَنْزِ وَصَلُّوا بِهِمُ الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ بَیْضَاءُ حَیَّهٌ فِی عُضْوٍ مِنَ النَّهَارِ حِینَ یُسَارُ فِیهَا فَرْسَخَانِ. وَصَلُّوا بِهِمُ الْمَغْرِبَ حِینَ یُفْطِرُ الصَّائِمُ، وَیَدْفَعُ الْحَاجُّ إِلَی مِنًی.وَصَلُّوا بِهِمُ الْعِشَاءَ حِینَ یَتَوَارَی الشَّفَقُ إِلَی ثُلُثِ اللَّیْلِ. وَصَلُّوا بِهِمُ الْغَدَاهَ والرَّجُلُ یَعْرِفُ وَجْهَ صَاحِبِهِ. وَصَلُّوا بِهِمْ صَلاَهَ أَضْعَفِهِمْ وَلاَ تَکُونُوا فَتَّانِینَ
-53
ومن عهدٍ له عَلَیْهِ السَّلامُ : کتبه للاَشتر النَّخَعی رحمه الله لمّا ولاه علی مصر وأعمالها حین اضطرب أمر محمّد بن أبی بکر رحمه الله، وهو أطول عهد کتبه وأجمعه للمحاسن بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحیم هذَا مَا أَمَرَ بِهِ عَبْدُ اللهِ عَلِیٌ أَمیِرُ الْمُؤْمِنِینَ، مَالِکَ بْنَ الْحَارِثِ الاََْشْتَرَ فِی عَهْدِهِ إِلَیْهِ، حِینَ وَلاَّهُ مِصْرَ: جِبْایَهَ خَرَاجِهَا، وَجِهَادَ عَدُوِّهَا، وَاسْتِصْلاَحَ أَهْلِهَا، وَعِمَارَهَ بِلاَدِهَا. أَمَرَهُ بِتَقْوَی اللهِ، وَإِیثَارِ طَاعَتِهِ، وَاتِّبَاعِ مَا أَمَرَ بِهِ فِی کِتَابِهِ: مِنْ فَرَائِضِهِ وَسُنَنِهِ، الَّتِی لاَ یَسْعَدُ أَحَدٌ إِلاَّ بِاتِّبَاعِهَا، وَلاَ یَشْقَی إِلاَّ مَعَ جُحُودِهَا وَإِضَاعَتِهَا، وَأَنْ یَنْصϘљΠاللهَ سُبْحَانَهُ بَیَدِهِ وَقَلْبِهِ وَلِسَانِهِ، فَإِنَّهُ، جَلَّ اسْمُهُ، قَدْ تَکَفَّلَ بِنَصْرِ مَنْ نَصَرَهُ، وَإِعْزَازِ مَنْ أَعَزَّهُ. وَأَمَرَهُ أَنْ یَکْسِرَ نَفْسَهُ عِنْدَ الشَّهَوَاتِ، وَیَزَعَهَا عِنْدَ الْجَمَحَاتِ فَإِنَّ النَّفْسَ أَمَّارَهٌ بِالسُّوءِ، إِلاَّ مَا رَحِمَ اللهُ. ثُمَّ اعْلَمْ یَا مَالکُ، أَنِّی قدْ وَجَّهْتُکَ إِلَی بِلاَدٍ قَدْ جَرَتْ عَلَیْهَا دُوَلٌ قَبْلَکَ، مِنْ عَدْلٍ وَجَوْرٍ، وَأَنَّ النَّاسَ یَنْظُرُونَ مِنْ أُمُورِکَ فِی مِثْلِ مَا کُنْتَ تَنْظُرُ فِیهِ مِنْ أُمُورِ الْوُلاَهِ قَبْلَکَ، وَیَقُولُونَ فِیکَ مَا کُنْتَ تَقُولُ فِیهِمْ،إِنَّمَا یُسْتَدَلُّ عَلَی الصَّالِحِینَ بِمَا یُجْرِی اللهُ لَهُمْ عَلَی أَلْسُنِ عِبَادِهِ. فَلْیَکُنْ أَحَبَّ الذَّخَائِرِ إِلَیْکَ ذَخِیرَهُ الْعَمَلِ الصَّالِحِ، فَامْلِکْ هَوَاکَ، وَشُحَّ بِنَفْسِکَ عَمَّا لاَ یَحِلُّ لَکَ، فَإِنَّ الشُّحَّ
