پاسخ ابن ابيالحديد و بعضي از محققان
اما از ديرباز بسياري از نويسندگان، اديبان و محققان در رد اين گونه افتراها و اقامهي برهان بر نادرستي اين پندارها و ادعاهاي كذب، كوششهاي صادقانهاي كردهاند. اولين سخنشناسي كه در مقام پاسخ دادن به اين شبهات برآمد، اديب روزگار خويش عزالدين بن ابيالحديد بود كه با شرحي كه بر نهجالبلاغه نوشت بدين كار پرداخت. ما در ذيل، گوشههايي از سخنان اين اديب بزرگ را ميآوريم.
«بسياري از هواپرستان ميگويند: بخش عظيمي از نهجالبلاغه را دستهاي از سخنوران شيعي ساخته و پرداختهاند و چه بسا قسمتهايي از اين كتاب را به سيد رضي و ديگران نسبت دادهاند، اما اينان كساني هستند كه پردهي عصبيت چشم حقيقتبينشان را كور كرده است. و از راه مستقيم و آشكار حق منحرف گشتهاند.
براي اينكه نادرستي اين پندار را به اختصار روشن كنم، بايد بگويم كه وضع نهجالبلاغه، بنا به اين تصور كه از علي (ع) نباشد، از دو حال خارج نيست. يا همهي آن از ديگران است يا بخشي از آن. اما سستي و بطلان صورت اول به وضوح آشكار است، زيرا كه صحت اسناد بعضي از قسمتهاي آن به علي (ع) به تواتر ثابت شده و همه يا اغلب محدثان و بسياري از مورخان، قسمتهاي زيادي از آن را نقل كردهاند و چون شيعه نبودهاند كسي نميتواند نقل آنان