حاکمیت و حکمرانی در نهج البلاغه صفحه 187

پیامبر اسلام(صلی الله علیه و آله) در اولین جمعه ای پس از مهاجرت به مدینه، نماز جمعه را برپا کرد. پس از آن حضرت نیز کسانی که زعامت امت و تدبیر امور آن ها را به عهده داشتند، همواره نماز جمعه را اقامه کردند. از این رو، نماز جمعه سنگ بنای تشکیلات حکومت اسلامی است. اقامه نماز جمعه از ویژگی های سیاسی حکومت است.

امام علی(علیه السلام) در نامه52 نهج البلاغه ضمن بیان معنای اوقات نماز یومیه، به فرمانداران شهرها دستور می دهد که نمازشان را با مردم بخوانند؛ یعنی اقامه نماز یک دستور حکومتی است. حضرت به فرمانداران خود بخشنامه می کند.

حضرت امام علی(علیه السلام) در دستورالعمل حکومتی که به مالک اشتر می دهد، به برپایی نماز جماعت تأکید می کند:

«وَلْیَکُنْ فِی خَاصَّهِ مَا تُخْلِصُ بِهِ لِلَّهِ دِینَکَ إِقَامَهُ فَرَائِضِهِ الَّتِی هِیَ لَهُ خَاصَّهً فَأَعْطِ اللَّهَ مِنْ بَدَنِکَ فِی لَیْلِکَ وَنَهَارِکَ وَوَفِّ مَا تَقَرَّبْتَ بِهِ إِلَی اللَّهِ [سُبْحَانَهُ] مِنْ ذَلِکَ کَامِلًا غَیْرَ مَثْلُومٍ وَلَا مَنْقُوصٍ بَالِغاً مِنْ بَدَنِکَ مَا بَلَغَ وَإِذَا قُمْتَ فِی صَلَاتِکَ لِلنَّاسِ فَلَا تَکُونَنَّ مُنَفِّراً وَلَا مُضَیِّعاً فَإِنَّ فِی النَّاسِ مَنْ بِهِ الْعِلَّهُ وَلَهُ الْحَاجَهُ وَقَدْ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ(صلی الله علیه و آله) حِینَ وَجَّهَنِی إِلَی الْیَمَنِ کَیْفَ أُصَلِّی بِهِمْ فَقَالَ صَلِّ بِهِمْ کَصَلَاهِ أَضْعَفِهِمْ وَکُنْ بِالْمُؤْمِنِینَ رَحِیما». (1)

نیکوترین وقت ها و بهترین ساعت های شب و روزت را برای خود و خدای خود انتخاب کن، اگر چه همه وقت برای خداست، آن گاه که نیت درست و رعیت در آسایش باشند. از کارهایی که به خدا اختصاص دارد و باید با اخلاص انجام دهی، انجام واجباتی است که ویژه پروردگار است، پس در بخشی از شب و روز تن را به پرستش خدا اختصاص ده، و آن چه تو را به خدا نزدیک می کند، بی هیچ عیب و نقصانی انجام ده، اگر چه دچار خستگی جسم شوی.