بِالنَّفْسِ الاِِْنْصَافُ مِنْهَا فَیَما أَحْبَبْتَ وَکَرِهْتَ. وَأَشْعِرْ قَلْبَکَ الرَّحْمَهَ لِلرَّعِیَّهِ، وَالْمَحَبَّهَ لَهُمْ، وَاللُّطْفَ بِهِمْ، وَلاَ تَکُونَنَّ عَلَیْهِمْ سَبُعاً ضَارِیاً تَغْتَنِمُ أَکْلَهُمْ، فَإِنَّهُمْ صِنْفَانِ: إِمَّا أَخٌ لَکَ فِی الدِّینِ، وَإمّا نَظِیرٌ لَکَ فِی الْخَلْقِ، یَفْرُطُ مِنْهُمُ الزَّلَلُ وَتَعْرِضُ لَهُمُ الْعِلَلُ ،یُؤْتَی عَلَی أَیْدِیهِمْ فِی الَعَمْدِ وَالْخَطَاََ، فَأَعْطِهِمْ مِنْ عَفْوِکَ وَصَفْحِکَ مِثْلَ الَّذِی تُحِبُّ أَنْ یُعْطِیَکَ اللهُ مِنْ عَفْوِهِ وَصَفْحِهِ، فَإِنَّکَ فَوْقَهُمْ، وَ وَالِی الاََْمْرِ عَلَیْکَ فَوْقَکَ، وَاللهُ فَوْقَ مَنْ وَلاَّکَ! وَقَدِ اسْتَکْفَاکَ أَمْرَهُمْ، وَابْتَلاَکَ بِهِمْ. وَلاَ تَنْصِبَنَّ نَفْسَکَ لِحَرْبِ اللهِ فَإِنَّهْ لاَیَدَیْ لَکَ بِنِقْمَتِهِ وَلاَ غِنَی بِکَ عَنْ عَفْوِهِ وَرَحْمَتِهِ. وَلاَ تَنْدَمَنَّ عَلَی عَفْوٍ، وَلاَ تَبْجَحَنَّ بِعُقُوبَهٍ، وَلاَ تُسْرِعَنَّ إِلَی بَادِرَهٍ وَجَدْتَ مِنْهَا مَنْدُوحَهً وَلاَ تَقُولَنَّ: إِنِّی مُؤَمَّرٌ آمُرُ فَأُطَاعُ، فِی الْقَلْبِ، وَمَنْهَکَهٌ لِلدِّینِ، وَتَقَرُّبٌ مِنَ الْغِیَرِ وَإِذَا أَحْدَثَ لَکَ مَا أَنْتَ فِیهِ مِنْ سُلْطَانِکَ أُبَّهَهً أَوْ مَخِیلَهً فَانْظُرْ إِلَی عِظَمِ مُلْکِ اللهِ فَوْقَکَ، وَقُدْرَتِهِ مَنْکَ عَلَی مَا لاَ تَقْدرُِ عَلَیْهِ مِنْ نَفْسِکَ، فَإِنَّ ذلِکَ یُطَامِنُ إِلَیْکَ مِنْ طِمَاحِکَ وَیَکُفُّ عَنْکَ مِنْ غَرْبِکَ یَفِیءُإِلَیْکَ بِمَا عَزَبَاً عَنْکَ مِنْ عَقْلِکَ! إِیَّاکَ وَمُسَامَاهَ اللهِ فِی عَظَمَتِهِ، وَالتَّشَبُّهَ بِهِ فِی جَبَرُوتِهِ، فَإِنَّ اللهَ یُذِلُّ کُلَّ جَبَّارٍ، وَیُهِینُ کُلَّ مُخْتَالٍ. أَنْصِفِ اللهَ وَأَنْصِفِ النَّاسَ مِنْ نَفْسِکَ، وَمِنْ خَاصَّهِ أَهْلِکَ، وَمَنْ لَکَ فِیهِ هَویً مِنْ رَعِیَّتِکَ، فَإِنَّکَ إِلاَّ تَفْعَلْ تَظْلِمْ، وَمَنْ ظَلَمَ خَصْمَهُ دُونَ عِبَادِهِ، وَمَنْ خَاصَمَهُ اللهُ أَدْحَضَ حُجَّتَهُ، وَکَانَ لله حَرْباً حَتَّی یَنْزعَ وَیَتُوبَ. وَلَیْسَ شَیْءٌ أَدْعَی إِلَی تَغْیِیرِ نِعْمَهِ اللهِ وَتَعْجِیلِ نِقْمَتِهِ مِنْ إِقَامَهٍ عَلَی ظُلْمٍ، فَإِنَّ اللهَ سَمیِعٌ دَعْوَهَ الْمَظْلُومِینَ، وَهُوَ لِلظَّالِمِینَ بِالْمِرْصَادِ. وَلْیَکُنْ أَحَبَّ الاَُْمُورِ إِلَیْکَ أَوْسَطُهَا فِی الْحَقِّ، وَأَعَمُّهَا فِی الْعَدْلِ، وَأَجْمَعُهَا لِرِضَی الرَّعِیَّهِ، فَإِنَّ سُخْطَ الْعَا مَّهِ یُجْحِفُ بِرِضَی الْخَاصَّهِ وَإِنَّ سُخْطَ الْخَاصَّهِ یُغْتَفَرُ
