تفصيل شبهات
به هر صورت با اينكه اين رساله جاي تفصيلي را- كه شايستهي اين موضوع است- ندارد، ما به تناسب امكان، مجال سخن را ميگستريم و شبهاتي را كه در اين مساله مطرح شده است، عينا و به ايجاز ميآوريم و به جواب گفتن يكايك آنها ميپردازيم. به اميد اينكه حق آشكار و نادرستي كشف شود و صبح روشن حقيقت براي هر ديدهور صاحب بصيرت طلوع نمايد. و اينك شبهات:
اول: تعريض به اصحاب رسول خدا (ص) در نهجالبلاغه، كه اين سخنان با مقام امام و خلق و خوي و بزرگواري وي تناسبي ندارد.
دوم: تكرار كلمهي وصي و وصايه در نهجالبلاغه، اين كلمه در آن روز آشناي زبان مسلمانان نبوده و بلكه سالها پس از آن ساخته شده است.
سوم: طولاني بودن بعضي از خطبهها، مانند خطبهي «قاصعه» و «اشباح» و نيز بعضي از نامهها مانند عهدنامهاي كه حضرت هنگام نصب مالك اشتر به ولايت شام خطاب به وي نوشته است. و اين كار برخلاف روش مالوف بليغان آن روز از صحابه و ديگران ميباشد.
چهارم: وجود سجع و موازنه و ديگر آرايشهاي لفظي و معنوي كه ادب عربي، بعد از عصر امام با آن آشنا شده است.