مَعَ رِضَی الْعَامَّهِ. وَلَیْسَ أَحَدٌ مِنَ الرَّعِیَّهِ، أَثْقَلَ عَلَی الْوَالِی مَؤُونَهً فِی الرَّخَاءِ، وَأَقَلَّ مَعُونَهً لَهُ فِی الْبَلاَءِ، وَأَکْرَهَ لِلاِِْنْصَافِ، وَأَسْأَلَ بِالاِِْلْحَافِ وَأَقَلَّ شُکْراً عِنْدَ الاِِْعْطَاءِ، وَأَبْطَأَ عُذْراً عِنْدَ الْمَنْعِ، وَأَضْعَفَ صَبْراً عِنْدَ مُلِمَّاتِ الدَّهْرِ مِنْ أَهْلِ الْخَاصَّهِ، وَإِنَّمَا عَمُودُ الدِّینِ، وَجِمَاعُ الْمُسْلِمِینَ، وَالْعُدَّهُ لِلاََْعْدَاءِ، الْعَامَّهُ مِنَ الاَُْمَّهِ، فَلْیَکُنْ صِغْوُکَ لَهُمْ، وَمَیْلُکَ مَعَهُمْ. وَلْیَکُنْ أَبْعَدَ رَعِیَّتِکَ مِنْکَ، وَأشْنَأَهُمْ عِنْدَکَ، أَطْلَبُهُمْ لِمَعَائِبِ النَّاسِ، فإنَّ فی النَّاسِ عُیُوباً، الْوَالِی أَحَقُّ مَنْ سَتَرَهَا، فَلاَ تَکْشِفَنَّ عَمَّا غَابَ عَنْکَ مِنْهَا، فَإنَّمَا عَلَیْکَ تَطْهِیرُ مَا ظَهَرَ لَکَ، وَاللهُ یَحْکُمُ عَلَی مَا غَابَ عَنْکَ، فَاسْتُرِ الْعَوْرَهَ مَا اسْتَطَعْتَ یَسْتُرِ اللهُ مِنْکَ ما تُحِبُّ سَتْرَهُ مِنْ رَعِیَّتِکَ. أَطْلِقْ عَنِ النَّاسِ عُقْدَهَ کُلِّ حِقْدٍ وَاقْطَعْ عَنْکَ سَبَبَ کُلِّ وِتْرٍ وَتَغَابَ عَنْ کلِّ مَا لاَ یَضِحُلَکَ، وَلاَ تَعْجَلَنَّ إِلَی تَصْدِیقِ سَاعٍ، فَإِنَّ السَّاعِیَ غَاشٌ، وَإِنْ تَشَبَّهَ بِالنَّاصِحِینَ. وَلاَ تُدْخِلَنَّ فِی مَشُورَتِکَ بَخِیلاً یَعْدِلُ بِکَ عَنِ الْفَضْلِ وَیَعِدُکَ الْفَقْرَ وَلاَ جَبَاناً یُضعِّفُکَ عَنِ الاَُْمُورِ، وَلاَ حَرِیصاً یُزَیِّنُ لَکَ الشَّرَهَ بِالْجَوْرِ، فَإِنَّ الْبُخْلَ وَالْجُبْنَ وَالْحِرْصَ غَرَائِزُشَتَّی یَجْمَعُهَا سُوءُ الظَّنِّ بِاللهِ. شَرُّ وُزَرَائِکَ مَنْ کَانَ لِلاََْشْرَارِ قَبْلَکَ وَزِیراً، وَمَنْ شَرِکَهُمْ فِی الاَْثَامِ، فَلاَ یَکُونَنَّ لَکَ بِطَانَهً فَإِنَّهُمْ أَعْوَانُ الاََْثَمَهِ وَإِخْوَانُ الظَّلَمَهِ وَأَنْتَ وَاجِدٌ مِنْهُمْ خَیْرَ الْخَلَفِ مِمَّنْ لَهُ مِثْلُ آرَائِهِمْ وَنَفَاذِهِمْ، وَلَیْسَ عَلَیْهِ مِثْلُ آصَارِهِمْ. وَأَوْزَارِهِمْ وَ آثَامِهِمْ، مِمَّنْ لَمْ یُعَاوِنْ ظَالِماً عَل عَلَی إِثْمِهِ، أُولئِکَ أَخَفُّ عَلَیْکَ مَؤُونَهً، وَأَحْسَنُ لَکَ مَعُونَهً، وَأَحْنَی عَلَیْکَ عَطْفاً، وَأَقَلُّ لِغَیْرِکَ إِلْفاً فَاتَّخِذْ أُولئِکَ خَاصَّهً لِخَلَوَاتِکَ وَحَفَلاَتِکَ، ثُمَّ لْیَکُنْ آثَرُهُمْ عِنْدَکَ أَقْوَلَهُمْ بِمُرِّ الْحَقِّ لَکَ، وأَقَلَّهُمْ مُسَاعَدَهً فِیَما یَکُونُ مِنْکَ مِمَّا کَرِهَ اللهُ لاََِوْلِیَائِهِ، وَاقِعاً ذلِکَ مِنْ هَوَاکَ حَیْثُ وَقَعَ. وَالْصَقْ بِأَهْلِ الْوَرَعِ وَالصِّدْقِ، ثُمَّ رُضْهُمْ عَلَی أَلاَّ یُطْرُوکَ وَلاَ یُبَجِّحُوکَ.
بِبَاطِلٍ لَمْ تَفْعَلْهُ، فَإِنَّ کَثْرَهَ الاِْطْرَاءِ تُحْدِثُ الزَّهْو وَتُدْنِی مِنَ الْعِزَّهِ. وَلاَ یَکُونَنَّ الْمُحْسِنُ وَالْمُسِیءُ عِنْدَکَ بِمَنْزِلَهٍ سَوَاءٍ، فَإِنَّ فِی ذلِکَ تَزْهِیداً لاََِهْلِ الاِِْحْسَانِ فِی الاِِْحْسَانِ،تَدْرِیباً لاََِهْلِ الاِِْسَاءَهِ عَلَی الاِِْسَاءَهِ، وَأَلْزِمْ کُلاًّ مِنْهُمْ مَا أَلْزَمَ نَفْسَهُ. وَاعْلَمْ أَنَّهُ لَیْسَ شَیْءٌ بِأَدْعَی إِلَی حُسْنِ ظَنِّ وَالٍ بِرَعِیَّتِهِ مِنْ إحْسَانِهِ إِلَیْهِمْ، وَتَخْفِیفِهِ الْمَؤُونَاتِ عَلَیْهِمْ، وَتَرْکِ اسْتِکْرَاهِهِ إِیَّاهُمْ عَلَی مَا لَیْسَ لهُ قِبَلَهُمْ، فَلْیَکُنْ مِنْکَ فِی ذلِکَ أَمْرٌ یَجَتَمِعُ لَکَ بِهِ حُسْنُ الظَّن بِرَعِیَّتِکَ، فَإِنَّ حُسْنَ الظَّنِّ یَقْطَعُ عَنْکَ نَصَباً طَوِیلاً، وَإِنَّ أَحَقَّ مَنْ حَسُنَ ظَنُّکَ بِهِ لَمَنْ حَسُنَ بَلاَؤُکَ عِنْدَهُ، وَإِنَّ أَحَقَّ مَنْ سَاءَ ظَنُّکَ بِهِ لَمَنْ سَاءَ بَلاَؤُکَ عِنْدَهُ وَلاَ تَنْقُضْ سُنَّهً صَالِحَهً عَمِلَ بِهَا صُدُورُ هذِهِ الاَُْمَّهِ، وَاجْتَمَعتْ بِهَا الاَُْلْفَهُ، وَصَلَحَتْ عَلَیْهَا الرَّعِیَّهُ ،لاَ تُحْدِثَنَّ سُنَّهً تَضُرُّ بِشَیءٍ مِنْ مَاضِی تِلْکَ السُّنَنِ، فَیَکُونَ الاََْجْرُ بِمَنْ سَنَّهَا، وَالْوِزْرُ عَلَیْکَ بِمَا نَقَضْتَ مِنْهَا. وَأَکْثِرْ مُدَارَسَهَ الَعُلَمَاءِ، وَمُنَافَثَهَ الْحُکَمَاءِ، فِی تَثْبِیتِ مَا صَلَحَ عَلَیْهِ أَمْرُ بِلاَدِکَ، وَإِقَامَهِ مَا اسْتَقَامَ بِهِ النَّاسُ قَبْلَکَ. وَاعْلَمْ أَنَّ الرَّعِیَّهَ طَبَقَاتٌ لاَ یَصْلُحُ بَعْضُهَا إلاَّ بِبَعْضٍ، وَلاَ غِنَی بِبَعْضِهَا عَنْ بَعْضٍ: فَمِنْهَا جُنُودُ اللهِ،مِنْهَا کُتَّابُ الْعَامَّهِ وَالْخَاصَّهِ، وَمِنْهَا قُضَاهُ الْعَدْلِ، وَمِنهَا عُمَّالُ الاِِْنْصَافِ وَالرِّفْقِ، وَمِنْهَا أَهْلُ الْجِزْیَهِ وَالْخَراجِ مِنْ أَهْلِ الذِّمَّهِ وَمُسْلِمَهِ النَّاسِ، وَمِنْهَا التُّجَّارُ وَأَهْلُ الصِّنَاعَاتِ، وَمِنهَا الطَّبَقَهُ السُّفْلَی مِنْ ذَوِی الْحَاجَهِ وَالْمَسْکَنَهِ، وَکُلٌّ قَدْ سَمَّی اللهُ سَهْمَهُ وَوَضَعَ عَلَی حَدِّهِ وَ فَرِیضَتِهِ فِی کِتَابِهِ أَوْ سُنَّهِ نَبِیِّهِ صَلَّی اللهُ عَلَیْهِ وَآلِهِ عَهْداً مِنْهُ عِنْدَنَا مَحْفُوظاً. فَالْجُنُودُ، بِإِذْنِ اللهِ، حُصُونُ الرَّعِیَّهِ، وَزَیْنُ الْوُلاَهِ، وعِزُّ الدِّینِ، وَسُبُلُ الاََْمْنِ، وَلَیْسَ تَقُومُ الرَّعِیَّهُ إِلاَّ بِهِمْ. ثُمَّ لاَ قِوَامَ لِلْجُنُودِ إِلاَّ بِمَا یُخْرِجُ اللهُ لَهُمْ مِنَ الْخَرَاجِ الَّذِی یَقْوَوْنَ بِهِ فِی جِهَادِ عَدُوِهِمْ، وَیَعْتَمِدُونَ عَلَیْهِ فِیَما
یُصْلَحهُمْ، وَیَکُونُ مِنْ وَرَاءِ حَاجَتِهِمْ ثُمَّ لاَ قِوَامَ لِهذَیْنِ الصِّنْفَیْنِ إِلاَّ بِالصِّنْفِ الثَّالِثِ مِنَ الْقُضَاهِ وَالْعُمَّالِ وَالْکُتَّابِ، لِمَا یُحْکِمُونَ مِنَ الْمَعَاقِدِ وَیَجْمَعُونَ مِنْ الْمَنَافِعِ، وَیُؤْتَمَنُونَ عَلَیْهِ مِنْ خَوَاصِّ الاَُْمُورِ وَعَوَامِّهَا. وَلاَ قِوَامَ لَهُمْ جَمِیعاً إِلاَّ بِالتُّجَّارِ وَذَوِی الصِّنَاعَاتِ، فِیَما یَجْتَمِعُونَ عَلَیْهِ مِنْ مَرَافِقِهِمْ وَیُقِیمُونَهُ مِنْ أَسْوَاقِهِمْ، وَیَکْفُونَهُمْ مِنَ التَّرَفُّقِ بِأَیْدِیهِمْ مّا لاَ یَبْلُغُهُ رِفْقُ غَیْرِهِمْ. ثُمَّ الطَّبَقَهُ السُّفْلَی مِنْ أَهْلِ الْحَاجَهِ وَالْمَسْکَنَهِ الَّذِینَ یَحِقُّ رِفْدُهُمْ وَمَعُونَتُهُمْ. وَفِی اللهِ لِکُلٍّ سَعَهٌ، وَلِکُلٍّ عَلَی الْوَالِی حَقٌ بِقَدْرِ مَا یُصْلِحُهُ. وَلَیْسَ یَخْرُجُ الْوَالِی مِنْ حَقِیقَهِ مَا أَلْزَمَهُ اللهُ مِنْ ذلِکَ إِلاَّ بِالاِِْهْتَِمامِ وَالاسْتِعَانَهِ بِاللهِ، وَتَوْطِینِ نَفْسِهِ عَلَی لُزُومِ الْحَقِّ، وَالصَّبْرِ عَلَیْهِ فِیَما خَفَّ عَلَیْهِ أَوْ ثَقُلَ. فَوَلِّ مِنْ جُنُودِکَ أَنْصَحَهُمْ فِی نَفْسِکَ لله وَلِرَسُولِهِ وَلاِِِمَامِکَ، وَأَنْقَاهُمْ جَیْباًّ، وَأَفْضَلَهُمْ حِلْماً مِمَّنْ یُبْطِیءُ عَنِ الْغَضَبِ، وَیَسْتَرِیحُ إِلَی الْعُذْرِ، وَیَرْأَفُ بِالضُّعَفَاءِ، وَیَنْبُو عَلَی الاََْقْوِیَاءِ، وَمِمَّنْ لاَ یُثِیرُهُ الْعُنْفُ، وَلاَ یَقْعُدُ بِهِ الضَّعْفُ. ثُمَّ الْصَقْ بَذَوِی الْمُرُوءَاتِ وَالاََْحْسَابِ، وَأَهْلِ الْبُیُوتَاتِ الصَّالِحَهِ، وَالسَّوَابِقِ الْحَسَنَهِ، ثُمَّ أَهْلِ النَّجْدَهِ وَالشَّجَاعَهِ، وَالسَّخَاءِ وَالسَّماحَهِ، فَإِنَّهُمْ جِمَاعٌ مِنَ الْکَرَمِ وَشُعَبٌ مِنَ الْعُرْفِ ثُمَّ تَفَقَّدْ مِنْ أُمُورِهِمْ مَا یَتَفَقَّدُهُ الْوَالِدَانِ مِنْ وَلَدِهِمَا، وَلاَ یَتَفَاقَمَنَّ فِی نَفْسِکَ شَیْءٌ قَوَّیْتَهُمْ بِهِ، وَلاَ تَحْقِرَنَّ لُطْفاً تَعَاهَدْتَهُمْ بِهِ وَإِنْ قَلَّ، فَإِنَّهُ دَاعِیَهٌ لَهُمْ إِلَی بَذْلِ النَّصِیحَهِ لَکَ، وَحُسْنِ الظَّنِّ بِکَ. وَلاَ تَدَعْ تَفَقُّدَ لَطیِفِ أُمُورِهِمُ اتِّکَا لاً عَلَی جَسِیمِهَا، فَإِنَّ لِلْیَسِیرِ مِنْ لُطْفِکَ مَوْضِعاً یَنْتَفِعُونَ بِهِ، وَلِلْجَسِیمِ مَوْقِعاً لاَ یَسْتَغْنُونَ عَنْهُ. وَلْیَکُنْ آثَرُ رُؤوسِ جُنْدِکَ عِنْدَکَ مَنْ وَاسَاهُمْ فِی مَعُونَتِهِ، وَأَفْضَلَ عَلَیْهِمْ؟ مِنْ جِدَتِهِ بِمَا یَسَعُهُمْ یَسَعُ مَنْ وَرَاءَهُمْ مِنْ خُلُوفِ أَهْلِیهِمْ، حَتَّی یَکُونَ هَمُّهُمْ هَمّاً وَاحِداً فِی جِهَادِ الْعَدُوِّ، فَإِنَّ عَطْفَکَ عَلَیْهِمْ یَعْطِفُ قُلُوبَهُمْ عَلَیْکَ. وَإِنَّ أَفْضَلَ قُرَّهِ عَیْنِ الْوُلاَهِ اسْتِقَامَهُ الْعَدْلِ
فِی الْبِلاَدِ، وَظُهُورُ مَوَدَّهِ الرَّعِیَّهِ، وَإِنَّهُ لاَ تَظْهَرُ مَوَدَّتُهُمْ إِلاَّ بَسَلاَمَهِ صُدُورِهِمْ، وَلاَ تَصِحُّ نَصِیحَتُهُمْ إِلاّ بِحِیطَتِهِمْ عَلَی وُلاَهِ أُمُورِهِمْ، وَقِلَّهِ اسْتِثْقَالِ دُوَلِهِمْ، وَتَرْکِ اسْتِبْطَاءِ انْقِطَاعِ مُدَّتِهِمْ. فَافْسَحْ فِی آمَالِهِمْ، وَوَاصِلْ فِی حُسْنِ الثَّنَاءِ عَلَیْهِمْ، وَتَعْدِیدِ مَا أَبْلی ذَوُوالْبَلاَءِ مِنْهُمْ، فَإِنَّ کَثْرَهَ الذِّکْرِ لِحُسْنِ أَفْعَالِهِمْ تَهُزُّ الشُّجَاعَ، وَتُحَرِّضُ النَّاکِلَ؟، إِنْ شَاءَ اللهُ. ثُمَّ اعْرِفْ لِکُلِّ امْرِیءٍ مِنْهُمْ مَا أَبْلی، وَلاَ تَضُمَّنَّ بَلاَءَ امْرِیءٍإِلَی غَیْرِهِ، وَلاَ تُقَصِّرَنَّ بِهِ دُونَ غَایَهِ بَلاَئِهِ، وَلاَ یَدْعُوَنَّکَ شَرَفُ امْرِیءٍ إِلَی أَنْ تُعْظِمَ مِنْ بَلاَئِهِ مَا کَانَ صَغِیراً، وَلاَضَعَهُ امْرِیءٍ إِلَی أَنْ تَسْتَصْغِرَ مِنْ بَلاَئِهِ مَاکَانَ عَظیِماً. وَارْدُدْ إِلَی الله وَرَسُولِهِ مَا یُضْلِعُکَ مِنَ الْخُطُوبِ وَیَشْتَبِهُ عَلَیْکَ مِنَ الاَُْمُورِ، فَقَدْ قَالَ اللهُ سبحانه لِقَوْمٍ أَحَبَّ إِرْشَادَهُمْ: (یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللهَ وَأَطِیعُوا الرَّسُولَ وَأُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ فَإنْ تَنَازَعْتُمْ فِی شَیْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَی اللهِ وَالرَّسُولِ)، فَالرَّدُّ إِلَی اللهِ: الاََْخْذُ بِمُحْکَمِ کِتَابِهِ وَالرَّدُّ إِلَی الرَّسُولِ: الاََْخْذُ بِسُنَّتِهِ الْجَامِعهِ غَیْرِ الْمُفَرِّقَهِ. ثُمَّ اخْتَرْ لِلْحُکْمِ بَیْنَ النَّاسِ أَفْضَلَ رَعِیَّتِکَ فِی نَفْسِکَ، مِمَّنْ لاَ تَضِیقُ بِهِ الاَُْمُورُ، وَلاَ تُمَحِّکُهُ الْخُصُومُ وَلاَ یَتَمادَی فِی الزَّلَّهِ وَلاَ یَحْصَرُمِنَ الْفَیْءِ، ؟ إِلَی الْحَقِّ إذَا عَرَفَهُ، وَلاَ تُشْرِفُ نَفْسُهُ عَلَی طَمَعٍ،وَلاَ یَکْتَفِی فَهْمٍ بِأَدْنَی دُونَ أَقصَاهُ أَوْقَفَهُمْ فِی الشُّبُهَاتِ وَآخَذَهُمْ بِالْحُجَجِ، وَأَقَلَّهُمْ تَبَرُّماً بِمُرَاجَعَهِ الْخَصْمِ، وَأَصْبَرَهُمْ عَلَی تَکَشُّفِ الاَُْمُورِ، وَأَصْرَمَهُمْ عِنْدَ اتِّضَاحِ الْحُکْمِ، مِمَّنْ لاَ یَزْدَهِیهِ إطْرَاءٌ وَلاَ یَسْتَمِیلُهُ إِغْرَاءٌ،أُولئِکَ قَلِیلٌ. ثُمَّ أَکْثِرْ تَعَاهُدَ قَضَائِهِ، وافْسَحْ لَهُ فِی الْبَذْلِ مَا یُزیِلُ عِلَّتَهُ، وَتَقِلُّ مَعَهُ حَاجَتُهُ إِلَی النَّاسِ، وَأَعْطِهِ مِنَ الْمَنْزِلَهِ لَدَیْکَ مَا لاَ یَطْمَعُ فِیهِ غَیْرُهُ مِنْ خَاصَّتِکَ، لِیَأْمَنَ بِذلَکَ اغْتِیَالَ الرِّجَالِ لَهُ عِنْدَکَ. فَانْظُرْ فِی ذلِکَ نَظَراً بِلِیغاً، فَإِنَّ هذَا الدِّینَ قَدْ کَانَ أَسِیراً فِی أَیْدِی الاََْشْرَارِ، یُعْمَلُ
فِیهِ بِالْهَوَی، وَتُطْلَبُ بِهِ الدُّنْیَا. ثُمَّ انْظُرْ فِی أُمُورِ عُمَّالِکَ، فَاسْتَعْمِلْهُمُ اخْتِبَاراً وَلاَ تُوَلِّهِمْ مُحَابَاهً وأَثَرَهًاً، فَإِنَّهُمَا جِمَاعٌ مِنْ شُعَبِ الْجَوْرِ وَالْخِیَانَهِ وَتوَخَّاً مِنْهُمْ أَهْلَ التَّجْرِبَهِ وَالْحَیَاءِ، مِنْ أَهْلِ الْبُیُوتَاتِ الصَّالِحَهِ، وَالْقَدَمِ فِی الاِِْسْلاَمِ الْمُتَقَدِّمَهِ، فَإِنَّهُمْ أَکْرَمُ أَخْلاَقاً، وَأَصَحُّ أَعْرَاضاً، وَأَقَلُّ فِی الْمَطَامِعِ إِشْرَافاً، وَأَبْلَغُ فِی عَوَاقِبِ الاَُْمُورِ نَظَراً. ثُمَّ أَسْبِغْ عَلَیْهِمُ الاََْرْزَاقَ فَإِنَّ ذلِکَ قُوَّهٌ لَهُمْ عَلَی اسْتِصْلاَحِ أَنْفُسِهِمْ، وَغِنیً لَهُمْ عَنْ تَنَاوُلِ مَا تَحْتَ أَیْدِیهِمْ، وَحُجَّهٌ عَلَیْهِمْ إِنْ خَالَفُوا أَمْرَکَ أَوْ ثَلَمُوا أَمَانَتَکَ ثُمَّ تَفَقَّدْ أَعْمَالَهُمْ، وَابْعَثِ الْعُیُونَ مِنْ أَهْلِ الصِّدْقِ وَالوَفَاءِ عَلَیْهِمْ، فَإِنَّ تَعَاهُدَکَ فِی السِّرِّ لاَُِمُورِهِمْ حَدْوَهٌ لَهُمْ عَلَی اسْتِعْمَالِ الاََْمَانَهِ، وَالرِّفْقِ بِالرَّعِیَّهِ. وَتَحَفَّظْ مِنَ الاََْعْوَانِ، فَإِنْ أَحَدٌ مِنْهُمْ بَسَطَ یَدَهُ إِلَی خِیَانَهٍ اجْتَمَعَتْ بِهَا عَلَیْهِ عِنْدَکَ أَخْبَارُ عُیُونِکَ، اکْتَفَیْتَ بِذلِکَ شَاهِداً، فَبَسَطْتَ عَلَیْهِ الْعُقُوبَهَ فِی بَدَنِهِ، وَأَخَذْتَهُ بِمَا أَصَابَ مِنْ عَمَلِهِ، ثُمَّ نَصَبْتَهُ بِمَقَامِ الْمَذَلَّهِ، وَ وَسَمْتَهُ بِالْخِیانَهِ، وَقَلَّدْتَهُ عَارَ التُّهَمَهِ. وَتفَقَّدْ أَمْرَ الْخَرَاجِ بِمَا یُصْلِحُ أَهْلَهُ، فَإِنَّ فِی صلاَحِهِ وَصلاَحِهِمْ صَلاَحاً لِمَنْ سِوَاهُمْ، وَلاَ صَلاَحَ لِمَنْ سِوَاهُمْ إِلاَّ بِهِمْ، لاَََنَّ النَّاسَ کُلَّهُمْ عِیالٌ عَلَی الْخَرَاجِ وَأَهْلِهِ. وَلْیَکُنْ نَظَرُکَ فِی عِمَارَهِ الاََْرْضِ أَبْلَغَ مِنْ نَظَرِکَ فِی اسْتِجْلاَبِ الْخَرَاجِ، لاََِنَّ ذلِکَ لاَ یُدْرَکُ إِلاَّ بَالْعِمَارَهِ، وَمَنْ طَلَبَ الْخَرَاجَ بِغَیْرِ عِمَارَهٍ أَخْرَبَ الْبِلاَدَ، وَأَهْلَکَ الْعِبَادَ، وَلَمْ یَسْتَقِمْ أَمْرُهُ إِلاَّ قَلِیلاً. فَإِنْ شَکَوْا ثِقَلاً أَوْ عِلَّهً أَوِ انْقِطَاعَ شِرْبٍ أَوْ بَالَّهٍ أَوْ إِحَالَهَ أَرْضٍ اغْتَمَرَهَا غَرَقٌ، أَوْ أَجْحَفَ بِهَا عَطَشٌ خَفَّفْتَ عَنْهُمْ بِهِ أَمْرُهُمْ، وَلاَ یَثْقُلَنَّ عَلَیْکَ شَیْءٌ خَفَّفْتَ بِهِ الْمَؤُونَهَ عَنْهُمْ، فَإِنَّهُ ذُخْرٌ یَعُودُونَ بِهِ عَلَیْکَ فِی عِمَارَهِ بِلادِکَ، وَتَزْیِینِ وِلاَیَتِکَ، مَعَ اسْتِجْلاَبِکَ حُسْنَ ثَنَائِهِمْ، وَتَبَجُّحِکَ بِاسْتِفَاضَهِ الْعَدْلِ فِیهِمْ، مُعْتَمِداً فَضْلَ قُوَّتِهِمْ بِمَا ذَخَرْتَ عِنْدَهُمْ مِنْ إِجْمَامِکَ لَهُمْ، وَالثِّقَهَ مِنْهُمْ بِمَا عَوَّدْتَهُمْ